İlk Derece Mahkemesi 2024/475 E. 2025/803 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/475 Esas - 2025/803 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/475 Esas KARAR NO : 2025/803

.... DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 15/07/2024 KARAR TARİHİ : 12/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, İDDİA: Davacı vekilinin dilekçesi ile "... ... İhale Kayıt Nolu “..." İşi Davalı İdarece 15.03.2021 tarihinde ihale edilmiş olup, müvekkili ile 29.04.2021 tarihli sözleşme imzalandığını, ve 04.05.2021 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlandığını, söz konusu işin süresi 150 gün (120 gün imalat +30 gün montaj) olarak belirlendiğini, idareden kaynaklı nedenlerle işin süresi uzadığını ve 29.09.2022 tarihinde bitirilerek geçici kabulü yapıldığını, söz konusu iş kapsamında müvekkiline uzayan dönem fiyat farkı ile Geçici 6. Maddeden kaynaklanan fiyat farkları ödenmediğini, anılan iş kapsamında müvekkiline ödenmesi gereken fiyat farkları ödenmediğini, haksız ceza kesintileri yapıldığını ve sözleşme dışı fazla yapılan imalat bedelleri ödenmediğini, idareden kaynaklı nedenler ve covid-19 nedeniyle gerekli süre uzatımları verilmeden kesilen gecilme cezalarının iadesi gerektiğini, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle sözleşmenin feshinde idarenin kusurlu olduğu sabit olduğundan fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ödenmesi gereken fiyat farkları için şimdilik 1.000,00 TL, haksız kesilen cezalar için şimdilik 1.000,00 TL sözleşme dışı fazla yapılan imalatlar için şimdilik 1.000,00 TL, talep tutarlarına ödenmesi gereken tarihten dava tarihine kadar avans faiz uygulanmasına dava tarihinden sonra mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanması,mahkeme harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini "talep ve dava ettiği görülmüştür. SAVUNMA: Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile "Söz konusu yapım işinin ihalesi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında açık ihale usulü ile 05.03.2021 tarihinde gerçekleştirildiğini ve İhale Yetkilisinin 05.04.2021 tarihli ve 24573 sayılı Oluruna istinaden .... - Bilir İnşaat firması ile 2.284.000,00.-TL (KDV Hariç) bedelle 29.04.2021 tarihinde sözleşme imzalandığı, akabinde 04.05.2021 tarihinde firmaya yer teslimi yapıldığını, sözleşmeye göre işin toplam süresinin, yer teslim tarihinden itibaren 150 gün olduğunu, ancak, işin "malzeme temini ve sahaya intikali” kısmının süresi 120 gün olup bu sürenin 31.08.2021 tarihinde sona erdiğini, bu tarihte, firmanın sahaya getirdiği herhangi bir malzeme bulunmadığının tespit edildiğini ve bu hususun Yapı Denetim Heyeti'nce 01.09.2021 tarihinde tutanak altına alındığı,iş kapsamında, kısmi kabulden sonra montaj işlerinin süresi ise 30 gün olduğu Onaylı İş Programının sunulduğunu, işletme Müdürlüğü'nün 07.09.2021 tarihli ve 61692 sayılı yazısında, Yüklenici'nin tedarik etmeyi taahhüt ettiği ve imalatta kullanacağı malların temini ile tam kapasiteli personel çalıştırmada Covid-19 salgını nedeniyle sıkıntılar yaşadığını belirterek malzeme teslim süresine Sözleşmenin 14. Maddesi uyarınca 60 gün ilave edilmesi talebinde bulunduğunu, işletme Müdürlüğünce Yüklenici'nin talebi değerlendirilerek, 16.09.2020 tarihli ve 59093 sayılı Makam Oluru ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri kanunu'nun 10. maddesi ve.... No'lu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde yer alan hükümlerine istinaden, ihale yapılan tarihlerde Covid-19 salgınının yeni başlamamış olması ve firmanın bu şartlan bilerek ihaleye katılım sağlamış olmasından dolayı firmanın süre uzatımı talebinin uygun olmayacağının değerlendirildiği belirtilerek yüklenicinin süre uzatımı talebinin genel müdürlükçe de incelenerek değerlendirilmesi ve cezasız süre uzatımı talebine karşılık uygulanacak işlemlerin işletme müdürlüğüne bildirilmesinin talep edildiğini, firmanın evraklarının incelendiğini ve yapılan değerlendirme sonucu evrakların yetersiz olduğu ve uygun olmadığının görüldüğünü, buna göre, firmanın cezasız süre uzatım talebinin uygun bulunmadığı hususunun 28.09.2021 tarihli ve 67752 sayılı yazımız ile.... 01.10.2021 tarihli ve 68504 sayılı yazısı ile de Yüklenici firmaya bildirildiğini , ... sülfürik asit üretiminin kesintisiz ve sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için gerekli bakım ve onarım işlerinin zamanında yapılmasının kritik önem arz etmesi ve yüklenicinin "malzeme temini ve sahaya intikali" kısmının işlerini tamamlaması için ek süre verilmesi zorunluluğunun ortaya çıkmasından dolayı firmaya cezalı ek süre verilmesi hususunun .... - Bilir İnşaat firmasına işin "malzeme temini ve sahaya intikali" kısmının süresinin bitiş tarihi olan 31.08.2021'den itibaren, Sözleşme'nin 18. Maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 29. maddesine istinaden toplam 90 (doksan) takvim günü cezalı ek süre verilerek söz konusu kısmın bitiş tarihinin 29.11.2021 tarihine ertelenmesi hususlarında 19.10.2021 tarihli ve 73685 sayılı Genel Müdürlük Makam Oluru alındığı ve bu durumun 21.10.2021 tarihli ve 74751 sayılı yazı ile yüklenici firmaya bildirildiği, yüklenicinin yapmış olduğu imalatların sahaya getirilen kısımlarının yapı denetim heyetince yapılan incelenmesi sonucu imalatlarda tespit edilen uygunsuzlukların işletme müdürlüğü'nün 16.11.2021 tarihli ve 81710 sayılı yazısı ile yüklenici'ye bildirildiğini, ardından, yüklenici'nin 29.11.2021 tarihinde sahaya getirdiği imalatların yapı denetim heyetince tekrar incelenerek aynı tarihte tutanak düzenlendiğini ve 16.11.2021 tarihli tutanakla kayıt altına alınan ve yüklenici'ye bildirilen uygunsuzlukların giderilmediğinin tespit edildiğini, bu durumun 02.12.2021 tarihli ve 86650 sayılı İşletme Müdürlüğü yazısı ile Yüklenici'ye bildirildiğini, söz konusu uygunsuzlukların giderilerek imalatların teknik şartnameye uygun hale getirilmesi için 29.12.2021 tarihine kadar fesih ihbarlı cezalı süre verildiğini, yüklenicinin, imal ettiği malzemeleri 29.12.2021, 30.12.2021 ve 31.12.2021 tarihinde sahaya indirdiğini gelen Malzemelerin Yapı Denetim Heyetince tekrar kontrol edildiğini, Yüklenici'ye 02.12.2021tarihli ve 86650 sayılı yazı ile bildirilen uygunsuzluklardan; fırın taban sacı altında bulunan köşebentlerin ve köşebentlerde bulunan deliklerin teknik resme uygun imal edilmesi için düzeltme işlemlerinin yapıldığını, ancak nozulların teknik şartname eki resimde belirtilen diş standartlarına uygun hale getirilmesi için herhangi bir düzeltme yapılmadığının görüldüğünü, bunun üzerine, söz konusu durumun İşletme Müdürlüğü'nün 10.01.2022 tarihli ve 2716 sayılı yazısı ile firmaya bildirildiğini ve aynı yazıda nozullardaki uygunsuzlukların giderilmesi için herhangi bir işlem yapılıp yapılmayacağı, yapılacak ise yapılması planlanan işlemlerin acilen İşletme Müdürlüğü'ne bildirilmesinin istenildiğini, yüklenici'nin 21.01.2022 tarihli yazısında "...malzemeleri indirdiğimiz hangarda hali hazırda elle sıkılmış nozulların nihai sıkım tolerans değerlerine getirme amacıyla anahtar ile yeniden sıkım işlemine başlandığını. Sıkmış olduğumuz nozullarda boyut toleransları sağlandığı gözlenmektedir. Talebiniz doğrultusunda bu işlem tüm nozullara uygulanacaktır..." açıklamasında bulunduğunun ifade edildiğini, yüklenici'nin 31.08.2021 tarihinde teslim etmesi gereken malzemeleri 29.12.2021 tarihinde teslim ettiği için, montaj işinin sözleşme eki Genel Teknik Şartnamenin 5. Maddesinde düzenlenmiş olan hükmüne istinaden 2022 yılı revizyonuna ertelendiğini, tüm bu sebepler göz önüne alındığında Yüklenici'ye fiyat farkı verilmesinin taraflarınca uygun olmadığının mütalaa edildiğini, Yüklenici'nin fiyat farkı talebinin .... bildirilmesinin talep edildiğini, tesis .... Başkanlığınca yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda İşletme Müdürlüğü görüşüne uygun olarak, Yüklenici .... - ...İnşaat firmasına yazısında iddia edilen söz konusu nedenlere istinaden fiyat farkı verilmesinin uygun olmadığı kanaatine varıldığının 16.03.2023 tarihli ve 126475 sayılı yazı ile ... Müdürlüğü'ne bildirildiğini, 29.04.2021 tarihinde imzalanan sözleşmedeki işin toplam süresi 150 gün olduğunu ve firmaya 04.05.2021 tarihinde yer teslimi yapılmış olduğunu, firmanın 120 gün içerisinde malzeme teslimini ve sahaya intikali gerçekleştirmiş olsaydı firmanın 31.08.2021 tarihinden itibaren 30 günlük süresi olan montaj işlemlerine” başlayabileceğinin düşünülmekte olduğunu, yine bu süre içerisinde firma yükümlülüklerini sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden kendisine cezalı ve ihtarlı süreler verildiğini, bu nedenle firmaya, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 6. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar gereğince artırımlı ek fiyat farkı ödenmesinin uygun olmadığını, yaşanan sürecin, davacı firmanın kusurundan kaynaklı olduğunu bu hususun yukarıda ayrıntısı ile izah edildiği,".... kesin kabul tutanağının 01.11.2023 tarihinde düzenlenerek imza altına alındığını ve 07.11.2023 tarihinde onaylandığı, yukarıda belirtilen, yargılama sırasında ortaya çıkacak ve mahkemece re'sen görülecek nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini " talep ettiği görülmüştür. DELİLLER: Taraflar arasındaki.... İhale Kayıt Nolu “Bandırma ..." işine ait 29.04.2021 tarihinde 2.284.000,00 TL tutarlı sözleşme sureti ve tüm şartname suretleri ile eklerinin,İş programınnın getirtildiği, yer teslimi tutanağından 04.05.2021 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlandığı ,işin süresi 150 gün (120 gün imalat + 30 gün montaj) olarak belirlenmiş olup, işin süresinin uzadığı ve 29.09.2022 tarihinde bitirilerek geçici kabulün yapıldığı, geçici kabul tutanağında işin sözleşme ve eklerine uygun şekilde tamamlandığı, eksik kusur ve arıza olmadığının belirtildiği, Geçici kabul Komisyon Üyelerince imzalanıp ,davacı Yüklenici Firma yetkilisince imzalanmadığı, 07/11/2023 tarihinde Kesin kabul tutanağının tanzim edildiği tutanakta yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğunun, teminat süresinde, kesin kabule engel kusur ve arıza bulunmadığının belirtildiği ve kesin kabulün 07.11.2023 tarihinde onaylandığı görülmüştür. Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan 27/03/2025 tarihli raporda"...Dosyada mevcut iş programının verilen ilave süreler sonrasında hazırlandığı görülmektedir. İş programında ; Malzeme temini ve sahaya intikalinin işin % 75 i olduğu, Aralık 2021 tarihinde tamamının bitirilmesinin, Montaj kısmının % 25 olduğu ve 2022 yılının Ağustos ayında bitirilmesi, Olarak programa işlendiği görülmektedir...Dava konusu işin ihalesi 4734 sayılı kamu ihale kanununa göre yapılmış ve 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu göre de Anahtar teslim Götürü bedel üzerinden Sözleşme imzalanmıştır..... İhale Kayıt Nolu ... işi davacı uhdesinde kalmış ve davalı idareyle 29.04.2021 tarihinde 2.284.000,00 TL tutarlı sözleşme imzalanmıştır. 04.05.2021 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanmıştır. Söz konusu işin süresi yer tesliminden başlamak üzere 150 gün ( 120 gün imalat + 30 gün montaj olarak belirlenmiştir.Buna göre, sözleşmeye göre “Malzeme temini ve sahaya intikali” işlerinin bitirilmesi gereken tarih 31.08.2021,olmaktadır ancak verilen 90 gün + 30 günlük cezalı süre uzatımları ile “Malzeme temini ve sahaya intikali” işlerinin bitirilme süresi 29.12.2021 tarihine uzatılmış, bu tarihte imalatlar bitirilmiştir. Bu durumda gecikme süresi 120 gün olmaktadır. “Montaj “için ise yer tesliminin, 01.08.2022 tarihinde yapıldığı, bu durumda sözleşmeye ve Genel Teknik Şartnameye göre “montaj” işinin bitim tarihinin 30.08.2022 olacağı ancak verilen 30 günlük cezalı süre uzatımı ile “montaj işinin bitim tarihinin 29.09.2022 olarak belirlendiği ve “montaj” işinin 29.09.2022 de bitirildiği ve bu durumda gecikme süresinin 30 gün olduğu görülmektedir.Süreç sonunda, 29.09.2022 tarihi itibar edilerek geçici kabulünün yapıldığı görülmektedir.Davacı ; İş bu davaya konu olan uyuşmazlıklardan biri, sözleşme dışında yapılan işle ilgili olup, söz konusu işin bedelinin tarafımıza ödenmemesidir. Müvekkilin sorumluluk sınırını ihale dokümanı belirlemekte olup, götürü bedel üzerinden anlaşma sağlanmıştır. Ancak ihale dokümanı kapsamındaki sözleşme ve eklerinde yer almayan aşağıda belirtilen işlemler ve imalatların bedeli tarafımıza ödenmemiştir. Şeklinde beyanda bulunmaktadır. Bu kapsamda inceleme yapıldığında, söz konusu işe ait EK3-TEKNİK ŞARTNAME VE EKLERİ adlı dokümanın içerisindeki Şartname ve Roaster fırınının projeleri bulunmaktadır. Söz konusu doküman içerisinde Roaster fırınının tamamının projesi ile yapılacak 69 taban plakasının çizimleri ve nozul parçasının çizimi mevcuttur. Ayrıca yine aynı dokümanın “MEKANİK ÖZEL TEKNİK ŞARTNAME” bölümünün “5-TEKNİK ŞARTNAMELER” maddesinde tüm yapılacak işler tarif edilmiştir. Davacı, dava dilekçesinde ; Montaj işlemlerinin başlaması ile beraber teknik şartnamenin 38. sayfasındaki | 76163-01/177 numaralı projesinin....” detayında gözüken .... adındaki L kulakçıkların taban plakalarının projeye uygun (5mm derz boşluklu) montajına engel olduğunu iddia etmektedir. Bu parçalar için ; İdare ise, söküm işinin doğası gereğince söküm esnasında deforme olduğunu, yüklenici ise daha önce bu parçaların yanlış yerde kaynaklanmasından dolayı montajda 5 mm boşluk olacak şekilde montaj yapılamadığı , iddiasında bulunmaktadır. Yüklenici tarafından yapılacak işlemin ne olacağı hakkında İdareye bilgi verildiği ve kulakçıkların kesilerek yerine yenilerinin kaynaklanmasının teklif edildiği, bu teklifin Yapı Denetim heyetince kabul edildiği bunun üzerine kulakçıkların kesilerek yerine yeni kulakçıkların kaynatıldığı İdarenin 01.12.2022 tarihli yazısından anlaşılmaktadır. İster İdarenin iddia ettiği şekilde, söküm işinin doğası gereği olarak detayda yer alan kulakçıklar deforme olmuş olsun ister yüklenicinin iddia ettiği gibi daha önceden kulakçıklar ana taşıyıcıya yanlış kaynatılmış olsun, Yapı denetim görevlilerinin kabulüyle yeni kulakçık imalatının yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu L kulakçıklar fırının ana taşıyıcı kirişlerine kaynaklıdır. L kulakçıkların demontaj montaj yapılacağı “5-teknik şartnameler” maddesinde belirtilmemiştir.Kontrol heyetinin isteği ve onayı ile eski L kulakçıkların demontajına müteakip yeni L kulakçıklar imal edilerek kaynakla montajı yapıldığı ve bu işlemden sonra taban plakalarının montaj işlemleri tamamlandığı anlaşılmaktadır.Ayrıca ; “mekanik özel teknik şartname” bölümünün “1- işin konusu ve kapsamı” Maddesinde 10 adet soğutma serpantini demontaj-montaj yapılacağı belirtilmektedir. Yapım sırasında 11 adet soğutma serpantini demontaj-montajı yapıldığı ve bu işlemlerin kontrol heyetinin nezaretinde yapıldığı görülmektedir. İdare 01.12.2022 tarihli yazısında, 2021 yılı içerisinde 10 adet soğutma serpantini bulunmakta iken, malzemelerin geç teslimi nedeniyle montajın 2022 yılına ertelendiği için Roaster taban sıcaklıklarının yükselmesi nedeniyle 1 adet serpantin ilave edildiğini beyan etmektedir.Taraflar arasındaki sözleşme, Genel Teknik şartname vs. ihale evraklarında ; montaj işinin 2021 yılı içerisinde yapılacağına dair bir belirleme olmadığı gibi, Genel Teknik şartnamede, “montaj” Malzemelerin teslimini müteakip 360 gün içerisinde yapılacağı kararlaştırılmıştır. Bu hususun ayrıca geçici kabul tutanağında da belirtildiği görülmektedir. Dolayısıyla, İdare tarafından İleri sürülen, malzemelerin geç teslimi nedeniyle montajın 2022 yılına ertelenmesi nedeniyle 1 adet serpantinin fazladan demontajının yapılmak zorunda kaldığı şeklindeki gerekçeye, Genel Teknik Şartnamede, montajın “malzeme imal ve temini” sonrasında 360 gün içerisinde yapılacağının hüküm altına alınmış olması sebebiyle, itibar etmek mümkün olmamaktadır. Bu nedenle, fazladan demontajı ve yeniden montajı yapılan 1 adet serpantinin de demontaj ve yeniden Montaj ücretinin ödenmesinin gerekeceği değerlendirilmektedir.... Yapılan piyasa araştırması neticesinde ORTALAMA 1 adet eski soğutma serpantinin demontaj ve montajı fiyatı : 57.000,00 TL x 1,25 ( yüklenici karı dahil ) - 71.250,00 TL eski L kulakçığının demontaj ve yeni L kulakçığının montaj bedeli : 195.000 TL x 1,25 (yüklenici karı dahil) - 243.750 TL Olabileceği değerlendirilmektedir.Taraflar arasındaki sözleşmenin ; Madde 27 - Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi başlığı altında; 27.1. Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır. Denilmektedir.Sözleşmenin, 8. Maddesinde sözleşmenin ekleri arasında Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 1. Sırada olduğu kararlaştırılmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi başlıklı 21. Maddesi ise ; “Madde 21 - (1) Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin; a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması, b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise %20'sine kadar oran dâhilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” Şeklindedir. Bu durumda 1 adet soğutma serpantinin demontaj ve montajı ile eski L kulakçıkların demontajının yapılarak yeni L kulakçıkların montaj edilmesinin toplam bedelinin 71.250 TL +243.750TL = 315.000 TL olabileceği ve bu bedelin yükleniciye ödenmesinin gerekeceği değerlendirilmektedir...Taraflar arasındaki Sözleşmenin “ Fiyat Farkı ödenmesi ve hesaplanması “ başlık 14.1 Maddesinde sözleşme kapsamında fiyat farkı verilmesi öngörülmemiştir. Ancak aynı maddenin 14.2 fıkrasında ; “ Fiyat farkı verilmeyecektir ancak, mücbir sebepler veya İdareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır. “ denilmektedir. Mücbir sebepler ise sözleşmenin ekleri arasında 1. Sırada bulunan ...'nin 29. Maddesi ;(2) mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller aşağıda sayılmıştır.a) Doğal afetler,b) Kanuni grev,c) Genel Salgın hastalık,...(3) İkinci fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve yükleniciye süre uzatımı verilebilmesi için, mücbir sebep olarak kabul edilecek durumun,a) yüklenicinin kusurundan kaynaklanmamış olması, b) Taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, c) Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi, ç) Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması, d) Yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi, zorunludur.Şeklindedir. Bu kapsamda vaki durum incelendiğinde, ülke genelinde 2020 yılından başlayarak Covid-19 Genel Salgın hastalığının meydana geldiği görülmektedir. Ülkemizde ilk covid 19 vakası Sağlık Bakanlığınca11.03.2020 yılında açıklanmış, yine Sağlık Bakanlığına göre bu salgın hastalık nedeniyle ilk ölüm vakası da 15.03.2020 de meydana gelmiştir.Bu durumda ihale tarihinin 05.03.2021 olduğu dikkate alındığında, taraflar arasındaki bu ihalenin yapıldığı tarihte yaklaşık 1 seneden beri bu salgının ülke genelinde devam etmekte olduğu görülmektedir. Dolayısıyla covid-19 salgını ihale öncesinde de devam etmekte olduğundan ve isteklilerin bu durumu bilerek ve sözleşme tasarısındaki ve diğer ihale evraklarındaki süre hususunu bilerek ihaleye teklif verdikleri göz önüne alındığında covid-19 salgını nedeniyle süre verilmesinin gerekmeyeceği değerlendirilmektedir. Sözleşmenin imzalandığı gün tam kapanma ilan edilmiş olması zaten ihale öncesinde de beklenilen bir husustur. Tam kapanma salgında yeni bir aşama olarak kabul edilse ve mücbir sebep olarak kabul edilse dahi, .... gereğince Mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde Yüklenicinin İdareye yazılı olarak bildirimde bulunması, halinde süre uzatımı değerlendirilebilecek olup, yüklenicinin bu kapanma sonrasındaki 20 gün içerisinde covid-19 nedeniyle süre uzatımı talebinde bulunmadığı, covid-19 nedeniyle süre uzatımı talebinin 27.08.2021 tarihinde yani tam kapanmadan yaklaşık 4 ay sonra yapıldığı görülmektedir. Bu yönüyle de Covid-19 sebebiyle süre uzatımı verilemeyeceği değerlendirilmektedir. Bunlara ilave olarak covid-19 salgını nedeniyle ilan edilen tam kapanma yasağında ; davacı tarafından sunulan, alt yüklenici firmalardan alınan yazılarda bu firmaların covid19 nedeniyle etkilendiklerine dair genel bir yazı sunulmuşsa da somut bir gerekçe sunulmamıştır. Alt yüklenici firmalar işin ne kadarlık bir bölümünü yüklenmiştir, kaç personeli vardır, kaçı covid-19 a yakalanmış ve bu durum firmanın faaliyetlerini ne kadar etkilemiştir. Yurt dışından alınacak malzemeler üstlenilen siparişin hangi oranındadır, hastalığa yakalanan veya temaslı olanların belgeleri vs. gibi somut belgeler bulunmamaktadır. Tam kapanma döneminde İçişleri Bakanlığınca yayınlanan belgede, bu kapanmadan Muaf tutulan yerler ve kişiler mevcuttur. Bunlar içerisinde : “ Üretim ve imalat tesisleri ile inşaat faaliyetleri ve bu yerlerde çalışanlar ” ve “ Ürün ve/veya malzemelerin nakliyesinde ya da lojistiğinde (kargo dahil), yurt içi ve yurt dışı taşımacılık, depolama ve ilgili faaliyetler kapsamında görevli olanlar “ bulunmaktadır. Dolayısıyla bu alt yüklenicilerin ve davacının tam kapanma döneminde çalışması için bir engel bulunmamaktadır. Bu yönüyle de Covid-19 sebebiyle süre Uzatımı verilemeyeceği değerlendirilmektedir ....Öte yandan dosya kapsamındaki incelemelerde “Malzeme temini ve sahaya intikali” için sözleşmedeki sürenin 120 gün olduğu fakat bu süre içerisinde malzemelerin sözleşmede belirlenen 120 günlük süre sona erdikten sonra getirmeye başladığı, gelen malzemelerin birçok uygunsuzlukları içerdiği, bu uygunsuzlukların tutanak altına alındığı, imalatların teknik şartnameye uygun hale getirilmesi için yükleniciye 29.12.2021 tarihine kadar fesih ihbarlı süre verildiği, nihayetinde “Malzeme temini ve sahaya intikali” nin 29.12.2021 tarihinde tamamlanılabildiği görülmektedir. Dolayısıyla bu “Malzeme temini ve sahaya intikali” sürecinde de İdareden kaynaklı bir kusurun bulunmadığı değerlendirilmektedir...Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; davacı tarafından ; sözleşme kapsamındaki teknik şartnamenin 38.sayfasındaki .... numaralı projesinin ... detayında gözüken....adındaki L kulakçıkların taban plakalarının projeye uygun (5mm derz boşluklu) montajına engel olduğu iddia edilmektedir. Bu durumun İdareye bildirildiği, yüklenici tarafından, kulakçıkların kesilerek yerine yenilerinin kaynaklanmasının teklif edildiği, bu teklifin Yapı Denetim heyetince kabul edildiği bunun üzerine kulakçıkların kesilerek yerine yeni kulakçıkların kaynatıldığı İdarenin 01.12.2022 tarihli yazısından anlaşılmaktadır. Bu L kulakçıklar fırının ana taşıyıcı kirişlerine kaynaklı olduğu, L kulakçıkların demontaj montaj yapılacağı “5-teknik şartnameler” maddesinde belirtilmediği, Kontrol heyetinin isteği ve onayı ile eski L kulakçıkların demontajına müteakip yeni L kulakçıklar imal edilerek kaynakla montajı yapıldığı ve bu işlemden sonra taban plakalarının montaj işlemleri tamamlandığı anlaşılmaktadır. Bu durumun yükleniciden kaynaklanmadığı, projelerde ve detaylarda olmayan bir imalatın İdarenin de onayı ile gerçekleştirildiği görülmektedir. Buna ilaveten ayrıntılarını yine yukarıda açıkladığımız ve sözleşme kapsamında bulunmayan ve yüklenici tarafından sebep olunmayan, L kulakçıkların demontajı ve yenilerinin temin edilerek montajı ile 1 adet soğutma serpantininin de demontaj ve montajının sözleşme kapsamındaki imalatlara ilave olarak gerçekleştirildiği görülmektedir. Açıklanan nedenlerle ; Taraflar arasındaki sözleşmede malzeme temini ve sahaya intikali için 120 gün ve ünitenin işe teslimi ve işin yapılması için ise 30 gün süre öngörüldüğü, yapılan ilave imalatlarından L kulakçıklar ile 1 adet soğutma serpantininin demontaj ve montajının sözleşmede öngörülen ünitenin teslimi ve işin yapılması safhasında yani 30 gün süre öngörülen aşamada yapılacak imalatlardan olduğu anlaşılmaktadır. Ancak L kulakçıkların montajında ayrıca malzeme temini ve imali yani yeni L kulakçıklarında imal ve temini söz konusudur. Bu ilave imalatların yapımının, sözleşme bedeline nazaran 315.000 TL/2.284.000 TL = % 13,79 iş artışı meydana geldiği ve bu ilave iş artışı nedeniyle % 13,79 x 30gün = 4,14 gün süre uzatımı verilmesinin gerekeceği, ancak L kulakçıklarının yenilerinin imal ve temini imalatı da göz önüne alındığında 15 gün ilave süre verilmesinin gerekeceği değerlendirilmektedir.... Bu 15 günlük süre için “ montaj “ aşaması için davacı hakedişlerinden kesilen gecikme cezasının ; Günlük gecikme cezası =2.284.000 x % 3 = 685,20 TL gün, 685,20 TL/gün x 15 gün = 10.278 TL ,10.278 TL sinin iade edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Davacı Söz konusu iş kapsamında uzayan dönem fiyat farkı ile 4735 sayılı kanunun Geçici 6. Maddesinden kaynaklanan fiyat farklarının verilmediğini beyan ederek fiyat farkı alacaklarının hesaplanmasını talep etmektedir. Fiyat farkları ile ilgili olarak 22.01.2022 tarihli 31727 sayılı resmi gazetede yayınlanan 7351 sayılı kanunun 11. Maddesinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa “Ek fiyat farkı ve/veya sözleşmelerin devri başlıklı geçici 5. Madde eklenmiştir. Buna istinaden de 24.02.2022 tarihli, 31760 sayılı resmi gazetede “4735 sayılı kamu ihaleleri sözleşmeleri kanununun geçici 5. Maddesinin uygulanmasına ilişkin esaslar” konulu geçici 5. Maddenin uygulanma esaslarını açıklayan 5203 sayılı Cumhurbaşkanı kararı yayınlanmıştır. Söz konusu madde ;“Ek fiyat farkı ve/veya sözleşmelerin devri geçici madde 5 - Ülkemizde ve dünyada hammadde temininde ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar ile girdi fiyatlarındaki beklenmeyen artışlar nedeniyle 1.12.2021 tarihinden önce 4734 sayılı Kanuna göre ihalesi yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden veya bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce fesih veya tasfiye edilmeksizin kabulü/geçici kabulü yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan sözleşmelerde, 1.7.2021 ile 31.12.2021 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı verilmesine ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, 1.7.2021 ile 30.11.2021 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) ihalesi yapılan işlerde ihale tarihinin (son teklif verme tarihi) içinde bulunduğu aya ait endeks, 1.7.2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde ise 2021 yılı Haziran ayına ait endeks temel endeks olarak kabul edilerek ve sözleşme fiyatları kullanılarak yüklenicinin başvurusu üzerine sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkına ilave olarak ek fiyat farkı verilebilir. Bu madde kapsamında ek fiyat farkı verilebilecek alım türlerini, ürün ve girdileri, ek fiyat farkı verilmesi veya sözleşmenin devri için idareye başvuru süreleri ile devir işlemlerinin tamamlanacağı süre dâhil ek fiyat farkı hesaplamalarına ve sözleşmelerin devrine ilişkin esas ve usulleri tespite Cumhurbaşkanı yetkilidir. Şeklindedir. “4735 sayılı kamu ihaleleri sözleşmeleri kanununun geçici 5. Maddesinin uygulanmasına ilişkin esaslar”da ise ek fiyat farkının hesaplanabilmesi için yüklenicinin bu esasların yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde İdareye başvurusunun zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Dosya kapsamındaki incelemelerden, davacının süresi içerisinde Geçici 5. Madde doğrultusunda ek fiyat farkı hesaplanması için başvuruda bulunduğu ve firmaya 454.660,05 TL ek fiyat farkı ödemesi yapıldığı görülmektedir. 31.12.2021 tarihinden sonra gerçekleştirilen kısımlar ise bu madde kapsamında bulunmamaktadır.Fiyat farklar igili olarak 15.04.2022 tarihli 31810 sayılı resmi gazetede yayınlanan 7394 sayılı kanunun 19. Maddesinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa “Ek fiyat farkı veya sözleşmelerin feshi başlıklı geçici 6. Madde eklenmiştir. Buna istinaden de 13.05.2022 tarihli, 31834 sayılı resmi gazetede “4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6 ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar” ve “4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 5 inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar” ile “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar” ın Yürürlüğe Konulmasına dair 5546 sayılı Cumhurbaşkanı kararı yayınlanmıştır. Söz konusu madde ; Ek fiyat farkı veya sözleşmelerin feshi GEÇİCİ MADDE 6- 1.4.2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde; a) 1.1.2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için; ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunanlarda, sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkı tutarı oransal olarak artırılabilir, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayanlar ile hüküm bulunmakla birlikte sadece girdilerin bir kısmı için fiyat farkı hesaplananlarda hesaplanmayan kısımlar için de fiyat farkı verilebilir. b) 1.1.2022 ile 31.3.2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, 1.7.2021 ile 31.3.2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) ihalesi yapılan işlerde ihale tarihinin (son teklif verme tarihi) içinde bulunduğu aya ait endeks, 1.7.2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde ise 2021 yılı Haziran ayına ait endeks temel endeks olarak kabul edilerek ve sözleşme fiyatları kullanılarak yüklenicinin başvurusu üzerine sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkına ilave olarak ek fiyat farkı verilebilir. 1.4.2022 tarihinden önce 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen (3 üncü maddesindeki istisnalar dâhil) yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden imzalanan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden (geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde, 1.1.2022 ile 31.3.2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) iş programına göre gerçekleştirilemeyen iş miktarı için süre uzatımı verilebilir. Geçici 5 inci maddenin altıncı ve yedinci fıkraları kapsamındaki sözleşmeler için birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralara uygun olarak ilgili mevzuatında düzenleme yapılabilir. Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamına girecek alım türleri, ürün ve girdiler ile bu bentlere ilişkin hesaplama yöntemlerini; (a) bendinde belirtilen oranları ve uygulama dönemini; başvuru ve onay süreleri ile fiyat farkı, ek fiyat farkı, süre uzatımı ve sözleşmenin feshine dair diğer hususlar dâhil yukarıdaki fıkraların uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri tespite Cumhurbaşkanı yetkilidir. Şeklindedir. “4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6 ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslarda da ilgili maddeler aşağıdaki şekildedir. (1) 1/4/2022 tarihinden önce 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk Lirası üzerinden yapılan ve 4735 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin 15/4/2022 tarihi itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde ; a) 1.1.2022 ile 31.12.2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için; ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunanlarda, sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkı tutarı bu Esaslara göre artırılır, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayanlar ile hüküm bulunmakla birlikte sadece girdilerin bir kısmı için fiyat farkı hesaplananlarda hesaplanmayan kısımlar için de bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanır. b) 1.1.2022 ile 31.3.2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın verilecek ek fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayan sözleşmeler ile hüküm bulunmakla birlikte sadece girdilerin bir kısmı için fiyat farkı hesaplanan sözleşmeler Madde 6: (1) İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayan yapım işlerinde, 1.1.2022-31.12.2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımları için fiyat farkı hesaplanmasında; Gn Pn=---olmak üzere, Fd = An x Dx (Pa-1) formülü kullanılır.(4) Bu madde kapsamında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin formülde yer alan değişkenlerden; a) Fd: Artırımlı fiyat farkı tutarını, b) D: 1.1.2022-31.12.2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) 0,25 ; 1.1.2023-31.12.2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) 0,15 sabit katsayısını, c) An: 1.1.2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen sözleşme kısmı için yapılan ilk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı, anahtar teslimi götürü bedel işlerde veya götürü bedel alımlarda ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı,e) Pn: 1.1.2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen sözleşme kısmı için yapılan ilk geçici hakedişte (n=I) olmak üzere (n) inci hakedişte, birinci ve ikinci fikralar kapsamındaki sözleşmeler için GO, Gn sayıları ile ilgisine göre aı katsayısının da formüllere uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, Artırımlı fiyat farkı hesabına ilişkin uygulama esasları Madde7: (1) Bu Esaslar kapsamında artırımlı fiyat farkı hesaplanabilmesi için yüklenicinin idareye yazılı olarak başvuruda bulunma şartı aranmaz. Ancak Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen hakedişlere ilişkin olarak artırımlı fiyat farkı hesaplanabilmesi için yüklenicinin idareye 30 gün içinde yazılı olarak başvurması gerekmektedir. Bu kapsamda Esaslarda yer verilen koşulları sağlayan sözleşmelerde artırımlı fiyat farkı verilmesi zorunludur. (2) 1.1.2022 tarihinden önce iş veya teslim süresi sona eren ancak bu tarihten sonra gecikme cezası uygulanarak devam eden sözleşmelerde artırımlı fiyat farkı hesaplanmaz....Bu açıklamalar ışığında dava konusu işin mevcut durumu özetlenecek olursa ;- Geçici ve kesin kabul onaylanmamıştır. -15.04.2022 tarihi itibarıyla iş devam etmektedir. Not : Geçici 6. Maddede : 1.1.2022 tarihinden önce iş veya teslim süresi sona eren ancak bu tarihten sonra gecikme cezası uygulanarak devam eden sözleşmelerde artırımlı fiyat farkı hesaplanmaz denilmektedir. Taraflar arasındaki sözleşme, Genel Teknik şartname vs. ihale evraklarında ; Montaj işinin 2021 yılı içerisinde yapılacağına dair bir belirleme olmadığı gibi, Genel Teknik şartnamede, “montaj” işinin, malzemelerin teslimini müteakip 360 gün içerisinde yapılacağı kararlaştırılmıştır. Bu hususun ayrıca geçici kabul tutanağında da belirtildiği görülmektedir. İdare tarafından 19.07.2022 tarihli yazıyla montaj işine 01.08.2022 tarihi itibarıyla yapılacağının davacıya bildirildiği görülmektedir. Bu durumda sözleşmeye ve Genel Teknik şartnameye göre 360 günlük sürenin sonu ; sözleşme tarihi 29.04.2021 +120 gün (cezasız ) süre 29.08.2022 olmakta olup Genel Teknik şartnamede belirtilen 360 günlük süre dâhilinde, davacının montaj işine başlamasının istenildiği görülmektedir. Kısaca montaj işinin başlangıcında davacı süre bakımından cezalı durumda değildir. Ancak devamında iş normal süresi içerisinde bitirilememiş, 30 gün cezalı süre verilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere, heyetimizce sözleşme dışı ilave imalatların 315.000 TL olduğu ve ilave imalatlar nedeniyle yükleniciye 15 gün süre uzatımı verilmesinin gerekeceği değerlendirilmiştir. Bu durumda ; 01.08.2022 ve 29.09.2022 arasındaki 60 günlük sürede 15 gün cezalı çalışıldığı değerlendirilmektedir. Bu süre (01.08.2022 ve 29.09.2022 ) zarfında yapılan montaj imalatlarının bedeli ise 571.000 TL olduğu bu tutara 315.000 TL olarak değerlendirdiğimiz sözleşme dışı ilave imalatlarla birlikte toplam imalat ve montaj bedeli 886.000 TL olmaktadır. Bu durumda cezasız olarak çalışılan 45 günlük süredeki yapılan imalat ve montaj miktarının 45/60 x 886.000 = 664.500 TL olabileceği değerlendirilmekte olup geçici madde 6 doğrultusundaki fiyat farkı bu bedel üzerinden hesaplanacaktır.- Geçici 7. Madde gereğince fiyat farkı verilebilmesi için yüklenicinin idareye yazılı olarak başvuruda bulunma şartı aranmamaktadır, ancak esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen hakedişlere ilişkin olarak artırımlı fiyat farkı hesaplanabilmesi için yüklenicinin idareye 30 gün içinde yazılı olarak başvurması gerekmektedir. Yüklenicinin 06.06.2022 tarihinde Geçici madde doğrultusunda fiyat farkı talebinde bulunduğu görülmektedir.- Geçici madde 6 ya göre 01.01.2022 ile 31.03.2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş kısımlar için ek fiyat farkı verilecektir, ancak bu tarihler arasında gerçekleştirilmiş bir imalat bulunmamaktadır. - 01.01.2022 ile 31.12.2023 tarihleri arasında gerçekleştirilen kısımlar için arttırımlı fiyat farkı hesaplanacaktır. Artırımlı fiyat farkı hesabında ihale tarihinin ( son teklif verme tarihinin ) içinde bulunduğu aya ait endeks temel endeks olarak alınacaktır. Bu endeks yani temel endeks - 614,93 dür. İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanmayacağı kararlaştırılmıştır. Fiyat farkına ilişkin hüküm bulunmayan sözleşmelerde, yapım işlerinde ; Fd