İlk Derece Mahkemesi 2026/237 E. 2026/237 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/237 Esas - 2026/244 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2026/237 Esas KARAR NO : 2026/244

...

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 23/03/2026 KARAR TARİHİ : 27/03/2026 KARAR Y. TARİHİ : 27/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri... inşaat ve taahhüt işi yaptığını, keşidecisi ... olan 4 adet çekin müvekkilinin iradesi dışında kayıp olduğunu, söz konusu çek bilgilerinin ... 20 Mayıs 2025 Basım Tarihli, 31/03/2026 Vadeli, 1.600.000,00TL Bedelli ve ... seri numaralı Çek, ... 14 Ağustos 2025 Basım Tarihli, 31/03/2026 Vadeli, 1.600.000,00TL Bedelli ve ... seri numaralı Çek, ... AŞ 20 Mayıs 2025 Basım Tarihli, 30/04/2026 Vadeli, 1.500.000,00TL Bedelli ve ... seri numaralı Çek, ... 20 Mayıs 2025 Basım Tarihli, 30/04/2026 Vadeli, 1.500.000,00TL Bedelli ve... seri numaralı Çek. Şeklinde olduğunu, çeklerin kaybolduğunun fark edilmesi üzerine muhattap bankaya gerekli talimat verildiğini, ancak çekleri eline geçiren kişinin, çeklerin karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çekleri işletmesi tehlikesinin halen söz konusu olduğunu beyan ederek söz konusu çeklerin ödenmesine karşı tedbiren ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER Davaya konu çek örnekleri, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava: Kıymetli Evrak İptali istemine ilişkindir. Talebin yasal dayanağı 6102 sayılı TTK'nun 651, 818/1. Fırka (s) bendi yollaması ile aynı kanunun 757-763, 764/1. fıkrası hükümlerinden ibarettir.TTK'nun 651. maddesinde "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir," hükmü bulunmaktadır. Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir. Ödemeyi yapması nedeniyle çek eline geçen keşideci yetkili hamil olarak kabul edilemez. 6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757. ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle haricen yaptığı ödeme nedeniyle verdiği çeki geri alan ve bu sırada çeki zayii eden keşideci kaybettiği çekin iptali için zayii nedeniyle iptal davası açamaz.eşidecinin ödeme nedeniyle çeki geri alması durumunda alacaklı ve borçlu sıfatı birleşir ve çekten kaynaklanan hak sona erer. ... ve ... yerleşik uygulaması da bu yöndedir (... ... 25/04/2018 tarih ... Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz. TBK'nun 403/3 maddesine göre, vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz ... Karar sayılı kararında "6762 Sayılı TTK'nun 688/5. maddesi gereğince bonoda lehtarın ad ve soyadının yazılı olması zorunludur. Lehtar, gerçek veya tüzel kişi olarak bonoda gösterilmez ise, dayanak belge bono olarak kabul edilemeyeceğinden...takip dayanağı senedin incelenmesinde '... Ve Ort.' ibaresinin yazılı olduğu görülmektedir. Adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığında senet kambiyo vasfını taşımamaktadır." Somut olayda iptali istenen senedin (çekin) keşidecisinin davacılardan ... lehtarının ise ... İş Ortaklığı olduğu, adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığı gibi davacı İbrahim Güzel'in aynı zamanda keşideci ve lehtar olduğu ve senette alacaklı ve borçlu sıfatı birleşmiş olduğu senedin kambiyo senedi vasfına haiz olmadığı ve kıymetli evrak sayılamayacağı bu nedenle zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağı ... Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi TTK'nun 757 maddesi gereğince zayi nedeniyle iptal isteminde bulunma yetkisi hamile ait olup lehtar imzasının keşideci imzası olduğu, keşidecisinin iptal isteme hakkı bulunmadığı, dava konusu emre yazılı senedin tüzel kişiliği olmayan adi ortaklığın lehtar olarak belirtildiği, bu durumda adi ortaklık ortaklarından davacı keşidecisinin iptal isteme hakkı bulunmadığı; keza keşideci ile ortak olan diğer davacıların TBK 403/3 maddesi gereğince ciranta imzalarının bulunmadığı ve özel yetki olmadan kambiyo taahhüdünde bulunamayacakları, bu durumda çeki tek başlarına kendi hakimiyet alanlarına girdiği ya da çeki ciro ettiklerine ilişkin delil de ibraz etmedikleri gibi çekin cirolandığının da belirtilmediği, ... Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından söz konusu senedin kambiyo vasfını taşımadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2- Ödeme yasağına yönelik tedbir talebinin REDDİNE, 3-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından başkaca bir harç alınmasına yer olmadığına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 27/03/2026

...