İlk Derece Mahkemesi 2023/1207 E. 2025/1331 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/1207 Esas KARAR NO : 2025/1331

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/12/2023 KARAR TARİHİ : 09/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında mal alım satımından kaynaklı iş ilişkisi söz konusu olup, müvekkilinin davalıdan çeşitli miktarlarda ürün satın almakta olduğu, müvekkilinin, 2023 yılı Şubat ayında davalıdan 250 çuval un satın almak istemiş ve 95.000,00-TL bedel karşılığında davalı şirket ile şifahen anlaşmış olduklarını, davalı şirket ile yapılan anlaşma neticesinde müvekkilinin 28.02.2023 tarihinde 75.200,00 TL ve 10.03.2023 tarihinde 19.800,00 TL olmak üzere satın almış olduğu ürünlerin bedelini davalıya ödemiş olduğunu, ancak davalı şirket bugüne kadar bedeli ödenen ürünleri müvekkiline teslim etmemiş olduğunu, Müvekkilinin bu durum üzerine davalı şirket ile görüştüğünde ...... no.lu 19.06.2022 tarihli faturaya konu ürünlerin teslim edildiğini ancak fatura bedelinin ödenmediğini, bu sebeple müvekkilinin borçlu olduğunu ve yapılan ödemelerin bahse konu borca istinaden alındığını beyan etmiş ve yapılan şifahi sözleşme kapsamında ürünleri teslim etmeyerek edimini yerine getirmemiş olduklarını, müvekkilinin davalı şirkete herhangi bir borcu bulunmamakta olduğu, davalı şirket, "..... Grubu" adı altında faaliyette bulunan üç şirketten biri olduğu, yukarıda bahsi geçen fatura "....... Grubu" altında bulunan diğer şirketlerden ".....Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi" tarafından düzenlenmiş olup, bu faturaya istinaden ..... numaralı irsaliye faturası ile ürünlerin teslim edildiği iddia edilmekte olduğu, ".... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi" ile "..... Gıda Un Tekstil Nakliye Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi" davalı şirketin kurucuları olduğu, öncelikle, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davalı şirketin yapılan ödemeye rağmen müvekkilinin ayrı bir tüzel kişiliği bulunan diğer şirkete yönelik borcu bulunduğundan bahisle ürünleri teslim etmemesinin hukuka aykırı olduğu, söz konusu şirketler her ne kadar "....... Grubu" altında faaliyet gösterse de, hukuki ve fiili olarak birbirinden bağımsız şirketler olduğu, Dolayısıyla, yapılan ödemenin iddia edilen dava dışı kurucu şirkete yönelik borçtan mahsup edilmesinin hukuki olarak herhangi bir dayanağı bulunmamakta olduğu, müvekkilinin, dava dışı "..... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi"nden faturaya konu ürünü hiçbir şekilde teslim almamış, söz konusu irsaliye faturasında mevcut imzanın müvekkiline ait olmadığını, düzenlenen irsaliye faturasına hukuka aykırı olarak imza atılmış ve ürünler teslim edilmiş gibi gösterilmiş olduğu, bu hususta müvekkilinin edindiği bilgilere göre, ..... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile iş ilişkisi bulunan birçok şirket de aynı sebeple ve aynı şekilde borçlu gösterilerek mağdur olduğunu, dava konusu 95.000,00-TL bedelin iadesi için 28.08.2023 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapılmış ancak Bakırköy Arabuluculuk Bürosu'nun ..... sayılı dosyası ile yapılan görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamamış olduğu, bu sebeplerle, kurulan şifahi satış sözleşmesine istinaden belirlenen bedelin ödenmesine rağmen ürünlerin teslim edilmemesi nedeniyle iş bu davayı açma zorunluluğu doğmuş olduğu, davalı şirket, kendi tüzel kişiliği bünyesinde bulunmayan ve mevcut olmayan bir borç iddiası ile sözleşme konusu ürünleri hukuka aykırı olarak teslim etmemiş olduğunu, bu nedenle, davalıya ödenen 95.000,00-TL bedelin yasal faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, davalarının kabulü ile davalının edimini yerine getirmemesi nedeniyle davalıya ödenen 95.000,00-TL bedelin en yüksek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. .

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile dava dışı ..... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında, davacının da beyan etmiş olduğu gibi ..... no.lu 19.06.2022 tarihli fatura sebebiyle borç ilişkisi bulunmakta olduğu, bu faturaya ilişkin malların dava dışı .... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından davacıya 20.06.2022 tarihinde teslim edilmiş davacı tarafça da ..... no.lu sevk irsaliyesi kaşelenip imzalanmış olduğu, davacının faturaya ilişkin malların teslim edilmediğine ilişkin soyut beyanlarının kabulü mümkün olmadığını, yapılan bu ürün teslimine ilişkin olarak davacı, dava dışı ..... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne herhangi bir ödeme yapmamış, bu noktada mahkemece de lüzum görülmesi üzerine dava dışı ..... Gıda Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin de davaya dahil edilerek ticari defter ve kayıtlarının incelemesini talep ettiklerini, akabinde, davacı bu sefer müvekkili Şirkete 250 çuval un için 28.02.2023 tarihinde 75.200,00 TL ve 10.03.2023 tarihinde 19.800,00 TL ödeme yapmış, davacının da dava dilekçesinde belirtmiş olduğu gibi, davacının müvekkili Şirket'e yapmış olduğu söz konusu ödemelerin, davacının dava dışı ....... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne borcu bulunması sebebiyle bu borca karşılık sayılmış olduğunu, bunun sebebi ise müvekkili Şirket ile dava dışı ....... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında yapılmış olan 28.03.2023 tarihli temlik sözleşmesi olduğu, nitekim davacının da beyan etmiş olduğu gibi, müvekkili Şirket "....... GRUBU" adı altında faaliyet gösteren şirketlerden biri olduğu, müvekkili ..... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ....... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve ..... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ....... Grubu adı altında faaliyet göstermekte ve şirketler arasında organik bağ bulanmakta olduğu, şirketler için ticaret sicilden yapılacak olan araştırmada da ortakları aynı olan ve aynı faaliyet kolunda çalışan şirketler olduğu tespit edileceğini, davacının, dava dışı ....... Gıda Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'ne var olan borcunu ifa etmemiş olması sebebiyle müvekkili Şirket de kendisine yapılmış olan ödemeleri temlik sözleşmesine dayanarak dava dışı ....... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hesabına aktarmış olduğunu, aynı şirketler grubuna bağlı bulunan müvekkilinin, hali hazırda diğer bir şirkete borcu bulunan davacıya ürün teslim etmesi beklenemeyeceği gibi ticari hayatın olağan akışına da aykırı bir tutum olduğunu, davacının beyan etmiş olduğu gibi müvekkili şirketin davacıya herhangi bir mal teslim etme zorunluluğu bulunmamakta olduğu, müvekkili şirket temlik sözleşmesi gereğince söz konusu bedeli dava dışı ..... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ödemiş, bu haliyle müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmamakta olduğu, bu sebeple, davacının hukuki dayanaktan yoksun olarak açmış olduğu işbu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, İTO kayıtları çıkarılarak dosya kapsamına alınmış, Ziraat Bankası kayıtları ve BA/BS formları ilgili kurumlardan celbedilmiş ve imza inkarı bulunan sevk irsaliyesi üzerinde imza incelemesi yaptırılmak istenmiş ise de sevk irsaliyesinin aslı dosyaya ibraz edilmediğinden ve fotokopi belge üzerinde imza incelemesi yapılamayacağından imza incelemesi ara karından rücu edilmiştir. Defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Bilirkişinin 07/07/2025 tarihli raporunda; davacının 2022,2023 yılları Ticari defterlerinin, envanter defter dökümleri yapılmamış olduğundan, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmamış olduğu değerlendirilmiş olduğu, davalının 2021,2022 ve 2023 yıllarına ait Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davacı yan ticari defterlerinde davacı tarafından davalı yana yapılmış 28.02.2023 tarihli 75.200 TL’lik ödemeye ve 10.03.2023 tarihinde yapılmış 19.800 TL’lik ödemeye ve dava dışı ....... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından davacı yana 19.06.2022 tarihinde düzenlenmiş ve içeriğinin 10.000 KG “1D ....... Özel Amaçlı Baget Unu - 50 KG” olduğu ..... Numaralı 107.700 TL+KDV= 108.777 TL’lik E-Arşiv Fatura kaydına rastlanmamış olduğu, davacı yanın incelenen ticari defterlerinde, dava tarihi olan 20/12/2023 tarihi itibariyle, davacının davalıdan alacaklı veya davalı yana borcunun olmadığı tespit edilmiş olduğu, davalı ticari defterlerine göre ve dosyaya sunulu belgelere göre, davacı tarafından davalı yana ..... Bankası ile 28.02.2023 tarihinde 75.200 TL, 10.03.2023 tarihinde 19.800 TL olmak üzere toplam (75.200 TL+19.800 TL) 95.000 TL ödeme yapılmış olduğu, 95.000 TL Tutarındaki borç bakiyesinin ....... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile yapılmış Temlik Sözleşmesine istinaden ....... Gıda cari hesabına 95.000 TL alacak ve davacı hesabına 95.000 TL borç kaydı yapılarak 28.03.2023 tarihinde cari hesap bakiyesinin sıfırlanmış olduğu, 01.07.2023 tarihinde ....... Gıda ile yapılmış Temlik Sözleşmesine istinaden davacı yanın 13.777,00 TL borçlandırılmış olduğu, davalının davacı yandan 01.07.2023 tarihi itibariyle 13.777 TL alacaklı oldukları, davacı ticari defterlerinde davacı tarafından davalı yana ..... Bankası ile 28.02.2023 tarihinde 75.200 TL, 10.03.2023 tarihinde 19.800 TL olmak üzere toplam (75.200 Ttl+19.800 TL) 95.000 TL ödemeye ait muhasebe kaydına ve ....... gıda tarafından davacı yana düzenlenmiş 108.777,00 TL’lik faturanın kaydına ve temlik işlemine ait muhasebe kayıtlarına rastlanmamış olduğu, ancak işbu ödemelerin davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, ..... Bankası tarafından Mahkemeye gönderilen işbu ödemelere ait banka dekontlarında da davacı tarafından davalı yana toplam tutarı 95.000 TL olan ödemenin yapılmış olduğu görülmekte olduğu, davalı yan tarafından cevap dilekçesi ekinde dosyaya sunulu davalı şirket ile grup şirketi olduğu anlaşılan ....... Gıda Sanayi Ve Ticaret A.Ş. tarafından davacı yana düzenlenmiş 19.06.2022 tarihli ..... Numaralı ve içeriğinin 10.000 KG “1D ....... Özel Amaçlı Baget Unu - 50 KG” olduğu 107.700 TL+KDV= 108.777 TL’lik E-Arşiv Faturası ve işbu faturanın dayanağı ..... Numaralı E-İrsaliye sunulmuş olduğu, E-İrsaliye üzerinde, davacı kaşesi üzerinde imza olduğu ve 20.06.2022 tarihinde teslim alındığının yazılmış olduğu görülmekte olduğu, davacı yan tarafından dava dilekçesinde, müvekkilinin, dava dışı "....... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi"nden faturaya konu ürünü hiçbir şekilde teslim almamış, söz konusu irsaliye faturasında mevcut imzanın müvekkiline ait olmadığı iddiaları olduğu görülmekte olduğu, takdirin Mahkemeye ait olduğu, davalı yan tarafından cevap dilekçesi ekinde dosyaya sunulu 28.03.2023 tarihli temlik sözleşmesi bedelinin 108.777 TL olduğu, ....... Gıda’nın davacı ...... ’den olan 19.06.2022 tarihli ..... Numaralı 108.777 TL Fatura Alacağını devreden tarafın ....... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. devir alan tarafın davalı .... Un Gıda Sanayi Ve Ticaret A.Ş. olduğu görülmekte olduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu, dava dışı ....... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin bağlı olduğu Esenyurt Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından Mahkemeye 16.05.2024 tarihinde gönderilmiş cevap dilekçesi eki olan 2023 yılı BA BS Bildirimlerinde davacı yan ile ilgili bildirime rastlanmamış olduğu, ....... Gıda tarafından davacı yana düzenlenmiş faturanın 2022 yılı tarihli olduğu, Mahkeme tarafından ihtiyaç duyulması halinde ilgili Vergi Dairesi’nden 2022 yılı karşılaştırmalı BA BS Bildirimlerinin sorgulanabileceği değerlendirilmiş olduğu, E-Arşiv Faturaları ve E-Faturaların tarafların kendileri tarafından BA BS Bildirim yükümlülüğü bulunmamakta olduğu, iptal edilmemiş E-Arşiv Faturaları ve E-Faturaların vergi daireleri tarafından otomatik olarak ilave edilerek BA BS Bildirimlerinin gönderiliyor olduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu, davacı yan lehine karar alınması durumunda, davacı yan’ın, dava tarihi olan 20/12/2023 tarihinden itibaren asıl alacağına işleyecek yıllık değişen oranlarda yasal faizi talep edebileceğine ilişkin takdirin mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Tüm dosya ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında yapılan şifahi alım satım sözleşmesi uyarınca mal bedeli ödenmesine rağmen karşı tarafın malı teslim etmemesi nedeniyle ödenen bedelin iadesine ilişkin alacak davasıdır. 2023 yılı Şubat ayında Davacının davalıdan 250 çuval un satın almak üzere 95.000,00-TL bedel karşılığında davalı şirket ile şifahen anlaşmış olduğu ve davalı şirket ile yapılan anlaşma neticesinde davacının 28.02.2023 tarihinde 75.200,00 TL ve 10.03.2023 tarihinde 19.800,00 TL olmak üzere satın almış olduğu ürünlerin bedelini davalıya ödediği iddiası banka kayıtları ile sabit olup Davalı tarafta ödeme iddiasını kabul etmekle birlikte ..... no.lu 19.06.2022 tarihli fatura alacağı bulunan dava dışı ....... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alacağı temlik sözleşmesi ile devraldıklarını ve davacının, dava dışı ....... Gıda Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'ne var olan borcunu ifa etmemiş olması sebebiyle kendisine yapılmış olan ödemeleri temlik sözleşmesine dayanarak dava dışı ....... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hesabına aktarmış olduklarını beyan etmişlerdir. 28.03.2023 tarihli temlik sözleşmesi bedelinin 108.777 TL olduğu, ....... Gıda’nın davacı .....’den olan 19.06.2022 tarihli ..... Numaralı 108.777 TL Fatura Alacağını devreden tarafın ....... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. devir alan tarafın davalı .... Gıda Sanayi Ve Ticaret A.Ş. olduğu görülmektedir. Türk Borçlar Kanunu 139.madde "İki kişi, karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise her biri alacağını borcuyla takas edebilir" hükmüne haizdir. Buna göre takas yapılabilmesi için tarafların birbirlerine karşı aynı zamanda hem borçlu hem alacaklı olmaları, borçların özdeş yani aynı türden olmaları, her iki borcun da muaccel olması ve takas hakkından feragat edilmemiş olması gerekmektedir. Ayrıca takas işlemi kendiliğinden gerçekleşmemekte ve karşı tarafa bildirilmesi gerekmektedir. Açıklanan kanun maddesi doğrultusunda somut olaya bakıldığında Davacı taraf 28.02.2023 tarihinde 75.200,00 TL ve 10.03.2023 tarihinde 19.800,00 TL olmak üzere satın almış olduğu ürünlerin bedelini davalıya ödediği anda Davalıdan edimini ifa etmesini talep etme hakkına sahiptir fakat Davalı taraf edimini ifa etmemiş ödeme tarihlerinden sonra alacağı temlik yoluna gitmiştir. Ayrıca tarafların borcu aynı türden değildir. Davacı taraf un cinsinden mal alacağına sahip iken Davalı tarafın temlik aldığı alacak fatura alacağıdır. Davacı tarafın alacağı muaccel olmasına rağmen Davalı tarafın dayandığı ..... no.lu 19.06.2022 tarihli fatura alacağı yönünden fatura Davacı tarafın ticari defterlerine kayıtlı olmadığı gibi fatura içeriği malların teslimine yönelik sevk irsaliyesinin aslı ibraz edilmemiştir. BA/BS bildirimlerinde yer almayan faturanın tebliği ve fatura içeriği malların teslimi hususu ispat edilememiş olduğundan Davalı tarafın alacağının muaccel olduğu hususu söylenemeyecektir. Ayrıca Davalı taraf takas iradesini açıklamadan doğrudan dava dışı ....... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hesabına ödemeleri aktarmıştır. Kanun hükmüne göre takas şartları oluşmadığından Davacı taraf ödemelere rağmen edimini ifa etmeyen Davalıdan ödediği 95.000,00 TL bedeli geri isteme hakkına sahip olup açılan ve ispatlanan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1-DAVANIN KABULÜNE, 2-95.000,00-TL bedelin dava tarihi olan 20/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.489,45-TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 1.622,37-TL peşin harcın indirilmesi ile eksik kalan bakiye 4.867,08-TL karar harcının davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,

5-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı ve 1.622,37-TL peşin harç olmak üzere 1.892,22-TL toplam harç nedeniyle yargılama giderinin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 7.224,25-TL yargılama giderinin (tebligat, müzekkere, bilirkişi) davalıdan alınması ile davacıya verilmesine, 7-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca arabuluculuk ücretinin davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına, 8-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.09/12/2025

Katip .... ☪ e-imzalıdır. ☪ Hakim..... ☪ e-imzalıdır. ☪