İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2018/373 E. 2024/521 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2018/373
Karar No
2024/521
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/373 Esas - 2024/521 T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2018/373 KARAR NO : 2024/521

DAVA : FSEK (Haksız Rekabet, Maddi ve Manevi Tazminat) DAVA TARİHİ : 26/10/2018 KARAR TARİHİ : 10/12/2024 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan FSEK (Haksız Rekabet, Maddi ve Manevi Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin ulusal ve uluslararası projelerde sayısız ödüller almış bir mimar olduğunu, kurduğu ... ... – ... ismi altında bir çok proje hazırladığını, ... Camii projelerinin ...’nın talepleri üzerine 2013 ve 2015 yıllarında müvekkilince hazırlanıp yaratıldığını, .... projesinin ön taslak projesinin yapılan seçimde birinci seçilmesiyle uygulama ve detay projesinin de idare onayından geçtiğini, akabinde keşif/metraj ve ihale dosyalarının da müvekkilince hazırlandığını, mimari proje ve yapı ruhsatında mimar/müellif olarak müvekkilinin isminin yer aldığını, .... inşaatı tamamlandıktan sonra ....'nin aynısının ...’nın müvekkilinden izin alınarak projelendirilip inşa edildiğini, bu camiye ait mimari proje mimar ve müellifi olarak geçtiğini, bu hususta Davalılardan ... Proje’nin dava dışı ... ile ... ilçesinde inşa edilecek ... ve ... projesi kapsamında teknik müşavirlik sözleşmesi ve bir dizi mimari/mühendislik projelerini hazırlayıp ...’ye teslim eden bir firma olduğunu, dolayısıyla projelendirme ve yapım sürecine doğrudan müdahil olduğunu, ...’nin yapım ihalesi ilanında .... kendisi tarafından önceki tarihlerde kendisi tarafından projelendirilen .... projelerinin birebir aynısının olduğunun tespit edildiğini, bu ilanda mimari projenin davalı ... ve yetkilisi ... tarafından hazırlanıp önce diğer davalı ... Proje’ye verildiğini, daha sonra ise ...’ye teslim edildiğini, davalıların eyleminin FSEK 14,15,16, 21., 22. Ve 23. Maddeye aykırılık teşkil ettiğini, Yine eylemin TTK kapsamında haksız rekabet niteliğinde olduğunu, beyanla, FSEK 68. Madde gereği 3 kat 1500 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminat ve 500 TL elde edilen kazancın verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... A.Ş. vekilinin sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ... ile akdedilen sözleşme kapsamındaki ... işine dahil edilen projeleri 23/12/2013 tarihli sözleşme ile davalılardan ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ne verdiğini, Projelerin tümünün ... Ltd. Şti. tarafından hazırlandığını, müvekkilinin bu projelerin nasıl hazırlandığını denetleme yükümlülüğünün olmadığını, hazırlanan projelerin davalı ... Ltd. Şti. tarafından dava dışı ... onayına sunulduğunu, bu nedenle husumet itirazında bulunduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf ... ve ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin çok sayıda ödül alan tecrübeli ve başarılı bir mimar olduğunu, dava konusu olan ve davalı müvekkili tarafından projelendirilen caminin tek başına planlanan bir eser olmadığını, içinde birden fazla binanın da bulunduğu 40 kalem işin sadece birisi olduğunu, camii projesinin bütün içinde küçük bir yer tuttuğunu, diğer davalı ... Proje tarafından sunulan sözleşmede de görüldüğü üzere %15 gibi bir bedeli bulunan iş için davacının talep ettiği fahiş bedel için davacının talep ettiği bedelin fahiş olduğunu, davacının ... ve ... projelerinin özgün bir eser olmadığını, bu projelerin hiçbirinin davacı tarafından hazırlanmadığını, ... firmasının esas olarak 3 mimardan oluştuğunu, ancak bilinmedik sebeplerle ... ve ...’ın ortaklıklarının resmi olarak tescil edilmediğini ve ... tarafından yürütülen projelerin hemen hemen tamamında fiili projeleri üreten takip eden ve sonuçlandıran mimarlar olduğunu, bu iki camii projelerinin de bu şahıslar tarafından hazırlandığını, ... önceki internet sitesinde üç mimarın adının ortak geçtiğini, ... firması web sitesinde ....’nın “... ve ...” gözükmekte olduğunu, ... Camii işinin sahibi ... ve Yüklenicisi ... A.Ş.’ye Avukatlık Kanunu kapsamında sorulan verile cevaplarda ... A.Ş. cevabında mimarların ... ve ... ve davacı olduğunun bildirildiğini, ...’nın ise sadece ... olduğunu beyan ettiğini, söz konusu diğer iki mimarın yazışmalardan görüleceği üzere tüm işleri baştan sona ... ve ...’ın yaptığının ortaya çıktığını, Her iki camii projesinin de mimari, teknik ve bilimsel açıdan orijinal yaratılmış eserler kategorisinde olmadığını, her iki eserde özellikle ... Camii sözleşmesinde belirtildiği gibi “... üslbunda, asgari iki minareli, ülkemizdeki son 600 yıldır yapılan cami türünün birebir olmasa da %95 oranında benzer olduğunu, ... Camii’lerinin bir devamı olan dava konusu camilerin de günümüzde ülkemizin her tarafında bir fikri hakka dayanılmadan ...’nın olurları ile yapılmaya devam edildiğini, ...’nın bu tip projelere tekrarlayan seferlerde giderek düşen ve bir süre sonra bedelsiz hale gelen proje ücretleri ödediğini, davacının eserlerinin %100 başka eserlerden alınan ve fikri mülkiyet koruması altında olmayan projelerden olduğunu, ... Camii ile ...’ın ustalık eseri ... Camii karşılaştırıldığında her iki eserin %90 oranında benzer olduğunu, Osmanlı Dönemi mimari üslubunda projelendirilip inşaa edilen tek kubbeli camiilerin, Osmanlı coğrafyasının heryerinde inşa edildiğini, bu tür camiilerin Arap ve diğer İslam coğrafyası Camiileri görüntülerinden ayrıldığını, Cumhuriyet döneminde de farklı camii projeleri üretilse de çoğu zaman aynı tip camii lerin inşa edildiğini bu nedenle önemli bir kısmının telif hakkı dahi doğurmadığını, davacı ile ... A.Ş. arasında imzalanan camii yapım işi sözleşmesinin 2. Maddesinin son paragrafında “bu hizmet ihalesi kapsamında elde edilecek tüm projelerin tüm fikri ve müelliflik haklarının idarenin sayılacağı” ibaresinin açıkça yazıldığını, ... Camii işi için 196.750 TL bedelin 22 ayrı kalem iş için olduğunu, 22 kalemden sadece 3 tanesinin davacının iddia ettiği mimari işlerden oluştuğunu, yine ... için tüm proje bedelinin 140.000 TL olarak belirlenen bedel de aynı durumun görüldüğünü, Mimari proje haricindeki diğer projelerle ilgili bedellerin telif haklarının ve tazminat konusu olmayacaklarının açık olduğunu, bu bedellere fiziken uygulanma hizmetlerinin de dahil olduğunu, tüm kalem bedellerinin ayrı hesaplanması gerektiğini, dava konu projelerin bedellerinin hesaplanmasında kamunun bu konuda belirlediği 4. Sınıf ... hizmetleri için belirlenmiş fiyatların dikkate alınması gerektiğini, Yine ... Camii projesi için davalı firmanın elde ettiği gelirin de incelemeye baz alınması gerektiğini, müvekkili firmaca dava konusu işe ait proje dava dışı hak sahiplerinden rızaları ile ve konunun incelenmesi için teslim alındığını ancak hiçbir şekilde projenin kopyalanmadığını, sadece değerlendirilmek ve gerekirse bir kısım teknik detaylar kullanılmak üzere teslim edildiğini, projenin içerisinde bir kısım detayların mimarların izni ile kullanıldığını, ancak bu kullanımın hiçbir şekilde uygun oranı aşmadığını, kaldı ki aşılmış olsa dahi hak sahibi olan mimarlar tarafından bu konuda bir hak talebi mevcut olmadığını, davacı tarafından dava dışı bu mimarlara bir çok iş konusunda yetkilendirme amaçlı vekaletname de verildiğini, yine ... Camii dahil bir çok işle ilgili toplantılara da ... adına bizzat bu mimarların katıldığını, davacının bir kısım bilgilerde adının yer alması sözkonusu ise de esasen hiçbir hakkı bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. YARGILAMA: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; dava konusu projenin izinsiz çoğaltılması işlenmesi davacı ismine yer verilmemesi ve yine telif hakları ile TTK dan doğan haklarının ihlal edilip edilmediği mali ve manevi haklarının ihlal edilip edilmediği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından 31/10/2022 tarihli düzenlenen RAPORDA özetle: 1- Dava konusu .... ve .... projelerinin FSEK 2. Madde kapsamında eser olduğu, 2- Dava konusu yazılımın hak sahibinin FSEK 18. madde kapsamında davacı olduğu, 3- Dava dışı ... ve ...’in iştirak halinde eser sahipliği iddiasının mevcut delillerle ispatı sonucuna varılamadığı, 4- Dava dışı ... ve ...’in davacıya ait şirketin ortağı olduğu değerlendirmesi yapılması halinde ise mali hakkın başkasına devri veya kullanma ruhsatı verilmesi eyleminin olağanüstü yetki kapsamında olacağından ve davacının bu kapsamda muvafakatinin tespit edilemediğinden bu hususun sonuca etkili olmadığı, 5- FSEK 11. Madde kapsamında davacının eser sahibi olduğu, 6- Projeler karşılaştırıldığında ... ile 1. Bodrum kat dahil üst üste konduğunda bire bir örtüşen proje olduğu, 2. Bodrum katta teknik mekan ve servis alanı ve rampaların arazi yapısı nedeniyle değişkenlik gösterdiği, minare sayısının tek olduğu, ana aks yönünde Ø 40 cm. ebatlı 4 adet kolonun ... projesinde Ø 60 cm. e çıkarıldığı ancak proje bütünlüğünün bozulmadığı, 7- Davacının FSEK 21,22,23. Maddedeki mali haklarının ihlali sonucu, FSEK 68. Madde kapsamında 3 kat telif tazminatı olarak ... hizmet bedeli 48.504 TL X 3 = 145. 512 TL talep edebileceği, 8- Davacının FSEK 14,15 ve 16. Madde sayılan manevi haklarının ihlal edildiği bu kapsamda hükmedilebilecek tazminat miktarının takdirinin sayın mahkemeye ait olduğu, 9- Davacının FSEK 68. Madde kapsamında elde edilen kar talebi de bulunmakla bu hususun ancak davalı ve davacı ticari defterlerinin mali muhasip bilirkişi tarafından inceleme yapılmasıyla değerlendirilebileceği, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından 11/05/2023 tarihli düzenlenen EK RAPORDA özetle: -DEFTER VE BELGELER ÜZERiNDE YAPILAN FATURA TESBİT İNCELEMESİNDE ... tarafından ... A.ġ. ye kesilen faturalara ilişkin ... A.Ş. defterlerinde yapılan tespitler: ... nolu 01.11.2016 tarih ve 182.785.52 TL faturanın kdv hariç ... yevmiye numarası ile, (yapılan iş teknik müşavirlik hiz.işi ...nolu.hakediş olarak) ... nolu 02.02.2016 tarih ve 90.768.30 TL faturanın kdv.hariç ... yevmiye numarası ile, (yapılan iş teknik müşavirlik hiz.işi ...nolu.hakediş olarak) ... nolu 21.06.2018 tarih ve 380.971.53 TL faturanın kdv hariç ... yevmiye numarası ile (yapılan iş teknik müşavirlik hiz.işi ...nolu.hakediş olarak) işlendiği/kaydedildiği görülmüştür. ... tarafından ... A.Ş.' ye kesilen faturalara ilişkin ... defter ve belgelerinde yapılan tespitler: ... nolu 01.11.2016 tarih ve 182.785.52 TL faturanın ... no.lu yevmiye numarası ile, (yapılan iş teknik müşavirlik hiz.işi ...nolu.hakediş olarak) ... nolu 02.02.2016 tarih ve 90.768.30 TL faturanın .... no.lu yevmiye numarası ile, (yapılan iş teknik müşavirlik hiz.işi ...nolu.hakediş olarak) ... nolu 21.06.2018 tarih ve 380.971.53 TL faturanın ... no.lu yevmiye numarası ile , (yapılan iş teknik müşavirlik hiz.işi ...nolu.hakediş olarak) işlendiği /kaydedildiği görülmüştir. neticeten; 31/12/2022 tarihli kök raporda belirtilen görüş ve tespitlerde bir değişiklik olmadığı ,defter incelemeleri neticesinde yukarıda açıklanan kayıtlara ulaşıldığı, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından 06/02/2024 tarihli düzenlenen EK RAPORDA özetle: 31/12/2022 tarihli kök rapor ve 11/05/2023 tarihli ek raporda belirtilen; 1- Dava dışı iki projenin onaylı projelerinde davacı firma ve mimarın proje müellifi olduğu,dava konusu projenin hak sahibinin FSEK 18. madde kapsamında davacı olduğu, 2- Dava dışı ... ve ...’in iştirak halinde eser sahipliği iddiasının mevcut delillerle ispatı sonucuna varılamadığı, 3- Dava dışı ... ve ...’in davacıya ait şirketin ortağı olduğu değerlendirmesi yapılması halinde ise mali hakkın başkasına devri veya kullanma ruhsatı verilmesi eyleminin olağanüstü yetki kapsamında olacağından ve davacının bu kapsamda muvafakatinin tespit edilemediğinden bu hususun sonuca etkili olmadığı, 4- FSEK 11. Madde kapsamında davacının eser sahibi olduğu, 5- Davacının FSEK 21,22,23. Maddedeki mali haklarının ihlali sonucu, FSEK 68. Madde kapsamında 3 kat telif tazminatı olarak ... hizmet bedeli 48.504 TL X 3 = 145. 512 TL talep edebileceği, 6- Davacının FSEK 14,15 ve 16. Madde sayılan manevi haklarının ihlal edildiği bu kapsamda hükmedilebilecek tazminat miktarının takdirinin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, 7- Davacının FSEK 70/3. Madde kapsamında 229.083.87 TL tutarında kar elde edebileceği, Takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından 05/07/2024 tarihli düzenlenen EK RAPORDA özetle: Dava dışı iki projenin onaylı projelerinde davacı firma ve mimarın proje müellifi olduğu,dava konusu projenin hak sahibinin FSEK 18. madde kapsamında davacı olduğu, Dava dışı ... ve ...'in iştirak halinde eser sahipliği iddiasının mevcut delillerle ispatı sonucuna varılamadığı, Dava dışı ... ve ...'in davacıya ait şirketin ortağı olduğu değerlendirmesi yapılması halinde ise mali hakkın başkasına devri veya kullanma ruhsatı verilmesi eyleminin olağanüstü yetki kapsamında olacağından ve davacının bu kapsamda muvafakatinin tespit edilemediğinden bu hususun sonuca etkili olmadığı, FSEK 11. Madde kapsamında davacının eser sahibi olduğu, Davacının FSEK 21,22,23. Maddedeki mali haklarının ihlali sonucu, FSEK 68.Madde kapsamında 3 kat telif tazminatı olarak ... hizmet bedeli 209.311.TLX 3 - 627.933. TL talep edebileceği, Davacının FSEK 14,15 ve 16. Madde sayılan manevi haklarının ihlal edildiği bu kapsamda hükmedilebilecek tazminat miktarının takdirinin Mahkeme'ye ait olduğu, Davacının FSEK 70/3. Madde kapsamında 229.083.87 TL tutarında kar elde edebileceği, takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. Bilirkişi raporlarının her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzenlendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporların usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır. GEREKÇE: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda, eser, "sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsuru şeklinde tanımlanmaktadır (FSEK, m.l/B-a.) "Plan", "kroki", "proje" gibi çalışmalar FSEK 2/3. maddede "ilim ve edebiyat eserleri" içinde "Bedii vasfı bulunmayan her nevi teknik ve ilmi mahiyette her nevi haritalar, planlar, projeler, krokiler, her çeşit ... ve şehircilik tasarım ve projeleri, mimari maketler, çevre ve sahne tasarım ve projeleri" olarak belirtilmiştir. Başka bir ifade ile plan, kroki, proje gibi çalışmalar, "ilim ve edebiyat eseri" kapsammda himaye görür. Kısaca plan, proje ve çizim gibi eserler teknik ve bilimsel mahiyette olup, sahibinin hususiyetini taşıyorsa, FSEK kapsamında eser olarak himaye görür. 5846 sayılı Yasanın 8. maddesinde eser sahibi tanımlanmış, eser sahibi onu meydana getiren olarak kabul edilmiştir. Eser sahipliği, eser sahibine bir takım maddi ve manevi haklar sağlar. Bu haklarm eser sahibinden izinsiz kullanımı, hak ihlali oluşturur. Eser sahipliğinden kaynaklanan haklardan birisi de "çoğaltma hakkı" dır. Bir eseri çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Sahibinin rızası olmadan eserin çoğaltılması hak ihlali oluşturur. FSEK 22. maddede çoğaltma hakkı şu şekilde düzenlenmiştir: "Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir". Aynı maddenin ikinci fıkrasında, Bazı örnekler verilerek çoğaltmanın mahiyeti açıklanmaktadır: "Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin işaret, ses ve görüntü nakil ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan her türlü araca kayıt edilmesi, her türlü ses ve müzik kayıtları ile ... eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanması da çoğaltma sayılır". Plan ve projeler, harita ve çizimler FSEK l.madde çerçevesinde" ilim ve edebiyat eseri" olarak himaye görür. Bu plan ve projelerin çoğaltılması, çeşitli formatlarda yeni nüshalarının çıkarılması şeklinde olur. Sahibinin izni olmaksızın aynı veya farklı şekillerde (kâğıt veya dijital ortamda) tamamen veya kısmen çoğaltılması, çoğaltma hakkının ihlali niteliğindedir. 5846 sayılı Yasanın 11 nci maddesinde eser sahipliği hakkında karinelere yer verilmiş, ve yayınlanmış eser nüshalarında o eserin sahibi olarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılır. Eser üzerindeki hakların ihlaline karşı eser ve hak sahiplerinin korunması amacıyla bir takım hukuki ve cezai koruma yolları öngörülmüştür. Buna göre eser sahibi eser üzerindeki hakların ihlali halinde eser sahipliğinin tespitini talep edebilir. Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; Dosya içeriğinde yer alan ....parselde ....’nin .... tarafından 26/05/2014 tarihinde onaylandığı, mimari projenin ... – ... ... tarafından hazırlandığı ve imzalandığı, onaylarda ... A.Ş. ve ...’nın onay ve imzaları bulunduğu, davacı ile ... A.Ş. arasında .../10/2013 tarihinde imzalanan Proje Yapım Sözleşmesi’nde ... “İdare” olarak, ... A.Ş. “İşveren” olarak, ... ...-... “Müellif” olarak sözleşmenin 14. Maddesinde tanımlandığı, aynı sözleşmenin 2. Maddesi “Sözleşmenin Konusu, Yeri tanımı” başlığı altında “…Osmanlı mimari üslubunda, kubbeli, asgari iki minareli, mahvil katı bulunan, bayanlar için ibadet mekanının yer aldığı, cemaatin namaz kılmasına uygun avlusu bulunan, dış cephesi doğal taş kaplama, kubbeleri geleneksel kurşun kaplama olan, 1. Bodrum katında çok amaçlı salonlar, kütüphanesi ve din görevlisi büroları bulunan, 2. Bodrum katında kapalı otoparkı bulunan, yeterli sayıda wc, abdesthane, şadırvan ve çeşmeleri bulunan…” istenen projeye ait tanımların yapıldığı; bu kapsamda hazırlanmış olan ...., ana aksta, büyük ana kubbe ve iki yarım kubbeden oluşmakta olup, her iki yanda 5’er adet toplam 10 adet yan kubbeler yer aldığı, iki minareli camide,4 adet 220x220 cm. ebatlı fil ayağı, aralarında ana aks yönünde Ø 40 cm. ebatlı 4 adet kolon bulunduğu, 2. bodrum katta kapalı otopark ve tesisat alanları yer aldığı, 1. Bodrum katta ise abdesthaneler, çok amaçlı salon, kurs odaları, kütüphane, wc., yönetim odaları bulunduğu, avlu girişi açık revaklı ve şadırvanlı olarak tasarlandığı, caminin planlamasında, topoğrafyası ve İmar Kanunu dikkate alınarak, İşveren’in talepleri doğrultusunda ve Osmanlı dönemi mimarisinden örnek alınarak davacı tarafından ilgili ada ve parsele ait tasarımın yapıldığı; davacı tarafından ... ile 10/04/2015 tarihinde “....” sözleşmesi düzenlenmiş olup, 5 bölüm ve 23 sayfadan oluşan teknik şartname sözleşme eki olarak düzenlendiği; .... tarafından 01/08/2016 tarihli onaylı mimari uygulama projesinde proje müellifi ... ...-... imzası bulunduğu, Planlama İşveren istekleri doğrultusunda ve arazi yapısına uygun olarak, .... altlık olarak kullanılarak tasarlanmış olup, iki minareli, 2 bodrum kat ve zemin + mahfil katı+ (+) 9.50 katı +eksedra ve kubbe kasnak planından oluşmakta olup, zemin katta açık revaklı B-C aksı 530 cm. aralıkta giriş avlusu yer aldığı; davaya konu ... Projesi, ... ile ... Proje A.Ş. arasında imzalanan kapsamlı sözleşmede bir kalem olup, ... Proje A.Ş. tarafından alt yüklenici olan ....San.ve Tic. Ltd.Şti. arasında 13 maddeden oluşan ve imza sayfasında 23/12/2013 tarihli, ilk sayfada 15/01/2014 tarihli sözleşmede “ Sözleşme kapsamında projesi hazırlanacak yapıların listesi ve yaklaşık proje alanları ve birim fiyatları” listesinde 21. Kalemde yer aldığı; Mimari Uygulama Projesi, müteahhit firma, müşavir firma ... A.Ş. ve ... tarafından onaylanmış olup, proje müellifi olarak ....San.ve Tic. Ltd.Şti.- ... tarafından imzalandığı, Proje, arazinin topoğrafyasına uygun olarak oturtulmuş olup, 2 bodrum kat ve zemin + mahfil katı+ (+) 9.50 katı +eksedra ve kubbe kasnak planından oluştuğu, zemin kat cami girişinde açık revaklı .... aksında 530 cm. aralıkta giriş avlusu yer aldığı, projeler karşılaştırıldığında ... ile 1. Bodrum kat dahil üst üste konduğunda bire bir örtüşen proje olduğu, 2. Bodrum katta teknik mekan ve servis alanı ve rampaların arazi yapısı nedeniyle değişkenlik gösterdiği, minare sayısının tek olduğu, ana aks yönünde Ø 40 cm. ebatlı 4 adet kolonun ... projesinde Ø 60 cm. e çıkarıldığı ancak proje bütünlüğünün bozulmadığı anlaşılmıştır. Buradan hareketle; dava konusu .... projelerinin FSEK 2. Madde kapsamında eser olduğu, dava konusu yazılımın hak sahibinin FSEK 18. madde kapsamında davacı olduğu, dava dışı ... ve ...’in iştirak halinde eser sahipliği iddiasının mevcut delillerle ispatı sonucuna varılamadığı, dava dışı ... ve ...’in davacıya ait şirketin ortağı olduğu değerlendirmesi yapılması halinde ise mali hakkın başkasına devri veya kullanma ruhsatı verilmesi eyleminin olağanüstü yetki kapsamında olacağından ve davacının bu kapsamda muvafakatinin tespit edilemediğinden bu hususun sonuca etkili olmadığı, FSEK 11. Madde kapsamında davacının eser sahibi olduğu, Projeler karşılaştırıldığında ... ile 1. Bodrum kat dahil üst üste konduğunda bire bir örtüşen proje olduğu, 2. Bodrum katta teknik mekan ve servis alanı ve rampaların arazi yapısı nedeniyle değişkenlik gösterdiği, minare sayısının tek olduğu, ana aks yönünde Ø 40 cm. ebatlı 4 adet kolonun ... projesinde Ø 60 cm. e çıkarıldığı ancak proje bütünlüğünün bozulmadığı; açıklanan nedenlerle davacının mali ve manevi haklarının ihlal edilmek suretiyle haksız rekabet yarattıkları anlaşılmıştır. Davacının FSEK 21, 22, 23. Maddedeki mali haklarının ihlali sonucu, FSEK 68. Madde kapsamında 3 kat telif tazminatı olarak ... hizmet bedeli 209.311. TL X 3 = 627.933. TL olduğu, davacının FSEK 14,15 ve 16. Madde sayılan manevi haklarının ihlal edildiği ve bu kapsamda tazminat miktarının takdiren 100.00,00-TL olacağı kabul edilmiştir. Davacının FSEK 70/3. Madde kapsamında ilave bir tazminatı hakketmediği kaldı ki bu talep kaleminin de artırılmadığı da dikkate alınarak bu yöndeki talebin reddine, Açıklanan nedenlerle; davacının mali ve manevi haklarının ihlal edilmek suretiyle haksız rekabet yaratılmış olduğunun tespitine, davacının manevi haklarının ihlal edilmiş olması nedeniyle 01/11/2016 Tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile 100,000 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, takdiren FSEK 68. Madde uyarınca hesaplanan 209.311 TL ... hizmet bedelinin takdiren 3 katı tutarında 627.933 TL maddi tazminatın 01/11/2016 Tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, FSEK m. 70/3 kapsamındaki talebin reddine, Karar kesinleşince hüküm fıkrasının özetinin Türkiye genelinde yayımlanan ve tirajı 300.000 i aşan bir gazetede bir defa ilanına, masrafların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere: 1-Davacının mali ve manevi haklarının ihlal edilmek suretiyle haksız rekabet yaratılmış olduğunun tespitine, Davacının manevi haklarının ihlal edilmiş olması nedeniyle 01/11/2016 Tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile 100,000 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Takdiren FSEK 68. Madde uyarınca hesaplanan 209.311,00 TL ... hizmet bedelinin takdiren 3 katı tutarında 627.933,00 TL maddi tazminatın 01/11/2016 Tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, FSEK m. 70/3 kapsamındaki talebin reddine, Karar kesinleşince hüküm fıkrasının özetinin Türkiye genelinde yayımlanan ve tirajı 300.000 i aşan bir gazetede bir defa ilanına, masrafların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 2-Harçlar Yasasına göre hesaplanan 49.725,10‬TL karar harcından (peşin +tamamlama harcı) olmak üzere 12.439,91‬-TL’nin mahsubu ile bakiye 37.285,19‬TL’nin davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-a)Haksız rekabet davasının kabulü nedeniyle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 40.000,00TL ücreti vekâletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b)Maddi tazminat davasının kabulü nedeniyle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 98.189,95TL ücreti vekâletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, c)Manevi hakların ihlali davasının kabulü nedeniyle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 40.000,00TL ücreti vekâletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, d) FSEK 70/3 kapsamındaki talebin reddi nedeniyle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 500,00 TL ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 6-Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü gösterilen 22.847,01‬-TL yargılama giderinin takdiren 20.000,00 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalılar tarafından yargılama gideri sarfedilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 8-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333), Dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/12/2024

Katip .... Hakim .... e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır

DAVACI/MASRAF DÖKÜMÜ İLK MASRAF : 1.783,01-TL TAMAMLAMA HRC:10.698,00-TL GİDER AVANSI :10.366,00-TL TOPLAM :22.847,01‬-TL

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2018/373, K. 2024/521, T. 10.12.2024, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2018-373-e-2024-521-k-9d115818a826