İlk Derece Mahkemesi 2022/78 E. 2022/78 K.

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/78 Esas - 2024/46 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/78 KARAR NO : 2024/46

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : ... DAVALI : ... DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 28/01/2022 KARAR TARİHİ : 25/01/2024 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ... Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile dava dışı ... arasında ticari ilişki olduğunu, bu ticari ilişkiye istinaden dava dışı ...'nin müvekkiline, 30/03/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL, 30/04/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL, 30/05/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL, 30/06/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL, 31/07/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL ve 31/08/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL bedelli çekleri borcu karşılığında teslim ettiğini, ancak çeklerin müvekkilinin yedinde iken yeniden iktisabı mümkün olmayacak şekilde kaybolduğunu, kaybolan çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi olasılığının bulunduğunu, zayi olan çeklerin 3.şahısların eline geçmesi ihtimalinin kuvvetli olup müvekkilinin mağdur olacağından bahisle müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından elinden rızası hilafına çıkan yukarıda belirtilen çekler için öncelikle tensiple birlikte hesabın bulunduğu muhatap bankaya müzekkere yazılarak ödeme yasağının konulmasını, daha sonra da çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER: ... Hacı Sabancı Organize Şube Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta; keşidecisi ... olan 30/03/2022keşide tarihli, ... çek numaralı 42.500,00 TL tutarlı çekin 30/03/2022 tarihinde ... tarafından takas kanalıyla ibraz edildiği, 30/04/2022 keşide tarihli, ... çek numaralı 42.500,00 TL tutarlı ... tarafından takas kanalıyla 05/05/2022 tarihinde ibraz edildiği, 30/05/2022 keşide tarihli ... çek numaralı 42.500,00 TL tutarlı çekin 30/05/2022 tarihinde ... tarafından takas kanalıyla ibraz edildiği, 30/06/2022 keşide tarihli ... çek numaralı 42.500,00 TL 31/07/2022 keşide tarihli ... çek numaralı 42.500,00 TL ve 31/08/2022 keşide tarihli ... çek numaralı 42.500,00 TL bedelli çeklerin ibrazına ilişkin kayda rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür. Mahkememizce keşidecisi ... olan, Hacı Sabancı Org. San. Böl. Şubesi olan, 30/03/2022 keşide tarihli, ... çek numaralı 42.500,00 TL, 30/04/2022 keşide tarihli, ... çek numaralı 42.500,00 TL ve 30/05/2022 keşide tarihli, ... çek numaralı 42.500,00 TL tutarlı çekler yönünden davacı vekiline istirdat davası açmak üzere süre verildiği, davacı vekili 09/10/2023 tarihli beyan dilekçesinde; 30/05/2022 tarih ... numaralı 42.500,00 TL çekin yeri tespit edildiğinden Menderes 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/... E. Sayılı dosyası ile istirdat davası açtıklarını beyan etmiştir. Menderes 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/... E. 2023/... K. Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ... Kimya Gıda...Ltd. Şti, davalının ... A.Ş, dava konusunun istirdat davası olduğu, İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... kimya Gıda...Otomotiv İhracat İthalat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından davalılar ... aleyhine açılan istirdat davası olduğu, İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasının incelenmesinde; davacı ... kimya Gıda...Otomotiv İhracat İthalat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından davalılar ..., ..., ... ve ... Şirketi Gebze Şubesi aleyhine açılan istirdat davası olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından çek bedellerinin %15'i oranında teminatın mahkememize yatırdığı ve çekler üzerine ödeme yasağı konulduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce dava konusu çeklerin zayine ilişkin 07/02/2022 tarihinde düzenlenen ilan ile çeki ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 ay içinde mahkememize ibraz etmeleri gerektiği, aksi halde çekin iptaline karar verileceği 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 778. maddesi yollamasıyla 757 vd. maddeleri uyarınca ihtar ve ilân edilerek, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğüne, ilanın 10'ar gün ara ile 3 kez ilan edilerek ilan edildiğine dair gazete nüshasının gönderilmesi hususunda müzekkere yazıldığı, gelen yazı cevabında Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanların yapıldığı anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Davanın dayanağını 6102 Sayılı TTK'nın 818. maddesi atfı ile bonolar hakkında da cari olan 757 ve devamı maddeleri oluşturmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 757. Maddesi; "(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." şeklinde düzenlenmiştir. 760. Maddede ise; "(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder." mahkemenin ihtar ve ilan düzenlemesi gerektiği belirtilmiştir. İptal kararını düzenleyen 764. Madde; "(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir. (2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir." hükmünü haizdir. İptali istenilen çeklerle ilgili olarak, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış gelen yazı cevabı ekinde Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde 3 defa ilan yapıldığına dair gazetelerin nüshalarının dosyaya gönderildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının dava dilekçesi ile dava dışı ...'nin ... Hacı Sabancı Organize Şube Müdürlüğüne ait 30/03/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL, 30/04/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL, 30/05/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL, 30/06/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL, 31/07/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL ve 31/08/2022 tarih, ... numaralı 42.500,00 TL bedelli çekleri borç karşılığında davacıya verdiğini ve davacının yedinde iken kaybolduğunu, çeklerin zayi olduklarını, zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ettiğini, çek bedelinin %15'i oranında teminata ilişkin mahkememize teminat sunulduğu ve çeklerin üzerine ödeme yasağı konulduğu ve 07/02/2022 tarihinde düzenlenen ilanın Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde 3 defa ilan yapıldığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun açılacak olan zayi nedeniyle çek iptali davalarında, rızası dışında çek elinden çıktığı iddiası ile çek iptali davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, somut davada da davacının çeki kendi elinde iken ve rızası dışında kaybettiği, mahkememizce dava konusu çekler yönünden Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğüne yazı yazılarak ilanların yaptırıldığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile iptali istenen ... A.Ş. Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi Şubesine ait, keşidecisi ..., lehtarı ... Kimya Gıda İthalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, 30/06/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli, 31/07/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli, 31/08/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli çeklerin 6102 sayılı TTK'nun 757. vd. maddeleri gereğince zayi nedeniyle iptaline, davaya konu ... A.Ş. Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi Şubesine ait, keşidecisi ..., lehtarı ... Kimya Gıda İthalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, 30/03/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli, 30/04/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli, 30/05/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli çekler ibraz edildiğinden ve ilgili çekler hakkında istirdat davası açıldığından bu çekler hakkında açılan dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... A.Ş. Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi Şubesine ait, keşidecisi ..., lehtarı ... Kimya Gıda İthalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, 30/06/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli, 31/07/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli, 31/08/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli çeklerin 6102 sayılı TTK'nun 757. vd. maddeleri gereğince ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, 2-) ... A.Ş. Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi Şubesine ait, keşidecisi ..., lehtarı ... Kimya Gıda İthalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, 30/03/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli, 30/04/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli, 30/05/2022 tarihli, ... çek seri nolu 42.500,00 TL bedelli çekler hakkında açılan dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 3-) TTK 757. Maddeye göre konulan ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA, 4-) 492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca karar tarihi itibari ile alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 89,95 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 5-) Davanın mahiyeti gereği yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA, 6-) 6100 sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın yatırana İADESİNE, 7-)Karar kesinleştiğinde ve ödeme yasağı kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması halinde davacı tarafından mahkememize depo edilen teminatın HMK m.392/2 gereği davacı tarafa İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK.nun 341/1 ve 345 maddeleri gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/01/2024

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır