Danıştay 8. Daire 2025/5674 E. 2026/952 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/5674 Karar No : 2026/952

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu bulunan ve Necmettin Erbakan Üniversitesi ... Fakültesi öğrencisi olan davacı tarafından, kapalı ceza infaz kurumlarında tutuklu veya hükümlü öğrencilerin derslere devam edemeyecek olmaları nedeniyle ara, yıl sonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına girme haklarının olmadığına ilişkin alınan Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Danıştay Sekizinci Dairesince 17/11/2023 tarih ve 75250 sayılı Yükseköğretim Kurulu Eğitim ve Öğretim Daire Başkanlığı işleminin hukuka aykırı görülerek yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesi nedeniyle, bu düzenleme esas alınarak tesis edilen dava konusu Fakülte Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Üniversiteler tarafından kapalı ceza infaz kurumunda bulunanların sınavlara alınmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu(YÖK) kararı olmaksızın, derslere devam etmeyenler ilgili Üniversite mevzuatları uyarınca devamsızlıktan başarısız sayılacağından, bu kapsamda olanların sınavlara alınmamasına ilişkin işlem tesis edilebileceği, davacının da 2023-2024 yılı eğitim öğretim dönemindeki vize/final/bütünleme sınavlarına girebilmesi için öncelikle teorik derslerin % 30’undan, uygulamaların % 20’sinden fazlasına devam etmesi gerekirken devam zorunluluğunu yerine getirmediği (getirmeyeceği) anlaşıldığından, dava konusu edilen kararda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu karar kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sınavlara katılmayacağına dair alınan Fakülte Yönetim Kurulu kararının dayanağı olan YÖK'ün17/11/2023 tarih ve 75250 sayılı kararının Danıştay Sekizinci Dairesinin 20/12/2024 tarih ve E:2024/5019 sayılı kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, dolayısıyla Fakülte Yönetim kurulu kararının dayanağı olan YÖK kararının yürütmesinin durdurulması sebebiyle dava konusu işlemin hukuka aykırı hale geldiği belirtilerek istinaf kararının bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Kapalı cezaevi infaz kurumunda bulunan davacının sınavlara katılamayacağına dair alınan Fakülte Yönetim Kurulu kararının dayanağı olan YÖK kararının yürütmesinin durdurulmuş olmasının iş bu davada iptal kararına dayanak yapılmayacağı, Yönetmelikte devam şartını sağlamayanların sınava alınamayacaklarına dair açık düzenleme bulunduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda tutuklu bulunan ve Necmettin Erbakan Üniversitesi ... Fakültesi ... sınıf öğrencisi olan davacının, önceki yıllarda sınavlara girme talepleri davalı idare tarafından kabul edilmiştir. Davacı tarafından, 2023-2024 eğitim öğretim yılında da sınavlara katılımının sağlanması için yapılan başvuru Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun görülmüştür. Davacının sınavlara katılımının sağlanması talebinin kabulünden sonra yükseköğretim kurumlarının örgün eğitim programlarında öğrenim görmeye hak kazanan ancak kapalı ceza infaz kurumlarında tutuklu veya hükümlü bulunan öğrencilerin derslere devam edemeyecek olmaları nedeniyle ara, yıl sonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına girme haklarının bulunmadığına dair YÖK Başkanlığı'nın 17/11/2023 tarih ve 75250 sayılı yazısı tüm üniversitelere bildirilmiştir. YÖK kararının bildirilmesi üzerine Necmettin Erbakan Üniversitesi ... Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, ... fakültesinde kayıtlı olan ve kapalı ceza infaz kurumlarında hükümlü veya tutuklu bulunan öğrencilerin ara, yıl sonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına girme haklarının olmadığına karar verilmiştir. Bunun üzerine, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Öğretimden yararlanma" başlıklı 76. maddesinde (Değişik:14/11/2024-7532/18 md.); ...(2) Kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler, kurum içinde açılan örgün öğretim programlarına kurum disiplin, düzen ve güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde, kurumsal kapasite ve imkânların uygunluğu ölçüsünde devam edebilir. Yaş, eğitim düzeyi, engellilik durumu, sosyal ve ekonomik durum ile benzeri ölçütlere göre ihtiyacı olan hükümlülere öncelik verilir. (3) Kayıtlı olduğu eğitim kurumlarının ilgili mevzuatına göre gerekli şartları taşıyan ve kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin sınavları, kişi ve kurum güvenliği ile kurum disiplin ve düzeninin bozulmasını önleyici tedbirler alınarak aşağıda belirtilen usule göre ceza infaz kurumu içinde yapılır: a) Kayıtlı oldukları ortaöğretim, ön lisans, lisans ve benzeri öğretim programları kapsamındaki sınavlar ile mesleki yeterlilik gibi yazılı veya sözlü sınavlar, ilgili kurum ile koordinasyon sağlanarak öncelikle çevrim içi, bunun mümkün olmaması hâlinde ise ilgili eğitim kurumu görevlisinin gözetiminde yüz yüze yapılır. b) Hükümlüler, merkezî sınavlar ile açık öğretim kurumları sınavlarına, sınav merkezi olarak belirlenen ceza infaz kurumlarında katılır." düzenlemesi yer almaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar" başlıklı 44. maddesinin (b) bendinde; "Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. Necmettin Erbakan Üniversitesi Önlisans ve Lisans Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin "Derslere devam" başlıklı 11. maddesinde; "(1) Öğrenci, derslere ve uygulamalara devam etmek zorundadır. Teorik derslerin % 30’undan, uygulamaların % 20’sinden fazlasına devam etmeyen ve uygulamalarda başarılı olamayan öğrenci o dersin genel sınavına giremez." düzenlemesi yapılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlık, YÖK Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin davalı idareye bildirilmesi üzerine, Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulunca söz konusu YÖK işlemi esas alınarak kapalı cezaevi infaz kurumunda bulunan hükümlü veya tutuklu olan öğrencilerin üniversitede yapılan sınavlara katılma haklarının olmadığına dair alınan kararın iptali isteminden kaynaklanmaktadır. Dava konusu edilen Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulu kararının gerekçesini YÖK Başkanlığı tarafından alınan ve üniversitelere gönderilen ... tarih ve ... sayılı işlemin oluşturduğu görülmektedir. Başka bir davacı tarafından, iş bu davada da dava konusu olan Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu işlemin dayanağı olan YÖK Başkanlığının 17/11/2023 tarih ve 75250 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada verilen Dairemizin 17/05/2024 tarih ve E:2023/7022 sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddine dair karara karşı itiraz yolu ile İdari Dava Daireleri Kuruluna başvuru yapılmıştır. İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/09/2024 tarih ve YD İtiraz No:2024/533 sayılı kararı ile; yükseköğretim kurumlarının öğretiminin planlanması, düzenlenmesi, yönetilmesi gibi tüm üniversiteleri kapsayan görev ve yetkilerinin, Yükseköğretim Kurulu organları olan Genel Kurul ve yetki devri halinde Yürütme Kurulu tarafından kullanılacağı açık olduğundan, Yükseköğretim Kurulu Eğitim ve Öğretim Daire Başkanlığının bu konuda işlem tesis etme yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının “Tutuklu ve Hükümlülerin Öğrenimleri” başlığını taşıyan 17/11/2023 tarih ve 75250 sayılı kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir. Aynı kararda, 17/11/2023 tarih ve 75250 sayılı Yükseköğretim Kurulu Eğitim ve Öğretim Daire Başkanlığı işleminin hukuka aykırı olması nedeniyle bu düzenleme esas alınarak tesis edilen iş bu davaya konu edilen Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararında da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği görülmektedir. Diğer taraftan, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının “Tutuklu ve Hükümlülerin Öğrenimleri” başlığını taşıyan 17/11/2023 tarih ve 75250 sayılı kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Dairemizde görülen başka davalarda da, yukarıda belirtilen İdari Dava Daireleri Kurulu kararında yer alan gerekçelerle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir. (E:2024/5019, 20/12/2024; E:2025/4474, 30/12/2025; E:2025/5447, 12/02/2026) Bu durumda, yukarıda alıntısına yer verilen İdari Dava Daireleri Kurulu kararı ile benzer yönde verilen Dairemiz kararları birlikte değerlendirildiğinde, ... tarih ve ... sayılı Yükseköğretim Kurulu Eğitim ve Öğretim Daire Başkanlığı kararının yetki yönünden hukuka aykırı görülerek yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesi nedeniyle, bu düzenleme esas alınarak tesis edilen dava konusu Fakülte Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararında da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin kabulüyle Mahkeme Kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. Konya Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 20/02/2026 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : (X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerini kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görmediğimden, kararın onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.