İlk Derece Mahkemesi 2020/907 E. 2025/1378 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/907 Esas KARAR NO : 2025/1378

DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 15/12/2020 KARAR TARİHİ : 16/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile aralarındaki ticari ilişki gereği keşideci ..... Hidrolik Silindir Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davacının lehtarı olduğu ..... bank A.ş. ..... Şubesi, 27/08/2020 keşide tarihli ..... seri numaralı 52.660,39-TL bedelli çek düzenlendiğini, çekin ciro edilmedin yetkili hamil konumunda olan davacı şirkete gönderilmek üzere kargo şirketine verildiğini, ..... Kargo firmasının ..... Şubesine teslim edilen çekin içinde bulunduğu zarfın kamyondan çalındığını, işbu çek ile başkaca çeklerinde kaybolduğunu, çekin kötüniyetli 3. Kişiler tarafından ilgili bankalara ibrazında ödenmemesi için çekin ziyaı nedeniyle 17.08.2020 tarihi itibariyle Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi ..... E. Sayılı dosya kapsamında çek iptal davası açıldığını, dava konusu çek üzerine ödeme yasağı konulduğunu, zayi nedeniyle çek iptal davası devam etmekte iken davalı ..... Nakış San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından dava dosyasına sunulu 16.10.2020 tarihli müdahale dilekçesi ile kaybolan çekin bu şirket uhdesinde olduğunun bildirildiğini, K. Çekmece ..... İcra Müdürlüğü ...... esas sayılı icra dosyasına konu edilmek suretiyle davacı aleyhine icra takibine konu ..... bank A.Ş ..... Şubesi, 27.08.2020 keşide tarihli ..... Seri No’lu 52.660,39 TL bedelli çek üzerinde yer alan kaşenin davacı şirkete ait olmadığı kaşe üzerinde yer alan imzanın da davacı şirket yetkilisi ....... 'ın imzası taklit edilmek suretiyle sahte olduğu, davacının sahte ciro ile ciro silsilesine dahil edildiğini, davalı şirketin davacıya ait çalınan birden fazla çeki elendi bulunduran konumunda olduğunu ve kötü niyetli olduğunu beyan ederek ..... bank A.Ş ..... Şubesi, 27.08.2020 keşide tarihli ...... Seri No’lu 52.660,39 TL bedelli çekin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davada dava şartı olarak arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, davalının iddialarının aksine dava konusu çekin çalındığı ve kargoya teslim edildiği hususunun ispat edilemediğini, davacının dava konusu çekin kargoda çalınması suretiyle zayi edildiği iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı şirket açısından ağır kusur bulunduğunu, davacının ağır kusurlu davranışıyla oluşan zarardan tek başına sorumlu olduğunu, davalının dava konusu çekin meşru, haklı ve iyi niyetli hamili olduğunu, bu nedenle çekin zayi edilmiş olmasının davalının yetkili hamil olmasına engel teşkil etmeyeceğini, çek iptali davasının takip alacaklısının takip hakkını engelleyemeyeceğini beyan ederek davanın öncelikle usulden reddine, aksi halde davanın reddine, davacı tarafın İİK madde 72 uyarınca %20 den az olmamak üzere tazminat ödemesine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası, Küçükçekmece ..... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyası, Küçükçekmece ..... İcra Müdürlüğü .... esas sayılı icra dosyası ve Küçükçekmece CBS'nin ..... Soruşturma sayılı dosyası,Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları, Vergi Müdürlükleri kayıtları celbedilmiştir. Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla dinlenen tanık .... beyanında "Ben ..... Kargo firmasında yönetici olarak çalışmaktadıyım, bana personelim araçta hırsızlık olduğuna dair bilgi verdi, gelen evrakları koli içerisine koyarız ve sırasıyla dağıtırız, kolinin olduğu gibi çalındığını personel bana söyledi, bende hiç birşey yapmamaları parmak izinin alınması için emniyete gittim, emniyeti bilgilendirdim, ifademin alınması için karakola çağırıldım, bende karakolda ifademi verdim, oradaki ifademde aynen geçerlidir, " şeklinde ifade vermiştir. Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla dinlenen tanık ..... beyanında "Ben davacı şirkette finansman şefi olarak çalışıyorum, çalıştığım şirket ..... firması ile aralarında olan ticari ilişki nedeniyle davaya konu çek ilgili firma tarafından tarafımıza kargo yolu ile gönderilmiş olup çek tarafımıza ulaşmamıştır, daha sonra söz konusu firma çekin bize ulaşıp ulaşmadığı konusunda irtibata geçmiş olup, çekin firma tarafından kargoya verildiği, ancak kargo esnasında kaybolduğu anlaşılmıştır söz konusu çek üzerinde bulunan davacı şirkete ait kaşede yer alan bilgiler doğrudur, ancak kaşedeki şekil ve yazıların puntoları şirket tarafından kullanılan orjinal kaşeden farklıdır, ayrıca çalıştığım şirket olan davacı şirketin yetkilisi ...... olup, çalıştığım konum itibariyle imzasını bilirim, gördüğüm kadarıyla kaşe üzerindeki imza şirket yetkilisine de ait değildir, ayrıca çek üzerinde çekin ciro edildiği görülen ..... Şirketi ile çalıştığım davacı şirketin herhangi bir ticari ilişkisi olmadığını finans şefi olarak çalışmam nedeniyle bilirim, söz konusu firma ile çalıştığım davacı şirketin herhangi bir ticari ilişkisi yoktur," şeklinde ifade vermiştir. Tüm dosya ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde açılan dava, 792.madde uyarınca çek istirdatı davasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Elden çıkan çek” başlıklı 792. Maddesi, (1) Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmünü içermektedir. İstirdat davası olarak nitelenen bu dava özü itibariyle yalnızca kötü niyetli veya senedi iktisabında ağır kusuru bulunan kimselere karşı açılabileceği esası benimsenmiştir. Bu tür davalarda, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir (Öztan, Fırat: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 2000, s. 294). Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. Açıklanan kanuni düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında davaya konu ..... bank A.Ş ..... Şubesine ait, 27.08.2020 keşide tarihli .... Seri No’lu 52.660,39 TL bedelli çekin keşidecisi ..... Hidrolik Silindir Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , lehdarının davacı ..... Endüstriyel Yağlar Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, cirantaların .... Dış Giyim Tasarım Teks. Gıda Oto.İnş.Nak.San.Tic.Ltd.Şti., .... Triko Teks. İnş.San.Tic.Ltd.Şti., ve son ciranta ve yetkili hamil .... Tekstil Nakış Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, çekin keşidecisi tarafından Davacı tarafa gönderilmek üzere kargoya verildikten sonra çalınmış olduğunun tanık beyanları ile sabit olduğu, davaya konu çek sebebiyle Davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası açtığı ve Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E.- ..... K. sayılı ilamı ile " çekin arka yüzündeki kaşenin davacı tarafın bir suretini sunduğu kaşe örneğinden farklı olduğu, davacı tarafın imza itirazının 6100 sayılı HMK 211'e göre incelemesi mahkememizce yapıldığında çek arkasındaki imzanın, davacı tarafın bir suretini sunduğu şirket temsilcisine ait imza sirkülerindeki imza ve İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü ndan gönderilen imza dan açık ve bariz şekilde farklı olduğu, davacı tarafın sunduğu imza fa konu çek tarihinden de önceye ilişkin olduğu yine imza sirkülerindeki imza ile İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünce gönderilen imzaların uyumlu olduğu, çek arkasındaki imza örneğinin açık ve bariz şekilde şirket temsilcisi .......'ın imza örneğinden farklı olması nedeniyle HMK 211. Maddesi de dikkate alınarak mahkememizce imza incelemesi yapılmasına gerek görülmediği açılan menfi tespit davasının kabulüne" şeklinde karar verildiği ve bu kararın 26.04.2021 tarihinde kesinleştiği, Küçükçekmece ..... İcra Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında 01.06.2021 tarihli grafoloji uzmanı bilirkişiden alınan raporda 1.ciro imzasının Davacı şirket yetkilisi ..... 'nın el ürünü olmadığının tespit edildiği, davaya konu çekin Davacı tarafın rozası hilafına elinden çıktığının sabit olduğu, Küçükçekmece CBS'nin ..... Soruşturma sayılı dosyası kapsamında soruşturmanın devam ettiği ve bazı şirket yetkilileri hakkında Ek KYOK kararı verildiği görülmüş ise de resmi belgede sahtecilik suçunun failinin henüz tespit edilmemiş olmasının suçun işlenmediği anlamına gelmeyeceği, şirket yetkililerinin soruşturma dosyasına verdikleri beyanlarda tanımadığı kişilerden çekin teslim alınmasının ve faturaların sunulacağı belirtilmesine rağmen sunulmamış olmasının hayatın olağan akışına ters olduğu, bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu, Davacının çeki iktisabında ağır kusuru bulunan davalıya karşı istirdat davası açmakta haklı olduğu anlaşılmakla açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, ..... bank ..... Şubesine ait .... çek nolu 27/08/2020 tarih ve 52.660,99-TL bedelli çekin davacı tarafından istirdatına, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.597,30 TL karar harcından daha önce mahkememiz dosyasına yatırılan 899,31 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.698,00-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından mahkememiz dosyasına yatırılan 899,31 TL peşin harç, 54,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 953,71-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 203,80-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin yüzlerine karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/12/2025 Katip ..... E imza Hakim ..... E imza