Danıştay 8. Daire 2023/4369 E. 2026/36 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/4369 Karar No : 2026/36

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, Sivas ili, Yıldızeli ilçesi sınırları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı IV/c Grup arama ruhsat sahasına yönelik işletme ruhsat talebinin; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca, verilen sürelerde mali eksiklikler giderilmediğinden bahisle reddi ile arama ruhsatının 01/10/2020 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilmesine ve söz konusu sahanın ihale kapsamına alınmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacı tarafından KEP adresini aktif hale getirmediği halde şirket aleyhine olarak KEP adresi üzerinden tebligat yapıldığı ve tebliğ imkansızlığı olduğundan KEP adresine yapılan tebligatların usulsüz olduğu ileri sürülmekte ise de, dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler bir arada incelendiğinde; davalı idarenin mali eksikliklerin bildirimine yönelik ... tarihli ve ... sayılı işleminin ruhsat sahibine ait idare kayıtlarında bulunan KEP adresine tebliğe çıkarıldığı ve 17/12/2019 tarihinde gönderildiği, verilen üç aylık sürede belirtilen eksikliklerin giderilmediğinden bahisle davacı hakkında idari para cezası uygulanmasına ve ikinci kez üç aylık süre verilmesine ilişkin davalı idarenin ... tarihli ve ... sayılı işleminin yine aynı KEP adresine tebliğe çıkarıldığı ve 29/03/2020 tarihinde gönderildiği, anılan işlemlerin her ne kadar KEP adresinin aktive edilmemiş olması nedeniyle alıcısına teslim edilemediği anlaşılmakta ise de, ruhsat sahibinin, davalı idareye bildirmiş olduğu KEP adresine ilişkin aktivasyon sözleşmesini 27/07/2018 tarihine kadar imzalamak suretiyle, söz konusu adresi aktif hale getirmesi noktasında yasal yükümlülüğü/zorunluluğu bulunmasına karşın, bunu yerine getirmediği görülmekle, anılan işlemlerin, aktif edilmiş tebligata esas KEP adresi bildirme zorunluluğunun son günü olan 31/08/2018 tarihinden sonra, davacının bizzat bildirdiği KEP adresine davalı idarece gönderildiği, teslim edilememesinin zorunlu bir nedenden değil, bizzat davacının kendisinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmemesinden kaynaklandığı ve Tebligat Kanunununda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılması şartlarının oluşmadığı dikkate alındığında, davacının bu husustaki iddialarına itibar edilmediği, bu durumda, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile işleme ilişkin mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden, Covid-19 pandemisi gerekçesi ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun Ek-19 uncu maddesi uyarınca 01/04/2020 - 30/06/2020 (bu tarihler dahil) tarihleri arasında mücbir sebep hali ilan edildiği, davalı idarece Kanun'un 24 üncü maddesi uyarınca belirtilen eksikliklerin tamamlanması için verilen ikinci üç aylık sürenin mücbir sebep hali ilan edilen tarih aralığına denk geldiği, söz konusu sürenin de Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün resmi web sitesinde 21/04/2020 tarihinde yayınlanan 'Mücbir Sebep Gereği Alınan Önemli Tedbirler Hakkında Duyuru'da" 30/09/2020 tarihine kadar uzatıldığı ve davacı tarafından davalı idarece bildirilen eksikliklerin en geç 30/09/2020 tarihine kadar tamamlanması gerektiği halde, bu tarihe kadar belirtilen eksikliklerin tamamlandığına ilişkin herhangi bir belgenin de dava dosyasına sunulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, KEP adresinin aktif olmadığı halde davalı idarece tebligatların bu adrese usulsüz olarak gönderildiği, Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesi 3. fıkrası uyarınca tebligatların zorunlu nedenle yapılamadığı durum oluştuğundan, anılan Kanun hükmü uyarınca diğer usullerle tarafına tebligatlar yapılması gerekirken bu usule uyulmadığından dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı, temyize konu kararın hukuka ve usule aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Sivas ili, Yıldızeli ilçesi sınırları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan Sicil:.../ ER:... sayılı IV (c) grubu arama ruhsat sahası ile ilgili olarak davacıya işletme ruhsatı verilmesinin uygun bulunduğu, bu kapsamda işletme ruhsatı düzenlenebilmesi için 2019 yılı işletme ruhsat bedelinin yatırılması ve 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun olmadığına ilişkin güncel belgenin üç ay içerisinde davalı idareye verilmesi gerektiğine dair ... tarih ve ... sayılı yazının davacı ruhsat sahibine ait idare kayıtlarında bulunan KEP adresine tebliğe çıkarıldığı ve 17/12/2019 tarihinde gönderildiği; verilen üç aylık sürede belirtilen eksikliklerin giderilmediğinden bahisle davacı hakkında idari para cezası uygulanmasına, 2020 yılı işletme ruhsat bedelinin yatırılması ve 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun olmadığına ilişkin güncel belgenin üç ay içinde idareye verilmesi gerektiğine dair davalı idarenin ... tarihli ve ... sayılı yazısının yine aynı KEP adresine tebliğe çıkarıldığı ve 29/03/2020 tarihinde gönderildiği, davacının işletme ruhsat talebinin; 3213 sayılı Maden Kanun'un 24. maddesi uyarınca, verilen sürelerde mali eksiklikler giderilmediğinden bahisle reddi ile arama ruhsatının 01/10/2020 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilmesine ve söz konusu sahanın ihale kapsamına alınmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT: 02/07/2018 tarih ve 703 sayılı KHK'nin 118. maddesi ile 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen ek 18. maddede; "MAPEG görev alanına giren konulara ilişkin her türlü tebligatı, kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) yoluyla ilgilisine tebliğ edebilir. Bu yollarla yapılan tebligatlar 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilmiş sayılır. 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu ile 30/05/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında ruhsat ve hak sahibi olanların, aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) kullanmaları zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükümlülüklerini yerine getirmedikleri her üç ay için 25.000 Türk Lirası idari para cezası uygulanır. Bu idari para cezası her yıl 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır."; geçici 37. maddede de; "4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu ile 30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında ruhsat ve hak sahibi olanların 3213 sayılı Kanunun ek 18 inci maddesinde düzenlenen aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresini (KEP) 31/8/2018 tarihine kadar MAPEG’e sunması zorunludur. Bu tarihe kadar sunmayanlar hakkında ek 18 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanır." hükümlerine yer verilmiştir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Elektronik tebligat" başlıklı 7/a (Ek:11/1/2011-6099/2 md.) (Değişik:28/2/2018-7101/48 md.) maddesinde; "Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur. 1. 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar. 2. 5018 sayılı Kanunda tanımlanan mahallî idareler. 3. Özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları. 4. Kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri. 5. Sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıklar. 6. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları. 7. Kanunla kurulanlar da dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişileri. 8. Noterler. 9. Baro levhasına yazılı avukatlar. 10. Sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler. 11. İdareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birim. Birinci fıkra kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir. Bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur. Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır. Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Bu Kanun uyarınca yapılan elektronik tebligat işlemleri, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından kurulan ve işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden yürütülür. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, sistemin güvenliğini ve bu sistemde kayıtlı verilerin muhafazasını sağlayacak her türlü tedbiri alır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almıştır. 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "KEP adreslerinin bildirilmesi" başlıklı geçici 10. maddesinde; "Ruhsat sahiplerinin tebligata esas Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adreslerinin bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde Genel Müdürlüğe bildirilmesi zorunludur. Aksi halde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince işlem tesis edilir." düzenlemesine, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/1. maddesinde; Dava konusu işlem tarihindeki haliyle "İşletme ruhsatı taleplerinde, I. grup (b) bendi ve II. grup (a) ve (c) bendi madenler için ihale bedelinin yatırılmasından itibaren iki ay içinde, diğer maden grupları için arama ruhsat süresi sonuna kadar, 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli ve işletme ruhsat bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve bu projenin uygulanabilmesi için gerekli olan mali yeterliliğine ilişkin belgelerin ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Projedeki teknik eksiklikler iki ay içerisinde Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlayamayanlara 31.054,00-TL idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda projedeki teknik eksiklikleri tamamlamayanların talepleri kabul edilmez ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez, işletme ruhsat bedeli ise iade edilir. Taleplerin uygun görülmesi hâlinde bir ay içinde işletme ruhsatı düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir. Ek 19. maddesinde (Ek:25/3/2020-7226/15 md.) ise; "Mücbir sebeplerden herhangi birinin bulunması hâlinde Bakanlık tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak bu Kanun kapsamındaki mali yükümlülüklerin ve/veya beyanların ertelenmesi ile mali yükümlülüklerin taksitlendirilmesine karar verilebilir. Bu takdirde mali yükümlülüklere ilişkin zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler erteleme süresince işlemez. Bu hükmün uygulanması için mücbir sebebin malum olması veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesi gerekir. Bakanlık, mücbir sebep sayılan hâller nedeniyle; bölge, il, ilçe, mahal veya afete maruz kalanlar itibarıyla mücbir sebep hâli ilan etmeye ve bu sürede bu Kanunda belirlenen mali yükümlülüklerden yerine getirilemeyecek olanları tespit etmeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer alan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, MAPEG'in görev alanına giren konulara ilişkin her türlü tebligatın, kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) yoluyla ilgilisine tebliğ edilebileceği, davalı idareye KEP ya da e-tebligat hususunda seçimlik hak tanındığı, aktif edilmiş tebligata esas KEP adresinin 31/08/2018 tarihine kadar MAPEG'e sunulmasının zorunlu olduğu, dolayısıyla bu tarih itibarıyla 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında ruhsat ve hak sahibi olanların, aktif edilmiş tebligata esas KEP adresinin bulunması gerektiği anlaşılmaktadır. Aynı düzenlemelere göre, davalı idareye bildirilmiş olan KEP adresine ilişkin aktivasyon sözleşmesinin de 31/08/2018 tarihine kadar imzalanmak suretiyle, söz konusu adresin aktif hale getirilmesi noktasında yasal yükümlülüğün/zorunluluğun bulunduğu, bu yükümlülüğün ruhsat ve hak sahibi olanların üzerinde olduğu konusunda şüphe bulunmamaktadır. Bununla birlikte, bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükümlülüklerini yerine getirmedikleri her üç ay için idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmış olup, idari para cezası uygulanması noktasında davalı idareye takdir hakkı verilmediği, bunun idarece yerine getirilmesinin bir zorunluluk olarak düzenlendiği görülmektedir. Dosyanın incelenmesinden; davacının uhdesinde bulunan Sicil:.../ER:... sayılı IV (c) grubu arama ruhsat sahası ile ilgili olarak davacıya işletme ruhsatı verilmesinin davalı idarece uygun bulunduğu, bu kapsamda işletme ruhsatı düzenlenebilmesi için 2019 yılı işletme ruhsat bedelinin yatırılması ve 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun olmadığına ilişkin güncel belgenin üç ay içerisinde davalı idareye verilmesi gerektiğine dair ... tarih ve ... sayılı yazının davacı ruhsat sahibine ait idare kayıtlarında bulunan "..." adlı KEP adresine tebliğe çıkarıldığı ve 17/12/2019 tarihinde gönderildiği; verilen üç aylık sürede belirtilen eksikliklerin giderilmediğinden bahisle davacı hakkında idari para cezası uygulanmasına, 2020 yılı işletme ruhsat bedelinin yatırılması ve vadesi geçmiş borcun olmadığına ilişkin güncel belgenin üç ay içinde idareye verilmesi gerektiğine dair davalı idarenin ... tarihli ve ... sayılı yazısının yine aynı KEP adresine tebliğe çıkarıldığı ve 29/03/2020 tarihinde gönderildiği; dava dışı PTT'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacının KEP adresinin aktivasyonu için gerekli olan KEP açılış sözleşmesinin 27/07/2018 tarihinde imzalandığının bildirildiği, ilk mali eksiklik bildiriminin 12/12/2019 tarihinde kabul ve teslim edildiği 13/12/2019 tarihinde de okunmadı delilinin mevcut olduğu, ikinci mali eksiklik bildiriminin de 24/03/2019 tarihinde kabul ve teslim edildiği 25/03/2019 tarihinde de okunmadı delilinin mevcut olduğu, dava konusu işlemin de 01/10/2020 tarihinde kabul ve iletildiği 02/10/2020 tarihinde de okunmadı delilinin mevcut olduğu, söz konusu tebligatların davacının KEP adresinin aktivasyonu sağlanmadığından davacı tarafa ulaşmadığı anlaşılmaktadır. Maden Kanunu hükümlerine göre her ne kadar, ruhsat ve hak sahibi olanların aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresini (KEP) 31/08/2018 tarihine kadar MAPEG’e sunması zorunlu ise de; söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek KEP adresi edinmeyen veya bu adresleri aktif ederek kullanıma hazır hale getirmeyen ruhsat ve hak sahiplerine MAPEG tarafından idari para cezası uygulanacağı da tabiidir. Sonuç olarak, elektronik yolla tebligatın yapılamaması hâlinde davalı idarece diğer usullerle tebligat yapılması gerekirken, bu yolun tercih edilmeyerek KEP adresi aktif edilmeyen ve elektronik tebligata elverişli olmadığı görülen davacının KEP adresine yapılan dava konusu işleme esas tebligatların ilgili mevzuat uyarınca geçerli ve usulüne uygun tebligatlar olmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka ve usule uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 19/01/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.