İlk Derece Mahkemesi 2023/685 E. 2025/606 K.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/685 Esas - 2025/606 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/685 Esas KARAR NO : 2025/606 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 06/10/2023

BİRLEŞEN ... 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2024/204 ESAS SAYILI DAVASINDA

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 19/03/2024 KARAR TARİHİ : 23/09/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 23/09/2025 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA : Asıl ve birleşen Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... ... İşl. Ltd. Şti. Uhdesinde bulunan "... Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, geçmiş dönemlerde davalı taşeron firmalarda çalışan ...tarafından ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı ... 18. İş Mahkemesinde açılan dava sonunda idare aleyhine tazminata hükmedildiğinden ... Büyükşehir Belediyesi tarafından işçiye ödeme yapıldığını ödenen bu tutarın müvekkili şirket ... Ltd. Şti.'nin hakedişlerinden kesildiğini davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca müvekkili idare tarafından ödenen işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olduklarını belirterek toplam 50.023,83 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Asıl ve birleşen davalılara usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir. DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, asıl ve birleşen davacı tarafça dava dışı işinin ödenen işçilik alacaklarının asıl ve birleşen davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir. Her iki dava dosyası yönünden yapılan incelemede; Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir. Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı). Nitelikli Hesap Bilirkişisi Medine Güneş'in 26/05/2025 tarihli bilirkişi raporu özetle, Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçinin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği, Bu doğrultuda yukarıda yapılan tespit ve hesaplamalar uyarınca Davalı yüklenici ...Teknik Hırdavat Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak tutarının 5.442,59 TL, -Davalı yüklenici ... Peyzaj Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak tutarının 14.486,90 TL olacağı, davacı şirket talebinin ise toplam 14.212,60 TL'ye ilişkin bulunduğu belirtilmiştir. Davacının yargılama sırasında davalı ...Teknik Hırdavat İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Sanayi Tiç. Ltd. Şti yönünden mahkememiz dosyasından tefrik edilmiştir. İlgili davalı yönünden dosyanın tefriki ile yeni esasa kaydına karar verilmiş ve 2024/60 Esas ve 2024/33 Karar sayılı ilam ile dava şartı noksanlığından davanın reddine hükmedilmiştir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçinin bu çalışması nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında yukarıda kısaca özetlenen ve açılan dava neticesi başlatılan ilamlı icra takibi sonrası dava dışı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından icra dosyasında işçiye ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında yapılan iş bu Sözleşmelerinin ve eklerinin incelenmesi sonucunda yapılan sözleşmenin “Ödeme Koşulları” başlıklı 5/b. Maddesinde “..... Büyükşehir Belediyesi'nin ...'nın hakedişlerinden her hangi bir şekilde ve aynı miktarda YÜKLENİCİ'ye yapacağı ödemeye yansıtacak, kesilen miktar kadar YÜKLENİCİ'ye eksik ödeme yapacaktır....Bu husus, YÜKLENİCİ tarafından kesin ve dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul edilmiştir” ve “SGK ve Diğer Yükümlülükler” başlıklı 8. maddesinde ”Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalarından doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı ücretleriyle iş güvencesi kapsamında hakimin belirleyeceği tespit edeceği tazminat ücretleri, ...ücretler....yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ...'ya rücu ettirilemez...” şeklinde düzenlendiği, dolayısıyla ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılacak kesintilerden dolayı alt işverenlerin bu kesinti miktarından sorumlu olacağı, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacının dava dışı işçiye ödenen tutarı davalılardan sorumluluk oranları uyarınca talep edebileceği, davacının hak edişinden yapılan kesinti tarihi itibarıyla sorumlu olan davalılar hakkında temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmış olup asıl dava dosyası yönünden davanın kabulüne, birleşen dava dosyasında talep ve hesaplanan alacak miktarı uyarınca davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1. Asıl dava dosyası yönünden; Davanın KABULÜ ile; 14.212,60 TL alacağın temerrüt tarihi olan 11.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, a-Asıl davada Kabul edilen 14.212,60 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 970,86 TL karar ve ilam harcından 269,85 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 701,01 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, b-Asıl davada Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç, 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 578,10 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c-Asıl davada Davacının karşıladığı 4.609,00 TL tebligat gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.609,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, d-Asıl davada Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, e-Asıl davada 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.280,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, f-Asıl davada Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 14.212,60 TL üzerinden takdir edilen 14.212,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2. Birleşen dava dosyası yönünden; Birleşen davanın KISMEN KABULÜ ile; 5.442,59 TL alacağın temerrüt tarihi olan 11.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Makina Elektrik Elektronik San. ve Tiç. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, b-Kabul edilen 5.442,59 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 371,78 TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 427,60 TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, c-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 916,00 TL harcın davalı ... Makina Elektrik Elektronik San. ve Tiç. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, d-Davacının karşıladığı 25,00 TL diğer giderlerden ibaret yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 9,57 TL'sinin davalı ... Makina Elektrik Elektronik San. ve Tiç. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 15,43 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, e-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 2.221,41 TL'sinin davacıdan, 1.378,59 TL'sinin davalı ... Makina Elektrik Elektronik San. ve Tiç. Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına, f-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 5.442,59 TL üzerinden takdir edilen 5.442,59 TL vekalet ücretinin davalı ... Makina Elektrik Elektronik San. ve Tiç. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, 3-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 23/09/2025

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır