İlk Derece Mahkemesi 2023/607 E. 2025/159 K.

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/607 Esas - 2025/159 T.C. ANKARA 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA Esas No : 2023/607 Karar No : 2025/159

.... Dava : (...) Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Maddi ve Manevi Tazminat, İlan Dava Tarihi : 28/12/2023 Karar Tarihi : 16/04/2025 Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarih : 16/04/2025 Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan (...) Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Maddi ve Manevi Tazminat, İlan istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dilekçeleriyle özetle; ... kitap serisinin uzman öğretmen ...’un özgün projesi olduğunu, seri (... ismi, ... tiplemesi ve metinleri ile bir bütün olarak) yazar ... ve resimleyen ... tarafından meydana getirilen, adı geçenlerin yaratıcılığını, fikri çabasını yansıtan, ...’nun madde 2 hükmü kapsamında edebiyat eseri niteliğinde içerisindeki tipleme de güzel sanat eseri niteliğinde olduğunu, müvekkilinin, gerek ilim edebiyat eseri ve gerekse tipleme üzerinde eser sahiplerine ait işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim gibi mali hakları devren iktisap ettiğini, Gece projenin, .... nezdinde tescilli ... ibareli markalarında sahibi olduğunu, ... denildiğinde ilk akla gelen çöp adam şeklindeki ... karakteri ve ... kitap serisi olduğunu, bir başka ifade ile ... ibaresi ve çöp adamın özdeşleştiğini, müvekkilinin, ... kitap serisini ve tiplemesini bugüne kadar eğitim dışında (kitap serisi olarak satış) herhangi bir ticari faaliyete konu etmekten özenle kaçındığını, müvekkilinin ...’nin Fikri Mülkiyet Yönetimi Stratejisinin önemli bir unsuru olan bu hususu doğumunun üzerinden 50 yılı aşkın süre geçmesine karşın ...’nin değerinden hiçbir şey yitirmemesi bir yana, giderek artmasında önemli bir role sahip olduğunu, davalı Telkotürk, facebook ve YouTube kanalı üzerinden müvekkilinin izni olmaksızın ... ibaresini ve tiplemesini, orijinal çöp adam figürünü değiştirip ticari faaliyetine konu ederek internet kampanyası düzenlemekte, ...’nin isim ve tiplemesinin ününden yararlanmakta ve böylece haksız kazanç sağlamakta olduğunu, davalının ... ismi ile birlikte çöp adam şeklinde bir figüre kampanyasında yer vermesi, bunu yaparken çöp adam figürünü orijinal ... tiplemesini deforme ederek ve değiştirerek izinsiz olarak kullanması, müvekkilin eserden doğan çoğaltma (FSEKm.22), yayma(... m.23) ve umuma iletim (... m.25) mali hakları ve umuma arz (... m.14) ve eserin bütünlüğünün korunması (... m.16) manevi hakların ihlali niteliğinde olduğun, Telkotürk İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin, ... ismini ve bununla birlikte çöp adam tiplemesini değiştirerek kullanması şeklindeki eyleminin ayrıca ... m.83 ve TTK m.54 ve devamı hükümleri uyarınca haksız rekabet oluşturduğunu, anılan hükümde bir eserin ad ve alametlerinin iltibasa meydan verecek şekilde diğer bir eserde kullanılmayacağını, tecavüz eden tacir olmasa bile, bu hükme aykırı hareket edenler hakkında haksız rekabete ilişkin hükümlerin uygulanacağının öngörüldüğünü, ihlal eylemini bilerek gerçekleştiren davalı eyleminin delil tespiti yaptırılması ve mahkeme tarafından erişimi engellemeye yönelik tedbir kararı verilmesi üzerine sonlandırıldığını ifade ederek, müvekkilin hak sahibi olduğu ... isminin ve ... kapsamında güzel sanat eseri niteliğindeki tiplemesinin müvekkilden izinsiz olarak, davalı tarafından çoğaltılması, yayılması ve umuma iletilmesi suretiyle kullanılmasının haksız rekabet oluşturduğunun tespitine(... m.83;TTK m.54-55; TTK m.56/1,a), ihlal eylemini tekrar gerçekleştirme ihtimali bulunan davalının muhtemel tecavüz eyleminin önlenmesine(TTK m.56/1,b), ... isminin ve güzel sanat eseri niteliğindeki tiplemenin izinsiz olarak kullanılması suretiyle yaratılan haksız rekabet sebebiyle müvekkilinin uğradığı zararların tazmini amacıyla TTK m.56/1,d hükmü uyarınca, yargılama sürecinde belirlenecek tutara göre artırılmak üzere, belirsiz alacak davası hükümlerine göre fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500.00,- TL maddi tazminatın; ayrıca TTK m.56/1,d hükmü uyarınca 25.000.-TL manevi tazminatın, eylem tarihinden itibaren reeskont oranları üzerinden işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, TTK m.59 hükmü uyarınca masrafı davalıdan tahsil edilmek suretiyle, esasa ilişkin verilecek hükmün gerekçe özetinin ve hüküm fıkrasının, ulusal düzeyde yayınlanan en yüksek tiraja sahip üç gazeteden birinde bir defa ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı şirkete usulüne göre tebligat yapılmasına karşın, yargılamaya bir katılımı olmadığından cevabına rastlanmamıştır. Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. GEREKÇE : Dosya uyuşmazlık konuları hakkında rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş ve rapor tanzim ettirilmiştir. Davacı ve davalı arasındaki uyuşmazlık, davalı tarafından davacının sahibi olduğunu iddia ettiği ... ismine ve tiplemesine tecavüz edilip edilmediği, eylemlerin haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı, maddi ve manevi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı, oluştu ise miktarının ne olabileceği noktasında toplanmaktadır. Toplanan delillere, kısmen benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; ... Kitap Serisinin Eser Vasfının Bulunup Bulunmadığı yönünden değerlendirme: Eser, ... m.1/B hükmünde “Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri” olarak tanımlanmıştır. Eser sahibi ise ... m.1/B-(b) ve m.8/1 hükümleri gereğince “eseri meydana getiren kişi”dir. Bir fikir ve sanat ürününün eser olarak kabul edilmesi ve telifhakkı korumasından faydalanabilmesi için, ...’te öngörülen eser kategorilerinden birine girmesi ve meydana getirenin hususiyetini taşıması diğer bir ifadeyle özgün olması gerekmektedir. Bu iki şartın birlikte varlığı halinde ... anlamında bir eserden söz etmek mümkündür. ... m. 2 hükmüne göre ise herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ilim ve edebiyat eseri sayılmaktadır. Edebiyat dünyamızda bilinirliği ile ün yapmış 10 adet kitaptan ....... kitapçıklardan oluşmakta ve tümü hikâye formatında olup, her biri 5846 Sayılı Yasanın madde.2 kapsamında bir ilim ve edebiyat eseridir. Söz konusu bu 10 eserin; 19 Mart 1973 gün ve 1738 sayılı .... Tebliğler Dergisi ile İlkokulları tavsiye edildiği ve Yazan: Öğretmen .... Resimlerin de ...’e ait olduğu anlaşılmıştır. On kitapçıktan oluşan ... ilk okuma setinde kullanılan “... tiplemesi”.... bağlamında “Eser” olup olmadığının değerlendirmesi: ... bağlamında mali ve manevi hakları davacıya ait olan ... setinde kullanılan, “...” tiplemesi gerekse de davalının internet kampanyasında kullanılan tiplemenin her ikisi de güzel sanat eseri özeliğini taşıdıkları için ... m:4/8 uyarı Güzel Sanatlar Eseri olduğu kanaatine varılmıştır. Eser sahipliği davacıya ait olan ... tiplemesinin örneği somut olayda ...’nin Atı adlı kitapçığın kapağındaki özgün hali bilirkişi raporunda Resim:1’de, davalı tarafça internet Reklam Kampanyasında kullanılan tipleme de yine Resim:2’de gösterilmiştir. Tüm bunlara ek olarak, “...” ibaresinin her iki kaynakta da kullanıldığı anlaşılmıştır. Bu durumlar karşısında, ...’in meydana getirdiği ... tiplemesi ... m.4 uyarınca, güzel sanat eseri olduğu, okula başlayan çocuklar için yayımlanan okuma kitaplarında resimleme bulunmazsa öğrenme felsefesi yönünden anlam ve mana taşıyamayacağı, ... tiplemesinin kitabın içeriğine katkısının ... m. 9 bağlamında ortak eser sahipliği olarak değerlendirilmesini gerektirdiği böylece uyuşmazlık konusu on kitapçıktan oluşan ... kitapçıkları yazar ... ile ...’in birlikte eser sahibi oldukları kanaatine varılmıştır. ...... İş sayılı Tespit davası dosyasınında; Uyuşmazlık konusu, ... serisi kitaplarının ... ve ...’in birlikte eser sahibi oldukları; Delil saptaması isteyen davacı adına .... sayı ile ... ve şekil ibareli markanın 16/ 24/28/ 41 sınıflarda tescilli olduğunun anlaşıldığı; 28/7/2021 tarihli sözleşmenin incelenmesinden ... karakterinin çizimi dolayısıyla ...’in ...’ ten doğan işleme, çoğaltma, yayma, temsil, umuma iletim haklarının devrine ilişkin olduğu, sözleşmenin süresiz olduğu, ... m.52 uyarınca ... karakterine ilişkin çizim/ çizimler üzerinde davacı şirketin mali hak sahibi olduğu; Davalı Telkotürk isimli youtube kanalının, ihlal iddiasına konu videonun internet kampanyasına ilişkin görsel, işitsel unsurların yer aldığının, videonun 19/8/2023 günü yüklendiği, kanalın bir abonesinin olduğu; Davalıya ait .... adlı web sitesinde ...’ nin İnternet Kampanyası görselinin bulunduğu; Davalıya ait instagram hesabının kullanıcı adının Telkotürk olduğu, hesabın 6751 takipçisinin bulunduğu, en son 19/8/2023 günü gönderinin gönderildiği, hesap da ihlal iddiasına konu paylaşımın bulunmadığı; Davalıya ait twitter hesabının kullanıcı adının .... olduğu, hesabın dokuz takipçisinin bulunduğu, en son 20/8/2023 günü gönderi gönderildiği; Raporda yer alan ekran görüntüsünün incelenmsinde Galatasaray ile Trabzonspor maçı ile ilişkin görsel olduğunun gözlemlendiği; Davalıya ait facebook hesabının kullanıcı adının Telkotürk olduğu, hesabın 63 takipçisinin bulunduğu, en son gönderinin 20/8/2023 günü gönderildiği, hesapta ihlal iddiasına konu herhangi bir paylaşımın bulunmadığı; Davacının mali hak sahibi olduğu anlaşılan ... karakteri çizimleri ile karşı tarafın reklam kampanyasında ... ismiyle kullandığı çizimlerin incelenmesinden; Davacının hak sahibi olduğu ... karakterinin şapka, yüz şekli vb. belirleyici unsurlarının karşı tarafın çiziminde yer almadığı, davacının hak sahibi olduğu ... karakteri çizimi ile karşı tarafın ...’nin İnternet Kampanyası altında kampanya tanıtımı için kullandığı çizimin benzer olmadığının anlaşıldığı; Davacının hak sahibi olduğu ... çizgi karakterinin adının ... 83. Madde uyarınca eserin alameti olarak kabul edileceği, karşı tarafın ... İnternet kampanyası Tanıtımında davacının hak sahibi olduğu eserin adının davalıya ait web sitesinde ve youtube kanalında kullanıldığı,” Tarafların bu rapora karşı itirazları değerlendirilen 19/8/2023 günlü ek raporunda; Davalının Telkotürkyoutube kanalında ek raporun yazıldığı tarih itibariyle sekiz videonun bulunduğu, ancak videolar içinde ihlal iddiasına konu videonun yer almadığı, kök raporda tespiti yapılan videonun kaldırılmış olduğu; Karşı tarafa ait ....adlı web sitesinin incelenmesinde ek raporun tanzim tarihi olan 19/8/2023 tarihi incelenmesinde; ihlal iddiasına konu ...’nin internet kampanyası isimli görselin yer almadığı, kök raporda tespiti yapılan ihlale konu görselin kaldırılmış olduğu; Kök raporda karşı tarafın facebook isimli sosyal medya hesabında ihlale konu, video, görsel tespit edilmemişse de davacının bildirdiği linke (.....) tıklandığında ihlale konu reklam kampanyasına ilişkin görselin ek raporun tanzim tarihi olan 19/8/2023 tarihi itibari ile halen yayında olduğu; tespitlerinde bulunulduğu anlaşılmıştır. Eser Sahipliğinin Tespiti, Eser Üzerindeki Mali Hakların ve Kullanım Yetkisinin Davacıya Ait Olup Olmadığı yönünde değerlendirme: 5846 Sayılı Kanun’un 1/B maddesinin (b) bendinde eser sahibi: “Eseri meydana getiren kişi” olarak tanımlanmıştır. Aynı kanunun 8. Maddesinin birinci fıkrasında “Bir eserin sahibi, onu meydana getirendir.” denilmektedir. Bu ifadeyle, Telif Hukuku’nda, sınaî mülkiyet haklarının aksine, eser sahipliği için herhangi bir tescil şartı aranmaksızın, eser sahipliği eserin aleniyet kazanmasından itibaren kendiliğinden doğacağını ve sahibine eserden doğan haklarını kullanma yetkisini vereceğini belirtmek gereklidir. ...’in “Hakların Kullanılması” başlığını taşıyan 18. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, “Mali hakları kullanma yetkisi münhasıran eser sahiplerine aittir.” Davaya konu ... Kitap serisininde metin yazarıuzman öğretmen ..., resimleyen ...’in eser sahibi olduğu tescillenmiştir. Kitabın yazarı ...’un ölümünden sonra kullanım hakkı yasal varisleri olan eşi ve kızları....’a geçmiştir. ... uyarınca, eser sahibi veya mali hak sahibi bu haklarını bizzat kendisi kullanabileceği gibi, onlar üzerinde üçüncü kişilere lisans yolu ile kullanma yetkisi tanımaktadır. Ayrıca bu hakların her biri üzerinde devir muameleleri de yapılabilmektedir. Yine, lisans veya devirlerin süreli yahut süresiz şekilde yapılabileceği belirtilmektedir. Buna istinaden ... kitap serisinin yasal varisleri ... ve .... yapılan sözleşmeyle metinler üzerindeki mali haklarını 15.01.2013 tarihinden itibaren 20 yıl süreyle ..... tiplemesini tescil ettirmiştir. Davalının Davacıya Ait Eser Sahipliğinden Kaynaklı Mali ve Manevi Haklarını İhlal Edip etmediği konusunda değerlendirme: Bilindiği üzere, eser sahiplerinin fikri emek ve çabasıyla meydana getirdiği eserleri üzerinde mali ve manevi hakları bulunmakta olup, bu haklar inhisari nitelik taşımaktadır. 5846 Sayılı ... uyarınca, eser sahibinin manevi hakları; “eserin umuma arzı” (md 14), “eserde adının belirtilmesi” (md 15), “eserde değişiklik yapılmasını önlemek yetkisi” (md 16) ve “eserin aslına ulaşmak” haklarıdır. Eser sahibinin mali haklarını ise; “işleme”(md 21), “çoğaltma”(md 22), “yayma”(md 23), “temsil”(md 24) ve “umuma iletim”(md 25) hakları olarak tanımlanmaktadır. Eser üzerindeki mali hakların başkaları tarafından her türlü kullanımı, hak sahibinin iznine bağlıdır. ... m.52 hükmüne göre yapılmış yazılı sözleşmeye dayanmayan kullanımlar, mali hak ihlali oluşturur. Hak sahibinin (eser sahibinin) izni olmaksızın esere tecavüz halleri 5846 sayılı kanunun 71. maddesinde düzenlenmiştir. Tespit davası dosyasından da anlaşıldığı üzere; Yazar Öğretmen ... ile Resimleyen ...’in birlikte eser sahibi oldukları on kitapçıktan oluşan ... okuma setinde kullanılan ... Karakteri ile karşı tarafın ...’nin İnternet Kampanyası tanıtımı için kullanılan görselin benzer olmadığı, ancak davacının hak sahibi olduğu ... tiplemesinin adı ... m. 83 bağlamında eserin “alameti” olarak kabulu gerektiği böylece davalı.... ait olan marka tescilli “...’ ibaresini hem .... adlı internet sitesinde hem de telkotürk adlı youtube kanalı ile kendisine ait facebook sosyal medya hesabında “...’nin İnternet Kampanyası” ifadesi ile kullandığı anlaşılmıştır. Tasarım (design) sözcüğü, biçim vermek, temsil etmek anlamına gelen Latince designare sözcüğünden türemiştir. Tasarım, tasarımcının iç dünyasının dışa yansıması, yani onun yaratıcılığının sonucunun dış dünyadaki görünümüdür. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 55. Maddesine göre; “Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür”. 56. Maddesinin 1. Fıkrasında ise; “Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur” hükmü düzenlenmiştir. Tescilli tasarımla tespit konusu tasarımın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olup olmadığının tespitinde ise yenilik ve ayırt edicilik kriterleri esas alınacaktır. Bir tasarımın aynısı; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Bilinen bir tasarımla aynı görünüm özelliklerine sahip bir tasarım yeni olmayacağı gibi tasarımın bilinen tasarımdan küçük ayrıntılarla farklılık arz etmesi de tasarımın aynı olması sonucunu doğurmaktadır. Öngörülen bu düzenleme ile bilinen bir tasarımdan esinlenerek ortaya çıkarılan bir tasarımın korumadan yararlanması noktasında koruma şartı ile özgünlük eşiği yükseltilmiştir. Ayırt edicilik kavramı ise bir şeye özgü nitelikleri belirtir. Tasarım hukukunda ayırt edici nitelik bir ürünün görünüm özelliklerini, diğerlerinin görünümünden ayırt eden unsurlardır. Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; (i) tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, (ii)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce; Kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. Ayırt ediciliğin belirlenmesinde kullanılacak kriterler: •Genel izlenimde farklılık olup olmadığı yani tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile daha önceki tasarımların böyle bir kullanıcıda bıraktığı genel izlenim arasında farklılık olup olmadığı, •Kriterlerden ikincisi bilgilenmiş kullanıcı gözüdür. Genel izlenimdeki farklılık değerlendirmesi bilgilenmiş kullanıcı gözü ile yapılır. Farazi bir kişilik olan bilgilenmiş kullanıcı, sıradan bir kullanıcının gözden kaçırabileceği önemli ayrıntıları fark eder. Ne dikkatsiz bir kullanıcıdır ne de uzmandır. Aksine dikkatli ve deneyimli kullanıcıdır. •Tasarımcının tasarımı geliştirmede seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır. Bir tasarım ne kadar seçenek özgürlüğü taşıyorsa o kadar hukuki korumayı hak eder. •Tasarımın uygulandığı ürünün çeşidi veya sınıfı kural olarak tasarımın koruma kapsamını belirlemede etkili değildir. O nedenle tasarım sahibi, kural olarak tasarımı istediği ürünlere uygulamakta serbesttir. Bununla birlikte yenilik, ayırt edici nitelik ve tecavüzün belirlenmesinde tasarımın uygulandığı ürün veya alan somut olayda önem taşıyabilir. Bir tasarımın korunması için o tasarımın estetik nitelikte olup olmadığının bir önemi yoktur. Önemli olan o tasarımın daha önceki tasarımlardan genel görünüm itibariyle farklı olup olmadığıdır. Ayırt ediciliğin belirlenmesinde ve tasarımların karşılaştırılmasında ne ortalama tüketicinin yapacağı kadar yüzeysel ve basit ne de o sektörün uzmanı olan bir kişinin yapacağı kadar derin bir değerlendirmeye gidilmeyecektir. Tasarımın ayırt ediciliğinde “ürün hakkında temel bilgilere sahip bir kişinin” yapacağı değerlendirme esas alınacaktır. Buna göre bilgilenmiş kullanıcı, içtihat uyarınca, tasarımcı veya teknik uzman olmayan fakat ilgili sektördeki çeşitli tasarımları bilen, normalde sektörde var olan söz konusu tasarımların özellikleri hakkında belli bir bilgisi olan ve bu ürünlere olan ilgisi sonucu bunları kullandığında yüksek dikkat gösteren kişidir. Bu noktada bilgilenmiş kullanıcı kavramının içeriğinin belirlenmesinde, .... kararı yol gösterici olabilir. Bu karara göre, tasarım konusu ürüne yönelik bilgi düzeyi marka hukukundaki ortalama tüketici ile patent hukukundaki sektör uzmanı arasında kalan kişi bilgilenmiş kullanıcıdır. Ortalama tüketiciden ilgili ürüne yönelik spesifik bilgiye sahip olması veya uyuşmazlık konusu markalar arasında doğrudan (birebir) kıyaslama yapması beklenmez. Ayrıca ortalama tüketicinin, markalar arasında benzerlik kıyaslamasını, bunlarla karşılaştıktan sonra aklında kalan kusurlu imgeye dayanarak gerçekleştireceği kabul edilir. Buna karşılık, patent hukukunun atıfta bulunduğu sektör uzmanından ürüne yönelik detaylı teknik bilgiye sahip olması beklenir. O halde bilgilenmiş kullanıcı, ortalama dikkate ve özene sahip bir kullanıcıya indirgenemez. Aksine bu kavram, ilgili pazara yönelik geniş bilgisine veya şahsi tecrübesine dayanarak özel bir dikkate ve görece yüksek bir özene sahip olan kişiye karşılık gelmelidir. “Bilgilenmiş” ifadesi, tasarımcı veya teknik uzman sıfatını taşımaksızın, ilgili pazardaki tasarım çeşitliliğinden haberdar olan, söz konusu tasarımların genel hatları ile taşıdığı özelliklere ilişkin belirli düzeyde bilgi sahibi olan ve tasarımın uygulandığı ürüne duyduğu ilgi sayesinde bu ürünü kullanırken göreceli olarak yüksek bir dikkat gösteren kişiyi, kullanıcıyı tanımlamaktadır. Bu çerçevede bilgilenmiş kullanıcı, marka hukukundaki spesifik bilgilere sahip olması beklenmeyen ortalama tüketici ile detaylı teknik bilgiye sahip sektör uzmanı arasında bir yerde olup tasarımın potansiyel kullanıcısı olan ve tasarıma ilişkin belirli düzeyde bilgi sahibi olduğu varsayılan fiktif bir kişiliktir. Bu yönüyle bilgilenmiş kullanıcı, ortalama bir kullanıcıdan (tüketiciden) daha fazla bilgiye ve ilgili pazar deneyimine sahip olan, bu sayede sektördeki külliyattan ve benzer tasarımlardan haberdar olan kişidir. Bu kapsamda tasarımların yarattığı genel izlenim incelemesinde mukayese, görsel unsurlar üzerinden gerçekleştirilecektir. Bu sebeple fiiliyatta var oldukları iddia edilmelerine rağmen, başvurudaki temsile bakıldığında bilgilenmiş kullanıcı tarafından algılanamayacak tasarım unsurları genel izlenim değerlendirmesinde dikkate alınmayacaktır. Ayrıca bilgilenmiş kullanıcının, önceden kamuya sunulmuş ve külliyatta yerini almış bir tasarım karşısında inceleme konusu edilen tasarımın aynı olduğunu düşünüp düşünmeyeceğine odaklanılmamalıdır. Önemli olan kıyaslanan iki tasarımın bilgilenmiş kullanıcıda aynı genel izlenimi ve bir déjà vu (önceden görmüş olma) hissi yaratıp yaratmadığıdır. Ancak buradaki önceden görmüş olma hissi marka hukukundaki ortalama tüketicinin aklında kalan kusurlu izlenime karşılık gelmemektedir. Genel izlenimdeki benzerliğin irdelenmesi yüksek bir dikkat ile gerçekleştirilmelidir. Yenilik zamana ve mekâna göre değişkenlik gösterir. Bu düşünceden hareketle kanun koyucu yeniliğin belirlenmesinde, tescilli tasarımlar için başvuru tarihini, tescilsizler içinse ilk kez kamuya sunma tarihini esas almıştır. Yenilik unsuruna ilişkin incelemede, teknik işlevin mecbur kıldığı unsurlar (m.58/4-b) ile ara bağlantı unsurları (SMK 58/4-c bendi) dikkate alınmayacaktır. Bunun yan sıra, görünür olmaya veya temsilde açıklığa ilişkin şartları karşılayamayan unsurlar ile sicilde korumadan feragat edilen unsurlar da incelemede göz ardı edilecektir. Ancak yeniliğin derecesi veya basamağı bulunmamaktadır. Salt teknik işlevin dikte etmesi sebebiyle (teknik zorunlulukların mecbur kılmasından ötürü) tasarımda yer verilen unsurlar ile diğer ürünlerle ara bağlantı sağlayabilmek için aynı boyutta ve formda üretilmesi gereken unsurlar tasarımın yeniliğine herhangi katkı sağlayamamaktadır. Bu gerekçe ile yenilik incelemesinde söz konusu unsurlar, hükümsüzlük konusu edilen tasarım, mevcut külliyattaki tasarımlarla kıyaslanırken yok sayılacaktır. ..... sayılı karar; “Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının çizgi, şekil, biçim, renk, doku gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Tasarım hakkı, tasarım sahibine, tasarımın kullanılmasına ilişkin olarak özel haklar sağlar. Tasarım hakkı sahibi, tasarımın yeni ve ayırt edici niteliklerine sahip olması durumunda, tasarımın aynısını veya belirgin bir şekilde benzerini üretme, satma, ithal etme veya ihraç etme hakkına sahiptir.” şeklindedir. Somut olayda, ortalama tüketici, “...’NİN İNTERNET KAMPANYASI” ibaresi ve çizilmiş ÇÖP ADAM denilse de ... denilerek ifade edildiği için “... karakterini hatırlatmakta” ve öncede belirtildiği gibi déjà vu (önceden görmüş olma) hissi yaratmaktadır. Davacının hak sahibi olduğu ... çizgi karakterinin adının ... 83. Madde uyarınca eserin alameti olarak kabul edileceği, Reklam olarak paylaşımı çeşitli sosyal media mecralarında yapılan (youtube, twitter, Instagram) ve burada da kastedilenin bir Çöp Adam olmadığı ... olarak yazılan ve yanında da karakterle benzer çizimde bulunarak demirleme; Sözcüklerin genellikle gazete fotoğrafları veya reklamlar bağlamında görsel imgeler üzerindeki anlamı kısıtlayıcı ve kapsayıcı işleyişi; gözlemcinin algısını imgenin yeğlenen bir “okunması”na yönlendirmek suretiyle çok anlamlılığı “disipline” eden bir söz aracı (Bathes,1977) Fotoğraf potansiyel olarak açık metindir ve okuyucuyu imgenin özgül bir yeğlenen okuyuşuna doğru yöneltmek için fotoğrafın imgesiyle birlkte demirleyici sözcükler kullanılır. Demirleyici sözcükler “yüzer-gezer gösterilenler zincirini sabitler”; seyirciye görsel bir temsilin farklı olası anlamlamaları arasında klavuzluk yaparlar. .... bir merdivenin çevresine saçılmış meyveleri gösteren bir reklamı demirleme işlemine örnek verir. Bu imge ”hasatın kıtlığını” “şiddetli rüzgarın yol açtığı hasarı” veya “tazeliği”ima edebilir. Fotoğrafa eşlik eden “sanki kendi bahçemizden” yazısı ise bu imye “tazelik” anlamını demirlemektedir. *...., 1977 bununla birlikte demirleme olarak ifade edilen. Bir görsel ve yazımsal reklam içeriği olarak kullanılmıştır. Reklam &Tanıtım görselinde ifade edilen çizimle de “...” metniyle de ithaf edilen davacı tarafın haklarına sahip olduğu “...”dir. TAZMİNAT YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME: İnternet Reklamcılığı: Reklam, en genel tanımı ile firma ve kuruluşların ürün ve hizmetlerini hedef kitleye satın aldırmaya yönelik ikna etme çalışmalarıdır. Reklamlar ile tanıtılan ürünlerin ya da hizmetlerin tüketicide yeni gereksinmeler yaratılması amaçlanır. Önemli bir iletişim aracı olan internet ve bu bağlamda sosyal medya platformlarında yayımlanan reklamlar tüketici kitlelerini etkilemekte klasik medya araçlarındaki reklamlara göre daha çekicilik göstermektedir. Bu yöntemle yapılan reklamcılık çalışmaları, günümüz koşullarında ürün ya da hizmet sunucu işletmeler ile kuruluşlar tarafından da yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu bağlamda, ticari işletmeler ya da ticari kuruluşlar reklam görsel ya da slogan şeklindeki reklamların klasik reklam yöntemleri yerine kendilerine özgün web sitelerinde yayımlayarak tüketici davranışlarını etkilemeye çalışmaktadırlar. Uyuşmazlığa düşülen bu reklam organizasyonu nedeniyle yapılan değerlendirme uyarınca, bir internet sağlayıcısı olduğu anlaşılan davalının yayın hakkı kendisine ait olmayan bir reklam malzemesini kendisine özgün .... internet sitesi ile yine hesap sahibi kendisinin olduğu anlaşılan, facebook, instagram, youtube ile twitter platformlarında reklam dokümanı olarak kullanması, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği uyarı reklamların “haksız rekabete” yol açmayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği yönündeki m. 7 (5)-f ile …“fikri ve sınai mülkiyet hakkından veya bir reklam kampanyası ile sağlanmış bulunan itibardan haksız yararlanamaz” gerektiği yönündeki m. 11/b‘ne aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır. Tazminat Hesaplanması: Platformlara kullanıcı adı ve parola alarak giriş yapıldığı, paylaşımların ücrete tabi olmadığı, bu patforma erişebilmek için bireyin sayfa sahibi ile aralarında sanal arkadaşlığın kurulması gerekli koşuldur. Google hesabı oluşturan herkesin bu kanalı ücretsiz açması olanaklıdır. Kanal açılması için ücret gerekmez. Kanala erişmek için üyelik koşuldur. Tespit davası ile kanalın bir izleyicisi olduğu belirlenmiştir. Web sitesi site özelliklerine göre kurulması için alan adı, hosting ve .... hizmeti ile kurulum için ücret ödenmesinin gerekli olduğu, her web sitesi, kendi ürün veya hizmeti hakkında bilgi verdiği, ikna ettiği ve o markayı hatırlattığı müddetçe reklam literatütünde reklam sayıldığı, Tespit davası ile uyuşmazlık konusu reklamın yayında kaldığı sürede sitenin tıklama sayısının (erişim sayısı) belirlenmemiş olduğu anlaşılmıştır. Online reklamcılığında en kullanışlı ve kitleye açık olan platformun web sitesi olduğu, buna karşın davalının sahibi olduğu .... sitesine uyuşmazlık konusu reklamın yayında olduğu zaman süresinde kaç kişinin bu siteyi tıkladığı (eriştiğine), dair herhangi bir delile ya da tespite rastlanılmamıştır. Sunulan ve yukarıda açıklanan nedenler ile verilere bağlı kalınarak uyuşmazlık konusunda yukarıda konular ile bilirkişi raporundaki hususlara dikkat edilerek olası görsel ile spotun birlikte ve ikili olarak reklam kampanyasında kullanılması ya da sadece spotun bu kampanya da kullanılması halleri ile ilişkin olarak olası tazminat hesabı iki seçenekli ve iki kademeli olarak yapılmış ve TL bazında yapılan olası tazminatın parasal tutarlarının toplam 17.500,00-TL tutarında olabileceği, Olayın oluş şekli, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, ihlal süresi, dikkate alındığında 20.000,00.-TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olacağı kanaatine varılmıştır. Neticede, kısmen benimsenen bilirkişi görüş raporları, toplanan delillerden ve tüm dosya kapsamından; ...’in meydana getirdiği ... tiplemesi ... m 4/8 uyarınca, güzel sanat eseri olduğu, okula başlayan çocuklar için yayımlanan okuma kitaplarında resimleme bulunmazsa öğrenme felsefesi yönünden anlam ve mana taşıyamayacağı, ... tiplemesinin kitabın içeriğine katkısının ... m.9 bağlamında ortak eser sahipliği olarak değerlendirilmesini gerektirdiği, böylece uyuşmazlık konusu on kitapçıktan oluşan ... kitapçıkları yazar ... ile ...’in birlikte eser sahibi oldukları, Yazar Öğretmen ... ile Resimleyen ...’in birlikte eser sahibi oldukları on kitapçıktan oluşan ... okuma setinde kullanılan ... Karakteri ile karşı tarafın ...’nin İnternet Kampanyas tanıtımı için kullanılan görselin benzer olduğu, On kitapçıktan oluşan “...” okuma setinde kullanılan “...” tiplemesi ile karşı tarafın “...’nin İnternet Kampanyası” tanıtımı için kullanılan görselin benzer olduğu, “Davalı ... ismi ile birlikte çöp adam şeklinde bir figüre kampanyasında yer vermiş olup bunu yaparken çöp adam figürünü orijinal ... tiplemesini deforme ederek ve değiştirerek izinsiz olarak kullanıldığı, Bu durumun ... m. 14, m. 16m., 22, m.23 ve m.25 uyarınca müvekkilin eserden doğan çoğaltma, yayma ve umuma iletim mali haklarının ve umuma arz ve eserin bütünlüğünün korunması gibi manevi hakların ihlali niteliğinde olduğu, Aynı zamanda “... tiplemesi” nin ... m:4/8 uyarı Güzel Sanatlar Eseri olduğu; ayrıca davalının “... tiplemesi”ni kullandığı internet kampanyasının görselFi ile “... tiplemesi”nin özgün halinin yer aldığı orijinal eser görseli kıyaslanarak “...” ibaresinin her iki kaynakta da kullanıldığı, Söz konusu vakada davalının reklam kampanyasında kullandığı görselin davacının tüm maddi ve manevi haklarını haiz bulunduğu “... tiplemesi” ile birebir benzer olduğu bu durumun ... kapsamında mali ve manevi hakların açık bir şekilde ihlali olduğu ve bu durumun aynı zamanda TTK ve ... kapsamında haksız rekabet meydana getirdiği, Davacının hak sahibi olduğu “...” tiplemesinin adı ... m. 83 bağlamında eserin “alameti” olarak kabulu gerektiği, Davalının; telif hakları davacıya ait olan “...” tiplemesinin alametinin adını “... İnternet Kampanyası” şeklinde kendi web sitesinde, youtubekanalında vefacebookhesabında kullandığı, TL bazında yapılan olası tazminatın parasal tutarlarının toplam 17.500,00-TL tutarında olabileceği, Olayın oluş şekli, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, ihlal süresi, dikkate alındığında 20.000,00.-TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olacağı anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Davanın Kısmen Kabulüne, Davacının hak sahibi olduğu ... isminin ve tiplemesinin davacıdan izinsiz loarak davalı tarafından çoğaltılması, yayılması ve umuma iletilmesi suretiyle kullanılmasının haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, Davalının muhtemel tecavüzünün men'ine 17.500,00.-TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 16.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 20.000,00.-TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 16.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Masrafı davalıdan alınmak suretiyle hüküm özetinin ulusal çapta yayın yapan üç gazeteden birinde ilanına, Alınması gereken (37.500,00.x68,31/1000=)2.561,62.-TL harçtan peşin alınan 269,85.-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.291,77‬.-TL eksik nispi ilâm harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-13 ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi m.7/3 hükmü uyarınca 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat için hesap olunan takdiren 17.500,00.-TL nispi, kısmen kabul edilen manevi tazminat için hesap olunan takdiren 20.000,00.-TL nispi, kabul edilen diğer istemler için hesap olunan 40.000,00.-TL maktu olmak üzere üç ayrı ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davanın kabul ret oranının takdiren %96 olarak belirlenmesine, Harcın davanın yalnızca kabul edilen kesimi üzerinden alınması sebebi ile davacının peşin yatırdığı 269,85.-TL ilâm harcının tamamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacının bunun dışında yapmış olduğu aşağıda dökümü yazılı 16.051,60.-TL yargılama giderinin %96,'sının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalının yapmış olduğu bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı şirketin yokluğunda, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.16/04/2025

Kâtip Hâkim ..... ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır MASRAF DÖKÜMÜ İlk Masraf : 308,25.-TL Bilirkişi Ücreti : 12.000,00.-TL Tespit Masrafları : 3.318,35‬.-TL Islah Harcı : 300,00.-TL P.P : 125,00.-TL TOPLAM : 16.051,60.-TL