İlk Derece Mahkemesi 2023/285 E. 2025/219 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/285 Esas KARAR NO : 2025/219

DAVA : Marka ve Tasarımdan Doğan Haklara Tecavüzün Tespiti, Men'i ve Ref'i ile Maddi , Manevi ve İtibar Tazminatı DAVA TARİHİ : 28/12/2023 KARAR TARİHİ : 18/12/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 18/12/2025

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin kuyumculuk sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin bu hizmet sınıfında tescilli bir çok marka ve tasarımının bulunduğunu, müvekkilinin "..." ve "..." esas unsurlu marka tescillerinin bulunduğunu, müvekkilinin hak sahibi olduğu marka ve tasarımlarını faaliyet yürüttüğü kuyumculuk sektöründe aktif bir şekilde kullandığını, hem yurt içi hem yurt dışı satışını yaptığını, davalı tarafın bir süredir hak sahibi oldukları marka ve tasarımların davalı tarafından izinsiz olarak yeni ve ayırt edici unsurunu teşkil eden ögesinin aynısını ayırt edilemeyecek derecede benzerini müvekkillerinin herhangi bir izni olmaksızın kullandığını, Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasına bu kullanımlara ilişkin delil tespiti yaptırıldığını, yapılan tespit işlemi neticesinde benzerliğin tespit edildiğini, davalının müvekkilinin marka ve tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğini, müvekkilinin gerek maddi, gerek manevi ve gerekse de itibar olarak zarara uğradığını, bu nedenlerle davalının müvekkilinin tasarım ve marka hakkına tecavüz ettiğinin tespitine, men'ine ve sona erdirilmesine, davalının dava tarihinden itibaren reeskont faizi yürütülerek; davanın niteliği itibariyle belirsiz alacak davası olması nedeniyle HMK madde 107 uyarınca Mahkemenizce yapılacak yargılama ile tespit edildiğinde artırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL. maddi tazminat, tasarım ve markanın önemi, ürünlerin satışına ciddi etkisi nazara alınarak 50.000,00 TL. manevi tazminat, tasarımların ve markanın kötü ve uygun olmayan bir şekilde kullanılması nedeniyle 50.000,00 TL. itibar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili şirketin takı imalatı , kuyumculuk konularında 27/01/2020 tarihinden itibaren hizmet verdiğini, davacı ... iddialarına katılmanın mümkün olmadığını, müvekkilinin davacının tasarıma tecavüz ettiğini gösterir hiçbir ürüne rastlanılmadığını, davacı tarafın , tasarım tecavüz teşkil eden hiçbir ürün bulunmamasına rağmen tasarım tecavüzü davası ikame ettiğini, her şeyden öte davacının tescilli tasarımı ile tecavüz ihtimali karşılaştırılacak müvekkiline ait bir tasarım olmadığını, kaldı ki müvekkili adresinde bulunan ve müvekkiline ait olduğu davacı tarafça bile kanıtlanamayan kalıp tek delil gösterilerek ikame edilen davanın reddi gerektiğini, bir fiilin tasarım ihlali veya tasarım tecavüzü olarak kabul edilebilmesi için ticari amaçla yani kazanç elde etmek için yapılmış olması gerektiğini, netice olarak müvekkilinin davaya sunulan ve davacıyla iltibas yaratan tescilli tasarımı bulunmadığını, tasarıma konu ürünün piyasada tanınmış olmadığını, bu nedenlerle davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 20/10/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 729.000,00 TL arttırarak toplam 730.000,00 TL olarak ıslah etmiş ve harcını yatırmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Dava, marka ve tasarıma yönelik tecavüzün tespiti, men'i, ref'i, ile maddi, manevi ve itibar tazminatı taleplidir. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ..,..,... ve ... tescil numaralı "..." unsurlu markalar ile ..,..,..,... tescil numaralı tasarımların davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. 6769 Sayılı SMK'nın 29/1-b ve c maddeleri ile, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmanın marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir. 6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir. Mahkememizin işbu dosyası arasına alınan ve dayanak yapılan Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; "Tespit talep edilen "... Mh. ... Cd. No:79 Bahçelievler / İstanbul" adresinde tespit talep eden ... ait markasının madenlere işlenebilmesi için gerekli olan "reçine, kalıp" materyalinin görseli ile işyerinde bulunduğu, üretim tesisi olan ilgili işyerinde ilgili reçinelerin varlığının talep eden ... ait markaları ihlal eder mahiyette olduğunun değerlendirilebileceği, ancak heyetlerince nihai bir ürüne mahalde rastlanmadığı, ilgili adrese .... SANATİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin faaliyette olduğunun tespit edildiği, yerinde inceleme esnasında tespit edilen reçine kalıp modellerinin tasarımlarının talep eden tarafa ait ... numara ile tescilli tasarım ile genel izlenim itibarıyla benzer olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Mahkememizin 19/07/2024 tarihli ara kararı ile dosya resen seçilen biri marka uzmanı, biri tasarım uzmanı ve biri de mali müşavirden oluşacak üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile, bilirkişilere mahallinde davalı ticari defter ve kayıtlarını inceleme yetkisi de verilerek, dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, taraf iddia ve savunmaları, Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... d.iş sayılı dosyası ve incelenecek ticari defterlere göre, davalının davacının marka ve tasarımdan doğan haklarına tecavüzü olup olmadığı ve davacının seçimlik hakkına göre isteyebileceği maddi tazminat tutarının ne olduğu noktasında rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 10/01/2025 tarihli raporda sonuç olarak; Davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait adreste tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığını, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, ... no ile tescilli markaların davacı adına Türk Patent nezdinde 14 ve 35. Sınıflarda yer alan mal ve hizmetlerde tescil edilmiş olduğunu, davalının kullanımlarının davacının tescilli markaları ile orta düzeydeki tüketiciler nezdinde karışıklık yaratacağını, davalının ticari defterlerinden davaya konu olan tasarımdan elde ettiği cironun, toplam ciroda belirlenememesi nedeniyle heyetimize bir sektör bilirkişi eklenmesi durumunda davalı tarafın davaya konu edilen tasarımlara ilişkin olarak ihlale konu dönem için ne kadar satış yapmış olabileceğine ilişkin bildirilecek bir görüş çerçevesinde ve ayrıca davacı tarafından sunulan emsal lisans sözleşmesine ilişkin davacı tarafa yapılan ödemelere ait faturaların sunulması durumunda bir tazminat hesabı yapılması mümkün olup aksi durumda maddi tazminat tutarının, TBK m. 50 ve 51 uyarınca belirlenmesi hususunda tayin ve takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir. Mahkememizin 29/05/2025 tarihli duruşma kararı ile bilirkişi heyetine sektör(kuyumculuk) bilirkişi eklenerek taraf itirazlarını karşılar şekilde ve maddi tazminat ve itibar tazminatı taleplerinin dava tarihinden geriye doğru olan iki yıllık dönemde her bir yıl için ayrı ayrı olarak hesaplanmasını ile ek rapor tanziminin istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 23/06/2025 tarihli ek raporda sonuç olarak; sektörel uygulamalar uyarınca; Davalı taraf olan firmanın davacı marka ve tasarımlarını haiz bileklik ve kolyelerinin imal ve satışının yapıldığı ve aylık 100.000-TL lisans bedeli ödenmesinin uygun olduğunu, buna göre Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası Bilirkişi Raporundan yapılan 23.05.2023 olan tespit tarihi ile dava tarihi olan 28.12.2023 tarihleri arasında 219 gün olup, 1 ay 30 gün üzerinden hesaplama yapıldığında; bu süre için davalının aylık 100.000-TL den lisans bedeli 7 ay 5 gün olarak 720.00,00TL olarak hesaplandığını, davacının itibar tazminatına ilişkin olarak; davalı tarafa ait ürünlerin “kötü üretim ve kullanımı” ya da “uygun olmayan tarzda piyasaya sunulması” nedeniyle yaşanılan olumsuz durumlara dair somut herhangi bir bilgi/belge yer almadığından” bu hususların değerlendirilmesinin heyetimizce mümkün olmadığını, manevi tazminatın takdiri ve miktarının tespitinin mahkemenin takdirinde olduğunu bildirmiştir. Tüm dosya kapsamı incelenmiş; davacının ..,..,..,... tescil numaralı markaları ile ... tescil numaralı tasarımından kaynaklanan haklarına davalı tarafça tecavüz edildiğini ve bu hususun Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... değişik iş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti ile ispatlandığını ileri sürdüğü, Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasında yapılan 22/05/2023 tarihli tespit sırasında davacının ... tescil numaralı tasarımının kalıp materyalinin davalı iş yerinde bulunduğu ve bu kalıp üzerinde ... tescil numaralı şekil markasının yer aldığı, bu materyal ile davacı tarafa ait ... tescil numaralı tasarım tescili arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, kalıp üzerindeki marka şekli ile davacının .... tescil numaralı markası arasında fark bulunmadığı ve bu hususun ortalama tüketici nezdinde karışıklık yaratacağı, bu nedenlerle davalının davacının .... tescil numaralı tasarımından ve ... tescil numaralı şekil markasından kaynaklanan haklara tecavüzde bulunduğu anlaşılmış, bu yönden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı maddi tazminat seçeneğinde SMK'nın 151/2-c maddesinde düzenlenen tazminat seçeneğini kullanmış olup, bilirkişi marifetiyle davalı ticari kayıtları üzerinde inceleme yapılmış, ihlale ilişkin hangi tarihte ne kadar satış yapıldığı tespit edilememiş, davacının bildirdiği aylık lisans bedeli üzerinden tespit tarihi ile dava tarihi arasındaki süre dikkate alınarak bir hesaplama yapılmış ise de, davalının tespit tarihinden sonra dava tarihine kadar ihlale devam edip etmediği, etmiş ise ne kadar süre ile devam ettiği belirli olmadığından sadece ihlal tarihi nedeniyle bir aylık lisans bedeli üzerinden maddi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağı kanaati ile 100.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmiştir. Davalının davacının marka ve tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil eder eylemlerinin niteliği, süresi ve yoğunluğu dikkate alınarak takdiren 20.000 TL marevi tazminata hükmedilmiştir. Somut uyuşmazlıkta, davalının kötü üretim ve pazarlama yaparak davacının marka ve tasarım imajının zedelendiği hususu ispatlanamamıştır. Keza bozulan imajın düzeltilmesi için herhangi bir masraf yapılması gerektiği de ispatlanamamıştır. Bu itibarla, itibar tazminatına yönelik talebin reddi gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ... numaralı tasarım tescilinden ve ... tescil numaralı markasından doğan haklarına tecavüzünün tespitine, menine ve sona erdirilmesine, 2-Takdiren 100.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 3-İtibar tazminatı talebinin REDDİNE, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınan 1.724,83 TL peşin harç ve 12.449,50 TL tamamlama olmak üzere toplam 14.174,33 TL harçtan , 8.197,20 TL ilam harcının mahsubu ile 5.977,13 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen marka ve tasarımdan doğan haklara tecavüz davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat kısmı yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat kısmı yönünden 20.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat kısmı yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat kısmı yönünden 20.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen itibar tazminatı kısmı yönünden 50.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 11-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 1.724,83 TL peşin harç ve 12.449,50 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 14.443,18 TL harç giderinden iadesine karar verilen 5.977,13 TL harcın mahsubu ile 8.446,05 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 12-Davacı tarafından yapılan 849,00 TL tebligat-tezkere ücreti , 21.000,00 TL bilirkişi ücreti ve dosyamız arasına alınan ve davaya dayanak yapılan Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasında yapılan 6.506,30 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 28.355,30 TL'den davanın kabul/ret oranına göre 14.177,65 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 13-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, 14-Talep halinde kararın taraflara tebliğine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/12/2025

Katip ... ✍e-imzalıdır

Hakim ... ✍e-imzalıdır