İlk Derece Mahkemesi 2023/900 E. 2025/626 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/900 Esas - 2025/626 T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN ... GEREKÇELİ KARAR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/900 KARAR NO : 2025/626

BAŞKAN :..... ÜYE :.... ÜYE :.... KATİP :....

ASIL DAVA : DAVACI : .... VEKİLİ : Av...... DAVALI : . VEKİLİ : Av. .. DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/12/2023

BİRLEŞEN ... 14. ATM'NİN 2024/183 ESAS SAYILI DOSYASI : DAVACI :... ... VEKİLİ : Av.. DAVALI : ... .......... VEKİLİ : Av. .... DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/03/2024 KARAR TARİHİ : 18/09/2025 G.K.YAZILDIĞI TARİH : 18/10/2025 Mahkememizde görülen davaların yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: 1.ASIL DAVADA İDDİA VE SAVUNMA: a)Asıl davada davacı vekili iddiasında özetle; Müvekkilinin davalı İdare tarafından 28.06.2021 tarihinde yapılan ihale sonucu "Emet Yükleme Rampalarının Düzeltilmesi ve Üzerinin Kapatılması Yapım İşini" yüklendiğini, taraflar arasında 18.08.2021 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 9.1. maddesi uyarınca 25.08.2021 tarihinde yer teslimi yapıldığını ve yine sözleşmenin 9.2. Maddesi uyarınca sözleşme konusu işin yer teslim tarihinden itibaren 250 (ikiyüzelli) gün içinde tamamlanarak geçici kabule hazır hale getirilmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin yükümlendiği işi ifaya başladığını ve bu kapsamda düzenlediği 4 adet hakkedişin kabul edildiğini, devam eden süreçte ülke genelinde yaşanan ekonomik sıkıntıların artmasıyla malzeme temininde sıkıntılar yaşanmaya başlandığını, bu durumun davalı Kuruma bildirilerek süre uzatımı talebinde bulunulduğunu, 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu 10.maddesinde mücbir sebep hallerinin sayıldığını ve bu hallerde İdare tarafından süre uzatımı verilebileceğinin de hüküm altına alındığını, davalı tarafından bu talebe ilk olarak yanıt verilmediğini, süreç içerisinde 7394 sayılı Kanunun 19.maddesi ile 4735 sayılı Kanuna geçici 6.madde eklenerek “01.04.2022 tarihinden önce 4734 sayılı kanuna göre ihale edilen (3.maddesindeki istisnalar dahil) yapım işlerine ilişkin Türk Lirası üzerinden imzalanan ve bu Maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle devam eden (geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde 01.01.2022 ile 31.03.2022 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) iş programına göre gerçekleştirilemeyen iş miktarı için süre uzatımı verilebileceğinin” hüküm altına alındığını, müvekkilinin bu kez anılan madde kapsamında süre uzatımı talebinde bulunduğunu, ardından 13.05.2022 tarih ve 31834 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5546 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile süre uzatımı verilebileceği hüküm altına alındığını, Müvekkilinin bu kez anılan madde kapsamında süre uzatımı talebinde bulunduğunu, ancak bu talebin de sürüncemede bırakıldığını, son olarak davalı Kurum tarafından müvekkiline 120 gün cezalı ek süre verildiğini belirtildiğini, müvekkili tarafından verilen bu cezaya itiraz edilerek, bahsi geçen mevzuat hükümleri uyarınca cezasız süre uzatımı verilmesi talep edilmiş ise de, bu talebin kabul edilmediğini ve en nihayetinde taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğinin müvekkiline bildirildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı Kurum tarafından feshedilmesinin ardından yine davalı İdare tarafından dava konusu iş ile ilgili durum tespiti yaptırıldığını ve buna göre düzenlenen kesin hakedişin taraflarına tebliğ edildiğini, müvekkilinin durum tespit raporu ile kesin hakedişe gerekçelerini açıklamak suretiyle itiraz etmiş ise de herhangi bir gerekçe ileri sürülmeksizin davalı kurum tarafından reddedildiğini, bunun üzerine ... Arabuluculuk Bürosunun 2023/8528 başvuru ve 2023/72228 dosya numarası üzerinden arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş ise de yapılan görüşmeler sonucunda anlaşma sağlanamadığından işbu davanın açıldığını, davalı Kurumun 4735 sayılı Kanunun 10 ve geçici 6.maddesi uyarınca müvekkiline süre uzatımı verebilecek durumda iken bunu vermeyerek hem müvekkilinin hem de bizzat kendi Kurumunu zarara uğrattığını, zira davalı tarafından anılan mevzuat hükümleri uyarınca süre uzatımı verilmiş olsa idi müvekkilinin dava konusu işi bitirebilecek durumda olduğunu, buna rağmen davalının herhangi bir geçerli neden ileri sürmeksizin süre uzatımı vermediğini ve devamında geçerli bir neden ileri sürmeksizin sözleşmeyi feshettiğini, bu süreçte uyguladığı gecikme süresinin neye dayanılarak belirlendiğinin de belirsiz olduğunu, zira daha önce müvekkiline 120 gün cezalı süre verildiği belirtilmesine rağmen müvekkiline gönderilen durum tespit raporu ve kesin hakkediş dökümünde hesaplama kısmında bu sürenin 95 gün olarak esas alınıp hesap yapıldığının görüldüğünü, bu hesap uyarınca da davalı Kurumun kesin hesap sonucunda müvekkilinden alacaklı duruma getirildiğini, ancak bu süre 95 gün değil de 93 gün olsa müvekkilinin davalı Kuruma herhangi bir borcu olmayacağının sabit olduğunu, yine anılan durum tespit raporundaki metraj hesaplamaları da hatalı olup müvekkilinin itirazları dikkate alınarak bir hesap yapıldığında yine müvekkilinin davalı Kurumdan alacaklı olacağının ortaya çıkacağını belirterek, Mahkeme tarafından oluşturulacak bilirkişi heyeti tarafından müvekkilinin davalı Kurumdan olan alacağının hesabı (yapılacak bu hesaplamada 4735 sayılı kanun 10. Ve geçici 6.maddeleri uyarınca müvekkiline süre uzatımı verilerek yapılacak kesin hesap üzerine tespit edilecek tutarın, 6100 sayılı HMK madde 107 (belirsiz alacak davası) uyarınca fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. b)Asıl davada davalı vekili savunmasında özetle; Davacı yüklenici ile müvekkil idare arasında “Emet Yükleme Rampalarının Düzeltilmesi ve Üzerinin Kapatılması Yapım İşi” için 18.08.2021 tarihinde 2.924.000,00 TL bedelli ihale sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği işin toplam süresi yer tesliminden itibaren 250 gün ve işin ikmal tarihinin 01.05.2022 olarak belirlendiğini, işin ilerleyişi sırasında gerçekleşen zorunlu proje revizyonları nedeniyle yükleniciye 352,34 TL iş artışı ve 5 gün cezasız süre uzatımı verilerek işin revize ikmal tarihinin 06.05.2022 olarak yeniden tayin edildiğini, işin devamı sırasında havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmadığı dönem bitmesine rağmen, yüklenici tarafından şantiye sahasında çalışılmaya başlanılmadığından İdare tarafından davacıya 20.04.2022 tarihli yazıyla işin geçici kabule hazır hale getirilmesi için bir an önce işe başlanılması gerektiğine dair uyarı yazısı yazıldığını, yüklenici tarafından İdareye yazılan 31.05.2022 tarihli cevabi yazıda 15.04.2022 tarih/31810 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5546 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı'na göre süre uzatımı talep edildiğini, müvekkili İdare tarafından davacıya yazılan 01.06.2022 tarihli yazıyla bahsi geçen Cumhurbaşkanlığı Kararında süre uzatımı verilmesinin bir zorunluluk olmadığı ve İdare'nin bu talebi uygun bulması üzerine süre uzatımı verilebileceği bildirilerek yaklaşık 5 aydır şantiyede herhangi bir imalat gerçekleştirilmediğinden, malzeme ve ürün sevkiyatı yapılmadığından ve işçi bulundurulmadığından bahisle talebin değerlendirilebilmesi için en geç 15.06.2022 tarihine kadar şantiyede yeterli sayıda işçi ve ekipman bulundurması gerektiğinin bildirildiğini, verilen sürenin birimine müteakip ikmal tarihinde yapılan inceleme sonucunda işin geçici kabule hazır olmadığı, 15.06.2022 tarihine kadar şantiye sahasında herhangi bir imalat gerçekleşmediği, ayrıca işin bitimi için yaklaşık 90 günlük süreye ihtiyaç olduğu tespit edildiğini, bu esnada davacı tarafından yazılan 14.06.2022 tarihli yazıyla işin yapımı sırasında ülkemizde ve dünyada yaşanan ani fiyat artışları, dövizdeki dalgalanmalar ve savaş neticesinde tedarik zincirinde aksaklıklar meydana geldiğinden bahisle kalan imalatlar için 4 aylık süre uzatımı verilmesi halinde işi bitirme ihtimali bulunduğunun bildirildiğini, 15.04.2022 tarih/31810 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5546 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ve Kamu İhale Kurumu tarafından konuyla ilgili alınan 2022/DK. D-200 sayılı kararlardaki hükümler göz önünde bulundurularak yapılan değerlendirmeler sonucunda, İdare tarafından sözleşmenin 9.4 maddesindeki havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler 20.12-05.03 tarihleri arasında 75 gündür" hükmü gereğince 05.03.2022 31.03.2022 tarihleri arasında geçen 26 günlük sürenin cezasız olarak verilerek işin 2. revize ikmal tarihinin 01.06.2022 olarak belirlenmesinin uygun bulunduğu, ayrıca sözleşmenin “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 25.maddesi hükümleri ile ilgili İşletme Müdürlüğünün işin 90 günde tamamlanabileceğine dair görüşü ve işin feshedilmesi halinde kalan işlerin ikmali için yapılacak ihale süreci ile sonrasında yapım süresi göz önüne alınarak işin aynı yükleniciye tamamlatılmasının kamu yararına olacağının değerlendirildiğini, fakat davacı yüklenicinin yapılan uyarılara rağmen şantiyede çalışmaya başlamaması sebebiyle 05.07.2022 tarihli Genel Müdürlük Oluru ile kendisine gönderilen yazının tebliğinden itibaren 25 gün içinde yeterli sayıda işçiyi, ekipmanı ve malzemeyi bulundurmak kaydıyla 2. revize ikmal tarihinden (01.06.2022) itibaren 120 gün cezalı süre verilerek 3. revize ikmal tarihi 29.09.2022 olarak belirlendiğini, bu tarihte işin geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda sözleşmenin feshedileceğinin yükleniciye 05.07.2022 tarihli yazıyla bildirildiğini ve bu yazının yükleniciye 20.07.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, Bu yazının tebliğini izleyen 25 gün içinde yüklenici tarafından imalata başlanılmaması üzerine YİGŞ 47. maddesi ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümleri çerçevesinde 05.09.2022 tarihli Genel Müdürlük Oluru ile müvekkil İdare tarafından sözleşmenin feshi yoluna gidildiğini, sözleşmenin feshini takiben İdare bünyesinde Durum Tespit Komisyonu kurularak 04.10.2022 tarihinde durum tespiti yapılacağının 21.09.2022 tarihli yazıyla davacıya bildirildiğini, söz konusu yazının davacıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen, yüklenicinin tespite katılmadığını ve Durum Tespit Tutanağının tek taraflı imza altına alındığını, durum tespitinden sonra İdare tarafından kesin hakkediş çalışmalarına başlanılarak davacıya 27.02.2023 tarihli yazıyla 03.03.2023 tarihinde kesin hakkediş düzenleneceği ve firma yetkilisinin İşletme Müdürlüğünde bulunmasının bildirildiğini, ancak yüklenici tarafın davete icabet etmemesi üzerine hak ediş raporunun tek taraflı düzenlenerek 31.03.2023 tarihli yazıyla raporu inceleyip 60 gün içinde asıl nüshaları imzalaması için yükleniciye tebligat gönderildiğini, yüklenici tarafından 18.05.2023 tarihli yazıyla kesin hakkedişte yer alan metrajlara itiraz edildiğini, İdare tarafından yüklenicinin itirazları değerlendirilip haklı bulunmadığının 07.06.2023 tarihli yazıyla bildirildiğini, fesih nedeniyle oluşan merfi zararın (KDV hariç) ek kesin teminat tutarının, gecikme cezasının ve (KDV hariç) tevkifat kesintisi sonrası oluşan zararın toplam bedeli olan 3.983.864,01 TLnin tahsili için davacı yüklenici aleyhine arabulucuya başvurulduğunu ve anlaşmaya varılamadığını, bu durumda taraflarınca da yüklenici aleyhine dava açılacak olup tensip sonrası mahkeme ve dosya bilgilerinin bildirileceğini, sözleşmenin yüklenici tarafından kendisine verilen edimin süresi içinde yerine getirilmemesi sebebiyle feshedildiğini ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

2.BİRLEŞEN DAVADA İDDİA VE SAVUNMA :

a)Birleşen davada davacı vekili iddiasında özetle; Asıl davaya yönelik savunmasında belirttiği vakıaları tekrarlıyarak, davalı yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkili idarenin haklı sebeple sözleşmeyi feshettiğini iddia ederek, müvekkilinin uğradığı zararlar sebebi ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak; 146.963,23 TL ek kesin teminat tutarı, gecikme cezası ve KDV tevkifatı kesintisi sonrası 34.779,14 TL, sözleşme farkından kaynaklanan 3.949.084,87 TL olmak üzere toplam 3.983.864,01 TL kurum zararının 11.08.2023 tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. b) Birleşen dava davalısı vekili savunmasında; Birleşen dosya davalısı savunmasında, asıl davadaki iddialarını tekrarla, davanın reddini istemiştir.

3. ASIL VE BİRLEŞEN DAVAYA YÖNELİK GEREKÇE : Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan deliller ve bilirkişi raporundaki tespitler birlikte değerlendirildiğinde; Asıl dava, eser sözleşmesine dayalı olarak, yüklenici tarafından açılan bakiye hak ediş bedelinin iş sahibinden tahsili talepli alacak davası, birleşen dava ise; iş sahibi tarafından açılan, sözleşmenin haklı feshi iddiasına dayalı ek kesin teminat tutarı, gecikme cezası ve sözleşme farkından kaynaklanan kurum zararının tazmini taleplidir. Tarafların dayandıkları tüm deliller, yapılan imalatlara ilişkin ihale dosyası ve ekleri getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Nitelikli Hesaplama Bilirkişinde oluşan bilirkişi heyetinin 11/03/2025 tarihli kök raporunda ve tarafların itirazları karşılar 12/08/2025 tarihli ek raporda ise; Asıl davada; Dosya kapsamından taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında 4 adet hakediş düzenlendiği, söz konusu hakedişlerin tarafların kabulünde olduğu, dosyada yer alan 25.08.2021 tarihinden 05.09.2022 tarihine kadar yapılan imalatlara ait 13.03.2023 tarihli 5 nolu hakediş (Kesin) incelendiğinde; İşin tamamlanma yüzdesinin % ... olduğu, davacı yanın, eksik ve hiç hesaplanmamış olduğunu belirttiği metrajlara ait hakediş alacağının bulunmadığı, 13.05.2022 tarihli 31834 Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararına istinaden davacı yükleniciye 26 gün cezasız süre verildiği, 4735 sayılı "Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu "nun "Mücbir sebepler" başlıklı 10. maddesinde ve sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartname'nin "İşin süresi ve sürenin uzatılması" başlıklı 29. maddesinde mücbir sebep olarak kabul edilebilecek hallerin yer aldığı, davacı yanın İdare'ye yazdığı süre talebine ait yazılarda belirttiği, "Döviz kurundaki artış ve yaşanan savaş sebebiyle fiyatların arttığı, malzemelerin tedariğinin etkilendiği" hususlarının mücbir sebep sayılamayacağı, sözleşmenin "gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi" başlıklı 25. maddesi gereği İdare tarafından kesilen gecikme cezasının yerinde olduğu, birleşen davada ise; Davacının ikinci ihalenin aynı koşullarda yapılmadığı sonucuna ulaşıldığından, ikinci ihalenin aynı koşullarda yapıldığının kabulü için,

5.152.802,68-TL. üzerinden yaklaşık maliyetin hesaplanması gerektiği, bu durumda,davalı-birleşen dosyada davacı İdare fesihte haklı olduğundan, fesih tarihi itibariyle yapılmamış olan-kalan imalatın sözleşmenin imzalandığı tarihte, yüklenici firmaya değil, aynı ihalede onlara en yakın fiyatı veren teklif sahibine verilmiş olsa idi, 28.06.2021 tarihli ilk ihalede en iyi ikinci teklif bedeli 3.239.000,00 TL 1 nolu mukayeseli keşiften 352,34 TL 2. teklife göre işin tamamlanmayan kısmı; (3.239.000,00 TL + 352,34 TL) * %70,9258463 = 2.297.538,06 TL, Kalan imalat tutarı : 5.152.802,68TL. - 2.297.538,06 TL = 2.855.264,62-TL. birleşen davada davacının menfi zarar talep edebileceği hesaplandığı, Mahkemece aksi kanaatte olunması ve ikinci ihalenin aynı koşullarda yapıldığının kabulü halinde davacının talep edebileceği zararın 3.949.064,87 TL olduğu sonucuna varılacağı, davacı/karşı davalının rapora itiraz dilekçesi ekinde sunduğu ek teminata ilişkin dekont nazara alınarak yapılan hesaplama neticesinde, birleşen davacının talep edebileceği ek kesin teminat bedelinin 159.261,91-TL. olarak hesaplandığı ancak dava dilekçesinde 146.963,23-TL. talep edildiği, davacının bu talebinin ticari defter ve kayıtlarıyla da örtüştüğü, davalı Kurum ticari defterlerinin incelenmesinde; 34.779,14 TL. “KDV tevkifatı sonrası zarar”adı altında alacak kaydı yapıldığı görülmekte ise de, birleşen dava dilekçesinde ve ekindeki yazışmalarda bu tutarın nereden kaynaklandığı, tevkifat sonrası nasıl bir zarar oluştuğu açıklanmadığından, bu konuda görüş bildirmenin mümkün olamadığı" belirtilmiştir. Somut olayda tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında "Emet Yükleme Rampalarının Düzeltilmesi ve Üzerinin Kapatılması Yapım İşi” ne ait taraflar arasında 18.08.2021 tarihli 2.924.000,00 TL bedelli sözleşmeye dayalı akdi ilişki bulunduğu, asıl dava davacısı/birleşen dava davalısı ... ...'in yüklenici, asıl dava davalısı/birleşen dava davacısı ... ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün iş sahibi olduğu ve sözleşmenin iş sahibi ... ... tarafında feshedildiği ihtilafsız olmakla birlikte; Sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı, asıl davada; davacı yüklenicinin, bakiye hakkediş alacağının olup olmadığı, birleşen davada ise; Davacı iş sahibinin, davalı yükleniciden, ek kesin teminat bedeli, gecikme cezası ve KDV tevkifatına dayalı alacağı ve kaçırılan fırsat sebebi ile zararının olup olmadığı konusunda taraflar arasında yargılamaya esas ihtilaf olduğu tespit edildi. Bilirkişi kök ve ek raporundaki tespit ve hesaplamalarda da belirtildiği üzere; Asıl davada; Dosya kapsamından taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında 4 adet hakediş düzenlendiği, söz konusu hakedişlerin tarafların kabulünde olduğu, dosyada yer alan 25.08.2021 tarihinden 05.09.2022 tarihine kadar yapılan imalatlara ait 13.03.2023 tarihli 5 nolu hakediş (Kesin) incelendiğinde, işin tamamlanma yüzdesinin % .... olduğu, davacının dosyaya sunduğu kayıtlara göre, metraj cetvellerinde davacının imzasının yer aldığı, İdare yetkilisinin imzasının veya onayının bulunmadığı, Sözleşme eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin "Ataşmanlar ve ilgili diğer defterler" başlıklı 29. Maddesi hükümleri uyarınca düzenlenmiş olan taraflarca imzalanmış herhangi bir belgeye veya davacı yanın itiraz kaydının bulunduğu herhangi bir ataşman, metraj, v.s.belgenin dosyaya sunulmadığı, buna göre davacının iddia ettiği eksik ve hiç hesaplanmamış hakediş alacağının bulunmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin "İşe başlama ve bitirme tarihi" başlıklı 9.maddesinde işin toplam süresi yer teslim tarihinden (25.08.2021 tarihli İş Yeri Teslim Tutanağı) itibaren 250 gün ve işin ikmal tarihi 01.05.2022 olarak belirlendiği, 29.04.2022 tarihli E-….33696 sayılı İdarenin İş Artışı ve Süre Uzatımı ile ilgili Oluru ile işin yapımı sırasında teknik zorluklar ve ihtiyaçlar nedeniyle ortaya çıkan iş artışı ve eksiliğine konu imalat ve proje revizyonu değişikliklerine ait mukayeseli keşif hesabı sonucunda, toplam 352,34 TL tutarında iş artışı gerçekleştiği ve sözleşme bedelinin 2.924.352,34 TL olarak revize edildiği, yüklenici firmaya 5 gün ilave cezasız süre verilerek işin bitim tarihi olan 01.05.2022 tarihine ilave edilerek revize bitiş tarihi 06.05.2022 olarak belirlendiği, davacı yanın idareye yazdığı 31.05.2022 tarihli yazı ile;13.05.2022 tarihinde 31834 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Cumhurbaşkanı kararı 5546 sayılı "4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar" Madde 2 (2) bendinde maddesine istinaden 1/1/2022 -31/3/2022 tarihleri arası için süre uzatımı talep edildiği, davalı İdare tarafından 13.05.2022 tarihli 31834 Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararına istinaden (05.03.2022-31.03.2022) 26 gün cezasız süre verilerek ve 1.revize bitiş tarihine (06.05.2022) ilave edilerek, 2. revize ikmal tarihi 01.06.2022 olarak belirlendiği, 01.06.2022 tarihli E-…42575 sayılı ve 21.06.2022 tarihli E-…47994 sayılı İdare'nin Yüklenici firmaya yazdığı yazılar ile işin geçici kabule hazır hale getirilmesi hususu bildirildiği, 05.07.2022 tarihli İdare yazısı ile de, yüklenici Firmanın yapılan uyarılara rağmen şantiyede halihazırda çalışmaya bağlamamış olmasından dolayı, yazının tebliğ tarihinden itibaren 25 gün içerisinde yeterli sayıda işçi, ekipman ve malzemeyi bulundurmak kaydı ile, 2. revize ikmal tarihinden itibaren başlamak üzere 120 gün cezalı süre verilerek işin 3. revize ikmal tarihinin 29.09.2022 olarak belirlenmesi, işe başlanmaması veya 3. revize ikmal tarihinde işin geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, sözleşmenin feshedileceği hususu belirtildiği, dosyada yer alan yazışmalardan 25 gün geçmesine rağmen, yüklenici firmanın çalışmaya başlamadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin "Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi" başlıklı 25. Maddesinde düzenlendiği, bu bağlamda, 29.04.2022 tarihli E-….33696 sayılı İdarenin İş Artışı ve Süre Uzatımı ile ilgili Olur'u ile mukayeseli keşif hesabı sonucunda toplam 352,34 TL tutarında iş artışı gerçekleştiği ve sözleşme bedelinin 2.924.352,34 TL olarak revize edildiği, yüklenici firmaya 5 gün cezasız süre verildiği, 13.05.2022 tarihli 31834 Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararına istinaden davacı yükleniciye ilave olarak 26 gün olmak üzere toplamda 31 gün cezasız süre verildiği, ancak yüklenici firmanın yapılan tebliğlere rağmen çalışmaya başlamadığı, 4735 sayılı "Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu "nun "Mücbir sebepler" başlıklı 10.maddesinde ve sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartname'nin "İşin süresi ve sürenin uzatılması" başlıklı 29. maddesinde mücbir sebep olarak kabul edilebilecek hallerin yer aldığı, davacı yanın İdare'ye yazdığı süre talebine ait yazılarda belirttiği, "Döviz kurundaki artış ve yaşanan savaş sebebiyle fiyatların arttığı, malzemelerin tedariğinin etkilendiği" hususlarının mücbir sebep sayılamayacağı, sözleşmenin "Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi" başlıklı 25.maddesi gereği İdare tarafından kesilen gecikme cezasının yerinde olduğu, İdare tarafından ilave cezasız verilen sürelerin toplamda 31 gün (5+26) olduğu, 120 gün cezalı süre verilerek işin 3. revize ikmal tarihinin 29.09.2022 olarak belirlendiği, 5 nolu kesin hakedişte ise cezalı çalışılan sürenin 95 gün olarak alındığı, söz konusu hakedişte fesih tarihi 05.09.2022 esas alınarak cezalı süre hesaplandığından, cezalı çalışılan sürenin 95 gün olarak belirlenmesinin yerinde olduğu, dosyada yer alan 04.10.2022 tarihli Durum Tespit Tutanağı ve 5 nolu kesin hakedişte yapılan işin 04.10.2022 tarihi itibariyle tamamlanma yüzdesinin % 29,0741 olduğu, sözleşme kapsamındaki işe ait 3. revize ikmal tarihinin 01.06.2022 olduğu, ancak Durum Tespit Tutanağının düzenlendiği 04.10.2022 tarihi itibariyle tamamlanma yüzdesinin % 29,0741 olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ilgili maddeleri, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 47. maddesi ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda belirtilen hükümler çerçevesinde 05.09.2022 tarih E-….66273 sayılı Genel Müdürlük Olur'u ile sözleşmenin fesh edildiği, sözleşmenin feshi şartlarının oluştuğu anlaşılmakla asıl davanın reddine karar verilmiştir. Birleşen dava yönünden ise; Taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamındaki işe ait 02.07.2021 tarihli (İhale kayıt numarası: 2021/286470) İlk ihalede teklif edilen fiyatlar tutanağında, Yaklaşık maliyet:3.052.943,47 TL, ... ... teklif tutarı: 2.924.000,00 TL, ... Proje Müh.San.Tic.Ltd.Şti teklif tutarı: 3.239.000,00 TL , FFF İnş.Taah…..Ltd.Şti. teklif tutarı:3.490.000,00 TL şeklinde yer aldığı, "Emet Yükleme Rampalarının Düzeltilmesi ve Üzerinin Kapatılması İkmal Yapım İşi” ne ait 06.12.2022 tarihli (İhale kayıt numarası: 2022/1168994) ikinci ihalede teklif edilen fiyatlar tutanağında, ihaleye 6 istekli katıldığı, yaklaşık maliyetin 6.238.181,83 TL, en düşük teklifin 6.246.622,93 TL olarak Sedat KURU'ya ait olduğu, davacı ile davalı İdare arasındaki sözleşmenin 05/09/2022 tarihi itibariyle feshedildiği, Durum Tespit Tutanağı’nın 04.10.2022 tarihinde düzenlendiği, 31/03/2023 tarihinde ise kesin hakedişin düzenlenerek davacı yükleniciye tebliğ edildiği, 01/02/2023 tarihinde kalan imalatların tamamlanabilmesi amacıyla imzalanan "Emet Yükleme Rampalarının Düzeltilmesi ve Üzerinin Kapatılması İkmal Yapım İşi”’nin, makul süre içinde yapıldığı, ancak, ikinci ihaledeki sözleşme bedelinin, menfi zarar hesaplamasına esas alınabilmesi için, ikinci ihalenin aynı zamanda “aynı koşullarda” yapılması gerekmektedir. Birinci ihalede işin tamamı için 18.08.2021 tarihinde 2.924.352,34-TL. bedel karşılığı sözleşme imzalanmış olmasına karşılık, yaklaşık 1,5 yıl sonra, ikinci ihalede işin %70’lik kısmı için 6.246.622,93-TL. bedel ile imzalanan sözleşmenin “aynı koşullarda” yapıldığının kabulünün mümkün olamayacağı, davacının ikinci ihalenin aynı koşullarda yapılmadığı sonucuna ulaşıldığından, ikinci ihalenin aynı koşullarda yapıldığının kabulü için, 5.152.802,68-TL. üzerinden yaklaşık maliyetin hesaplanması gerektiği, bu durumda,davalı-birleşen dosyada davacı İdare fesihte haklı olduğundan, fesih tarihi itibariyle yapılmamış olan-kalan imalatın sözleşmenin imzalandığı tarihte, yüklenici firmaya değil, aynı ihalede onlara en yakın fiyatı veren teklif sahibine verilmiş olsa idi, 28.06.2021 tarihli ilk ihalede en iyi ikinci teklif bedeli 3.239.000,00 TL 1 nolu mukayeseli keşiften 352,34 TL 2. teklife göre işin tamamlanmayan kısmı; (3.239.000,00 TL + 352,34 TL) * %70,9258463 = 2.297.538,06 TL, Kalan imalat tutarı : 5.152.802,68TL. - 2.297.538,06 TL = 2.855.264,62-TL birleşen davada davacının menfi zarar talep edebileceği, Ek kesin teminat tutarı, gecikme cezası ve KDV tevkifatı kesintisi hususunda; Sözleşmenin 8.2.1 Maddesi uyarınca, sözleşmenin eki olarak kabul edilen Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47/5. maddesinde; “4735 sayılı Kanunun 19, 20 ve 21 inci maddelerine göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar endekse göre güncellenir. Güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir.” şeklinde olup, Sözleşmenin 10.1.1 maddesinde yüklenicinin 180.000,00-TL. kesin teminat verdiği ve taraflar arası sözleşmenin 05/09/2022 tarihinde feshedildiği anlaşılmakla, Buna göre; 180.000,00 / 529,26 x 1166,52 = 396.730,52-TL. ek kesin teminat bedelini talep edebileceği, birleşen davada davacı yanın talebinin 146.963,23-TL. olduğu ve davalı ticari defter ve kayıtlarında da 146.963,23-TL. olarak ek kesin teminat bedeli olarak kayıtlandığı, KDV Tevkifatı sonrası zarar konusuna gelince; davalı Kurum ticari defterlerinin incelenmesinde; 34.779,14 TL. alacak kaydı yapıldığı görülmekte ise de, birleşen dava dilekçesinde ve ekindeki yazışmalarda bu tutarın nereden kaynaklandığı, tevkifat sonrası nasıl bir zarar oluştuğu açıklanmadığı anlaşılmakla, buna göre birleşen dava kısmen kabul edilerek, 2.855.264,62-TL menfi zarar ve taleple bağlı kalınarak 146.963,23 TL ek kesin teminat tutarı olmak üzere toplam 3.002.227,85 TL'nin 11/08/2023 tarihinden hesaplanacak avans faizi ile davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki hüküm verilmiştir.

4.HÜKÜM : Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre; 1-Asıl davada; Davanın REDDİNE, a)Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, 269,85 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 345,55 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, b)Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, c)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, d)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 1.000,00 TL üzerinden takdir edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, e)Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan gider avansının harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, 2-Birleşen ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/183 Esas sayılı dosyasında açılan davada; Davanın KISMEN KABULÜ ile; 2.855.264,62-TL menfi zarar ve taleple bağlı kalınarak 146.963,23 TL ek kesin teminat tutarı olmak üzere toplam 3.002.227,85 TL'nin 11/08/2023 tarihinden hesaplanacak avans faizi ile davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine, a)Kabul edilen 3.002.227,85 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 205.082,18 TL karar ve ilam harcından, 68.034,44 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 137.047,74 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, b)Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 68.034,44 TL peşin harç olmak üzere toplam 68.462,04 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c)Davacının karşıladığı 10.000,00 TL bilirkişi ücretinden ibaret yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 7.535,97 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 2.464,03 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, d)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca ... .... bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 768,78 TL'sinin davacıdan, 2.351,22 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, e)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 3.002.227,85 TL üzerinden takdir edilen 384.178,23 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, f)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 981.636,16 TL üzerinden takdir edilen 149.429,06 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, g)Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Başkan ... (E-imzalıdır) Üye .... (E-imzalıdır) Üye .... (E-imzalıdır) Katip ... (E-imzalıdır)