İlk Derece Mahkemesi 2023/286 E. 2025/223 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/286 Esas KARAR NO : 2025/223

DAVA : Marka ve Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Men'i, Ref'i ile Maddi, Manevi ve İtibar Tazminatı DAVA TARİHİ : 28/12/2023 KARAR TARİHİ : 18/12/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 19/12/2025

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, TPMK nezdinde kayıtlı bulunan ..,..,..,..,... sayılı tasarımlar ile ...,..,...,... sayılı markaların müvekkili şirket adına tescilli olduğunu, müvekkilinin hak sahibi olduğu marka ve tasarımları faaliyet gösterdiği kuyumculuk alanında aktif bir şekilde kullandığını, ancak hal böyle iken, davalı taraf müvekkilinden izinsiz olarak yeni/ayırt edici unsurunu teşkil eden ögesinin aynısını ve ayırt edilemeyecek derecede benzerini, müvekkilinin herhangi bir izni olmaksızın kullandığını, tasarımları ve markalarını kullanarak meydana getirdiği ürünleri piyasaya sunduğunu, kalıplarını yaptığı ve ürünlerin satışını gerçekleştirdiği duyumunu müşterilerinden aldığını, bu hususların mahkememizin .... d.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiğini, davalının söz konusu eylemlerinin müvekkilinin haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, marka ve tasarıma yönelik tecavüzün tespitine, men'ine, ref'ine, şimdilik 1.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi ve 50.000,00 TL itibar tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 20/10/2025 tarihli dilekçesi ile, 1.000,00 olan maddi tazminat talebini 1.133.333,33 TL tutarına ıslah ederek harcını yatırmıştır. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, Davacının marka ve tasarımlarına konu ürünler gurme zincir ve kutu kilit sistemi kullanılarak "...." olarak adlandırılan dünyada ve Türkiye'de sektördeki imalatçılar ve perakendeciler tarafından uzun yıllardır üretilen, kullanılan ve satılan ürünlerden olduğunu, davacıya ait marka ve tasarımlar yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığını, davacının tescil ettirdiği davaya konu tasarımlardaki takı kilit sistemleri davacının tescil tarihinden çok önce dünyada ve Türkiye'de uzun yıllardır kullanılan kilit sistemi olduğunu, davacının tescilinden önce alışveriş sitelerinde, sosyal medya ağlarında satışının yapıldığını, müvekkilinin kuyumculukta kullanılan baskı ve kalıp işlerinde faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin kuyumculuk faaliyeti yürütmediğini, davacı şirketin iddia ettiği davaya konu ürünlerin müvekkiline müşterisi tarafından bırakılan ve orada unutulan ürünler olduğunu, davalı müvekkiline baskı ve kalıp işi yaptığından fuarlarda, yurt içinde, yurt dışında birçok müşterisi ona numune getirip bıraktığını, davada bahsi geçen ürünler hiçbir surette kullanılmadığını, kullanılmasının mümkün de olmadığını, marka ve tasarım hakkına tecavüzün söz konusu olmadığını, davacının tescile konu ürünlerine ilişkin tasarım kalıplarının çizimine, üretildiğine, kullanıldığına dair müvekkili nezdinde hiçbir delile de rastlanmadığını, müvekkilinin sadece tasarım, baskı ve kalıp alanında faaliyet gösterdiğini, davacıya ait ilgili takıların kalıpları ile davacıya ait tasarım ve markalar arasında kıyaslamaya elverişli ortak bir unsur bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Dava, marka ve tasarıma yönelik tecavüzün tespiti, men'i, ref'i, ile maddi, manevi ve itibar tazminatı taleplidir. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ...,..,... ve ... tescil numaralı "...." unsurlu markalar ile ..,..,..,... tescil numaralı tasarımların davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. 6769 Sayılı SMK'nın 29/1-b ve c maddeleri ile, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmanın marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir. 6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir. İşbu davaya dayanak yapılan ve dosya arasına alınan mahkememizin ... değişik iş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti sonucu alınan bilirkişi raporu ile, "söz konusu tespite konu adreste, ...’ın YENİBOSNA Vergi Dairesi’ne bağlı olarak ... Vergi Kimlik Numarası ve ... T.C. kimlik no ile 01.11.2021 tarihinde işe başladığı, ... Ana Faaliyet Kodu ile tespit konusu adreste faaliyette bulunduğu, yerinde inceleme esnasında tespit edilen modellerin tasarımlarının talep eden tarafa ait ... numara ile tescilli tasarımlar ile seçenek özgürlükler bakımından farklı opsiyonlar olmasına rağmen benzer olduğu, talep edenin .... başvuru no.lu şekil markasının ve diğer markalarında yer alan aynı şekil unsurunun karşı taraf işyerinde tespit edilen tasarımlar üzerinde yer aldığı ve kullanımın markasal nitelik arz ettiği, talep edenin markalarındaki kullanım ile benzerlik arz ettiği hitap edilen ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimalinin mevcut olduğu" belirtilmiştir. Taraf vekillerince bildirilen deliller sunulduktan ve resen celbi gereken deliller de toplandıktan sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olduğu bilirkişi heyetince hazırlanan 13/01/2025 tarihli rapor ile, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait adreste tespit edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ... no ile tescilli markaların davacı adına Türk Patent nezdinde 14 ve 35. Sınıflarda yer alan mal ve hizmetlerde tescil edilmiş olduğu, davalının kullanımlarının davacının tescilli markaları ile orta düzeydeki tüketiciler nezdinde karışıklık yaratacağı, davalı ticari defter ve kayıtları incelendiğinde ürün satışı yapılmadığı, “tasarım faaliyetleri” hizmeti verildiği bu manada davacı tarafından tercih edilen 6769 sayılı SMK’nun 151/2-c) maddesi; “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli.” tercihine göre hesap edilememiş olan maddi tazminat tutarının, heyetimize bir sektör bilirkişi eklenmesi durumunda davaya konu tasarımlara ilişkin tasarlama hizmetinin ne kadar olabileceğine ilişkin bildirilecek bir görüş çerçevesinde tazminat hesabı yapılması mümkün olup aksi durumda TBK m. 50 ve 51 uyarınca belirlenmesi hususunda tayin ve takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine mevcut heyete kuyumculuk sektöründen bir bilirkişi atanarak itirazları karşılar ek rapor düzenlenmesi istenmiş, heyet tarafından sunulan 23/06/2025 tarihli ek rapor ile, sektörel uygulamalar uyarınca; davalı taraf olan firmanın davacı marka ve tasarımlarını haiz bileklik ve kolyelerinin imal ve satışının yapıldığı ve aylık 100.000-TL lisans bedeli ödenmesinin uygun olduğu,

Buna göre Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası Bilirkişi Raporundan yapılan 18.01.2023 olan tespit tarihi ile dava tarihi olan 28.12.2023 tarihleri arasında 344 gün olup, 1 ay 30 gün üzerinden hesaplama yapıldığında; bu süre için davalının aylık 100.000-TL den lisans bedeli 11 ay 10 gün olarak 1.133.333,33-TL olarak hesaplandığı, davacının itibar tazminatına ilişkin olarak; davalı tarafa ait ürünlerin “kötü üretim ve kullanımı” ya da “uygun olmayan tarzda piyasaya sunulması” nedeniyle yaşanılan olumsuz durumlara dair somut herhangi bir bilgi/belge yer almadığından” bu hususların değerlendirilmesinin heyetçe mümkün olmadığı belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı incelenmiş; davacının ..,..,.,..,... tescil numaralı markaları ile ... tescil numaralı tasarımından kaynaklanan haklarına davalı tarafça tecavüz edildiğini ve bu hususun Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti ile ispatlandığını ileri sürdüğü, ... değişik iş sayılı dosyasında yapılan 18/01/2023 tarihli tespit sırasında davacının ... tescil numaralı tasarımının kalıp materyalinin davalı iş yerinde bulunduğu ve bu kalıp üzerinde ... tescil numaralı şekil markasının yer aldığı, bu materyal ile davacı tarafa ait ... tescil numaralı tasarım tescili arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, kalıp üzerindeki marka şekli ile davacının ... tescil numaralı markası arasında fark bulunmadığı ve bu hususun ortalama tüketici nezdinde karışıklık yaratacağı, bu nedenlerle davalının davacının ... tescil numaralı tasarımından ve ... tescil numaralı şekil markasından kaynaklanan haklara tecavüzde bulunduğu anlaşılmış, bu yönden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı maddi tazminat seçeneğinde SMK'nın 151/2-c maddesinde düzenlenen tazminat seçeneğini kullanmış olup, bilirkişi marifetiyle davalı ticari kayıtları üzerinde inceleme yapılmış, ihlale ilişkin hangi tarihte ne kadar satış yapıldığı tespit edilememiş, davacının bildirdiği aylık lisans bedeli üzerinden tespit tarihi ile dava tarihi arasındaki süre dikkate alınarak bir hesaplama yapılmış ise de, davalının tespit tarihinden sonra dava tarihine kadar ihlale devam edip etmediği, etmiş ise ne kadar süre ile devam ettiği belirli olmadığından sadece ihlal tarihi nedeniyle bir aylık lisans bedeli üzerinden maddi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağı kanaati ile 100.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmiştir. Davalının davacının marka ve tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil eder eylemlerinin niteliği, süresi ve yoğunluğu dikkate alınarak takdiren 20.000 TL marevi tazminata hükmedilmiştir. Somut uyuşmazlıkta, davalının kötü üretim ve pazarlama yaparak davacının marka ve tasarım imajının zedelendiği hususu ispatlanamamıştır. Keza bozulan imajın düzeltilmesi için herhangi bir masraf yapılması gerektiği de ispatlanamamıştır. Bu itibarla, itibar tazminatına yönelik talebin reddi gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ... numaralı tasarım tescilinden ve ... tescil numaralı markasından doğan haklarına tecavüzünün tespitine, menine ve sona erdirilmesine, 2-Takdiren 100.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 3-İtibar tazminatı talebinin REDDİNE, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 1.724,83 TL harç ile 19.337,42 TL ıslah harcının toplamı 21.062,25 TL'den 8.197,20 TL ilam harcının mahsubu ile, 12.865,05 TL fazla harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz davası nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat davası nedeniyle 20.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3 maddesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 10/2 maddesi gereğince reddedilen manevi tazminat nedeniyle 20.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen itibar tazminat davası nedeniyle 50.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 11-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvuru, 1.724,83 TL peşin ve 19.337,42 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 21.332,10 TL harçtan, iade olunan 12.865,05 TL'nin mahsubu ile, 8.467,05 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 12-Davacı tarafından yapılan 882,00 TL tebligat - tezkere masrafı ve 22.000,00 TL bilirkişi ücreti ile mahkememizin .... değişik iş sayılı dosyasında yapılan 6.790,0 TL masraf olmak üzere toplam 29.672,30 TL yargılama giderinin, davanın kabul - ret oranına göre hesaplanan 10.978,75 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına, 13-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, 14-Talep halinde kararın taraflara tebliğine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.. 18/12/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır