Danıştay 8. Daire 2025/5360 E. 2026/749 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/5360 Karar No : 2026/749

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACILAR) : ...'YA velayeten ..., ... VEKİLLERİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kaymakamlığı VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... Vakfı İktisadi İşletmesi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacıların velisi olduğu ...'nın, ... Vakfı ... Anaokuluna 2024-2025 eğitim öğretim yılı için kura usulü ile kayıt hakkı kazanan ikiz kardeşi ...'yla birlikte kaydının yapılması talebiyle Eyüpsultan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; mevzuatta ikiz çocukların kaydı ile ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı, kardeşlerin farklı okullarda eğitim hayatlarına devam etmeleri durumunda, küçüğün sosyal ve duygusal açıdan sağlıklı gelişimi ve kardeş ilişkisi açısından olumsuz etkileneceği, ikizler için yapılacak kura çekiminde tek numara verilerek ikizlerin birlikte kura çekimine katılması ve kura sonucuna göre kayıt yapılmasının hizmet gereklerine ve hakkaniyet ilkesine uygun olacağı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 2024-2025 eğitim öğretim yılında anasınıfa kayıt olmak için başvuran öğrenci sayısı okulun ana sınıfı kontenjanını aştığı için noter huzurunda kura çekildiği ve kayıt hakkı kazanan öğrencilerin belirlendiği, davacıların velisi oldukları küçük ...'nın, bu kura sonucunda kayıt hakkı kazanamadığı, kardeşi ...'nın ise 2024-2025 eğitim öğretim yılı için yapılan kurada okula kayıt hakkı kazandığı ve halen okulun öğrencisi olarak eğitimine devam ettiği, davacı küçük ...'nın, 24/02/2024 tarihinde gerçekleştirilen kura sonucu kayıt hakkı kazanamaması işlemine karşı herhangi bir dava açılmadığı, kayıtların sona ermesinin ve eğitim öğretim döneminin başlamasının ardından 23/09/2024 tarihinde davalı idareye başvurularak küçük ...'nın da kaydının yapılmasının talep edildiği, bu talebin ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddi üzerine bakılan davanın açıldığı, anılan talebin yapıldığı tarihte ...'nın ... Anaokuluna kayıtlı olduğu, mevzuatta ikiz çocukların kaydı ile ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı dikkate alındığında ... Vakfı ... Anaokuluna 2024-2025 eğitim yılı için öngörülen birinci sınıf kontenjanı için yapılan kura çekme işleminde kayıt hakkı kazanamadığı anlaşılan ...'nın kaydının yapılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüyle istinaf istemine konu Mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, mevzuatta ikiz çocukların kaydı ile ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı, ancak ikiz olması sebebiyle kurada adı çıkmayan ve kaydı yapılamayan küçüğün sosyal ve duygusal açıdan zarar gördüğü, ikiz çocuklarının, kardeş ilişkisi açısından olumsuz etkileneceği, davacıların ilk çocuğunun da aynı okula devam ettiği, bu haliyle iki ayrı okula devam eden çocuklarına ilişkin ebeveyn sorumluluğunun aileye ciddi külfet yüklediği, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmakta olup; davalı yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacılar tarafından, velisi oldukları ...'nın, ... Vakfı ... Anaokuluna 2024-2025 eğitim öğretim yılı için kura usulü ile kaydı yapılan ikiz kardeşi ...'yla birlikte anılan okula kaydının yapılması talebiyle Eyüpsultan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Milli Eğitim Bakanlığı" başlıklı onuncu bölümünde düzenlenen "Görevler" başlıklı 301. maddesinde; eğitime erişimi kolaylaştıran, her vatandaşın eğitim fırsat ve imkânlarından eşit derecede yararlanabilmesini teminat altına alan politika ve stratejilerin geliştirilmesi amacıyla çalışmalar yapmak, belirlenen politikaları uygulamak, uygulanmasını izlemek ve koordine etmek Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Hukukun uygulanması ve kaynakları" başlıklı 1. maddesinde; "Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır. Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hakim, örf ve adet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Hakim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır." hükmü yer almaktadır. 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun "Genel amaçlar" başlıklı 2. maddesinde; "Türk Milli Eğitiminin genel amacı, Türk Milletinin bütün fertlerini, Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek; Beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek; İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak; böylece bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak; öte yandan milli birlik ve bütünlük içinde iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk Milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı, seçkin bir ortağı yapmaktır." hükmüne yer verilmiş; "Yürütme, gözetim ve denetim" başlıklı 56. maddesinde; "Eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığının sorumlu olduğu ifade edilmiştir. 20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 51. maddesinde; (Değişik:RG-19/02/2020 - 31044) Okullardan, kayıt alanı şartı dışında dengi resmî okulların tabi oldukları yönetmelik hükümlerini uygulayacaklar, ayrıca kurum yönetmeliği düzenlemezler. Kurum yönetmeliği düzenlemeyen ortaöğretim okullarına öğrenci kaydı ve nakli, başvuru öncelik sırasına göre yapılır. (2) (Değişik paragraf RG:05/09/2025 - 33008) Dengi resmî okulların tabi oldukları yönetmelik hükümlerinden farklı uygulama yapmak isteyen okullar, Bakanlık tarafından onaylı kurum yönetmeliklerine göre kayıt ve nakil işlemlerini gerçekleştirirler. Okul öncesi eğitim kurumları ile ilkokullar hariç olmak üzere, okulların kurum yönetmeliklerinde sınavla kayıt ve nakil işlemlerine ilişkin düzenlemelere yer verilebilir. İlkokullara kayıt işlemlerinde süreç odaklı değerlendirme yöntemleri kullanılabilir. Süreç odaklı değerlendirme yaparak kayıt yapmak isteyen okullar, kullanılacak değerlendirme formları ve değerlendirme sürecine ilişkin Bakanlıktan onay alır. Okullar, kayıt ve nakil işlemlerinde zekâ testi ve benzeri uygulamaların sonuçlarına göre öğrenci seçimi yapamazlar. Bu durumdaki okullar tarafından hazırlanarak Bakanlığa sunulacak kurum yönetmelik taslaklarında; a)Resmi okullardaki yaş sınırı, ortaöğretim okullarında öğrenim hakkını kullanmamış olma şartları ile genellik ve eşitlik ilkelerine uygun hükümlere yer verilir.(...)" kuralı yer almaktadır. 26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. maddesi uyarınca özel okul öncesi eğitim kurumlarına kayıt kabul işlemleri, öğrenci kontenjanları, okul ücretleri, sınıf mevcutları, personel seçimi ve atanmaları gibi iş ve işlemler, özel öğretim kurumları mevzuatında belirtilen esaslara göre yapılacaktır. Hisar Vakfı ... İlkokulu Kurum Yönetmeliği'nde; okulda Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ile dengi resmi okul yönetmeliğinin uygulanacağı ifade edilmiş; ana sınıflarına öğrenci kaydının başvuru sırasına ve okul yönetimince yapılacak görüşmeye göre yapılacağı, başvuru yapan öğrenci sayısının belirlenen kontenjanı aşması halinde anasınıfı öğrenci kaydının noter huzurunda kura ile yapılacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlık; ikiz kardeşi ile aynı okulun anasınıfına kayıt hakkı kazanamayan küçüğün, kardeşiyle birlikte kaydının yapılması yolundaki talebin reddine ilişkin işlemden kaynaklanmaktadır. Türk Milli Eğitim Sistemi, okul öncesi, ilk ve orta öğretim çağındaki öğrencileri bedenî, zihnî, ahlakî, manevî, sosyal ve kültürel nitelikler yönünden geliştiren ve insan haklarına dayalı toplum yapısının ve küresel düzeyde rekabet gücüne sahip ekonomik sistemin gerektirdiği bilgi ve becerilerle donatarak geleceğe hazırlayan eğitim ve öğretim programlarını hazırlayarak uygulamayı; beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli nesiller yetiştirmeyi ve her bir ferdinin ilgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlanmalarını sağlamayı amaçlamıştır. Anılan amaç doğrultusunda; eğitim ve öğretim hizmetlerini bu çerçevede, kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütmek ve denetlemek Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkisindedir. Söz konusu görev ve yetkinin yerine getirilmesine yönelik olarak; eğitim öğretim hizmetinin sunumunda Bakanlıkça yapılacak iş ve işlemlerin tamamının, eğitim hakkına ilişkin Anasaya'da yer alan ilkelere ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nda belirlenen Milli Eğitimin genel ve özel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olması gerektiği hususunda herhangi bir duraksama bulunmamaktadır. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel ve resmi okullarının anasınıfları ile müstakil anaokullarına öğrenci kaydına ilişkin ikiz kardeşler yönünden uygulanacak kural bulunmadığı görülmekle birlikte; uyuşmazlığın, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Hukukun uygulanması ve kaynakları" başlıklı 1. maddesi uyarınca hukukun genel prensipleri gözetilerek, yargı içtihatlarıyla giderilebileceği açıktır. Millî Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü Okul Öncesi Eğitim Programında da belirtildiği üzere; okul öncesi eğitim; çocukların bilişsel, dil gelişimi, sosyal ve duygusal, fiziksel gelişimini ve sağlığını desteklemeli ve onları ilkokula hazırlamalıdır. Burada, sunulan hizmet çocukların gereksinimlerine ve bireysel farklılıklarına uygun olmalıdır. Okul öncesi eğitim planlanırken; sosyo ekonomik düzeyi, dili, kültürü, cinsiyeti, bireysel farklılıkları ne olursa olsun tüm çocukların gelişiminin en üst düzeyde desteklemesi asıl amaçtır. Dolayısıyla planlamalar yapılırken bütün çocukların ilgi ve gereksinimlerinin yanı sıra ailenin, çevrenin ve okulun olanakları da göz önünde bulundurulmalıdır. Sosyokültürel ortamların, aile yaşantısının ve bu yaşantının bir parçası olan kardeşlik bağının; çocukların öğrenme süreçleri ile ruhsal ve fiziksel gelişimleri üzerinde etkili olacağı gözetildiğinde; davacıların velisi olduğu küçük ...'nın ikiz kardeşinden farklı bir okulda eğitim alması halinde; küçüğün, sosyal duygusal ve psikolojik açıdan sağlıklı gelişiminin olumsuz etkilenebileceği gibi çocuklarının bakımı ve gözetimiyle ilgili yükümlülüklerini yerine getirirken ebeveynlerine fazladan külfet yükleyebileceği kanaatine ulaşıldığından ikizler için yapılacak kura çekiminde tek numara verilerek ikizlerin birlikte kura çekimine katılması ve kura sonucuna göre kayıt yapılmasının hizmet gerekleri ve hakkaniyet ilkesine uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla; ikiz kardeşlere ayrı ayrı kura numarası verilerek kura sonucuna göre kayıt hakkı kazanamayan küçük ...'nın da kaydının yapılması talebiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde, kamu yararı, hizmet gerekleri ve hakkaniyet ilkesine uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. .... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 12/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.