Danıştay 8. Daire 2024/1968 E. 2026/119 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/1968 Karar No : 2026/119

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Madencilik İnşaat Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, dava dışı ... Madencilik Petrol İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bulunan Şırnak ili, Uludere ilçesi hudutları dahilinde S:... nolu sahanın devri talebinin uygun bulunmamasına ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işleminin kendisine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, dava konusu ruhsat devir talebinin Maden Kanunu hükümlerinde bu konuda aranan şartlar çerçevesinde, davacının şartları sağlayıp sağlamadığı konusunda, herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, talebin reddine yönelik işlemin sebep unsurunun ortaya konulamadığı, bu haliyle dava konusu işlemin hukuk devleti ve iyi idare ilkeleriyle bağdaşmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan, işbu dava ruhsat devir talebinin reddine ilişkin işlemin iptali kararının doğrudan ruhsatın devredilmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece, söz konusu başvuru hakkında maden mevzuatı kapsamında değerlendirme yapıldıktan sonra yeniden bir idari işlem tesis edebileceği de açık olduğu belirtilerek, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ruhsat devir işlemlerinde onaya yönelik değerlendirmeye esas olmak üzere Bakanlık bünyesinde 11/09/2018 tarih ve 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Taşınmaz Komisyonunun kurulduğu, maden sahalarının kamu malı ve taşınmaz mal olduğu, Cumhurbaşkanlığınca genelge çıkarılabileceğinin tartışmasız olduğu, genelge uyarınca işlem yapılmasının hukuka uygun olduğu, ruhsat sahibi tarafından davaya konu devir talebinden vazgeçildiğini bu nedenle işbu davanın konusuz kaldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirket tarafından, dava dışı ... Madencilik Petrol İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bulunan Şırnak ili, Uludere ilçesi hudutları dahilinde S:... nolu sahanın devri talebinin uygun bulunmamasına ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işleminin kendisine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde, idarî dava dileçelerinin "husumet" yönünden inceleneceği belirtilmiş, 6. fıkrasında, ilk incelemeye tâbi hususların tespiti hâlinde davanın her aşamasında 15. maddenin uygulanacağı hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise, "3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine" karar verileceği ifade edilmiştir. 12/09/2018 tarih ve 30533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, "Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir ve benzeri her türlü tasarrufa yönelik işlemlerini, bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşlarında bakan yardımcısı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında üst yönetici başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapacaklardır. Söz konusu komisyonlarca izin başvuru ve sonuçları Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında Cumhurbaşkanlığına bildirilecektir..." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen Genelge'de tanımlanan görevlerin yerine getirilmesi amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Genelgeye uygun bir şekilde taşınmaz komisyonu oluşturulmuştur. Uyuşmazlıkta, dava dışı Ürek Madencilik Petrol İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bulunan Şırnak ili, Uludere ilçesi hudutları dahilinde S:... nolu sahanın devri talebinde bulunduğu, ancak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işlemi ile devir talebinin uygun bulunmadığı, bu kararın davacıya bildirilmesi üzerine işbu davanın açıldığı görülmektedir. Her ne kadar talebin reddine ilişkin bildirim Genel Müdürlük tarafından yapılmış ise de, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden reddedilmiş olup, davacı tarafından da Taşınmaz Komisyonu kararının tarih ve sayısı verilmek suretiyle anılan kararın iptalinin istenildiği açık olduğundan, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekmektedir. Bu itibarla; İdare Mahkemesince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının da hasım konumuna alınarak dosya tekemmül ettirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik hasım ile görülen dava neticesinde verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Öte yandan davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından sunulan ve 11/03/2024 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren temyiz ek beyan dilekçesinde, Mahkemece verilen iptal kararının yerine getirilmesi aşamasında dava dışı ruhsat sahibi şirketin davalı idareye sunmuş olduğu 14/02/2022 tarihli dilekçesi ile, dava konusu ruhsatın devir işleminden vazgeçtiğini beyan ettiği, bu nedenle davanın konusuz kaldığı belirtilmekte ise de, bu durumun dava konusu işlemin hukuka aykırılığını ortadan kaldırmayacağı açık olup; Mahkemece verilen iptal kararının ardından davacı tarafından sunulan dilekçe üzerine, davalı idarece bir değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 26/01/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.