Danıştay 9. Daire 2025/4280 E. 2025/4758 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2025/4280 Karar No : 2025/4758

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı-... VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı tarafından, dava dışı ... Liman İşletmeleri A.Ş.'nin vergi borçları nedeniyle, şirketlerine ait işyeri adresinde 05/01/2024 tarihli haciz tutanağı ile menkul mallara uygulanan fiili haciz üzerine, hacze konu malların kendisine ait olduğu ve 6183 sayılı Kanun'un "Üçüncü Şahıs Elinde Haczedilen Mallara Karşı İstihkak İddiaları" başlıklı 67. maddesi uyarınca 15 günlük yasal süre içerisinde istihkak iddiasına karşı davalı idarece dava açılmaması nedeniyle istihkak iddiasını kabul etmiş sayıldığından bahisle, haczin kaldırılması istemiyle yapılan 23/01/2024 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idarenin uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olduğu yönündeki itirazı üzerine ... tarih ve E:... sayılı ara kararı ile; dava konusu haczin dayanağı amme alacaklarının emlak vergisi borçlarına ilişkin olması ve bakılmakta olan davanın konusunun hacze karşı yapılan istihkak iddiası üzerine 6183 sayılı Kanunun uygulanması kapsamında istihkak davası açma yükümlülüğünün 66. maddesi kapsamında davacıya mı, yoksa 67. maddesi kapsamında davalı idareye mi ait olduğuna ilişkin belirlemeye dayalı olarak, 6183 sayılı Kanunun 67. maddesi uyarınca haczin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun idarece zımnen reddine dair idari işleme yönelik olduğu ve söz konusu işlemin 2576 sayılı Kanunun 6. maddesinde sayılan vergilere ilişkin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin dava olduğu anlaşıldığından, iş bu davanın görüm ve çözümünde görevli mahkemenin vergi mahkemesi olduğu sonucuna varılarak, davalı idarenin görev itirazının reddedildiği, davacı tarafından her ne kadar hacze konu malların kendisine ait olduğu ve kendi elinde haczedildiği, 6183 sayılı Kanun'un 67. maddesi uyarınca 15 günlük yasal süre içerisinde istihkak iddiasına karşı davalı idarece dava açılmaması nedeniyle istihkak iddialarının kabul edilmiş sayıldığından bahisle haczin kaldırılması istenilmişse de davacının borçlu ... Liman İşletmeleri A.Ş. İle ile aynı adreste birlikte faaliyette bulunmaları nedeniyle, istihkak iddiasında bulunulan uyuşmazlık konusu malların 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 67. maddesinin 2. fıkrasındaki "borçlu ile birlikte ikamet etmekte olan şahıslar tarafından istihkak iddiasında bulunulduğu takdirde malın borçlunun elinde sayılacağına" ilişkin düzenleme uyarınca borçlunun (... Liman İşl. A.Ş.) elinde haczedilmiş sayılacağı, dolayısıyla dava konusu mahcuz malların borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiasını düzenleyen 66. madde kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, 66. madde uyarınca ise borçlu elinde haczedilen malların mülkiyetinin tespitine ilişkin istihkak davası açma yükümlülüğünün idarede değil, üçüncü şahıs konumunda olan ve istihkak iddiasında bulunan davacıda olduğu, davacı tarafından da anılan haciz işlemine karşı 66. maddede belirtilen süre içerisinde ...Vergi Mahkemesinin E:... sayılı ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... sayılı dosyalarında malların kendilerine ait olduğunun tespiti ve anılan mallar üzerindeki haczin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşıldığından, davacı tarafından davalı idarece 15 günlük süre içerisinde istihkak davası açılmadığı ve bu şekilde şirketleri lehine mülkiyet karinesinin gerçekleştiğinden bahisle haczin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan davacı tarafından istihkak iddiasında bulunularak söz konusu mahcuz malların borçluya ait olmayıp kendisine ait olduğunun tespiti ile anılan mallar üzerindeki haczin iptali istemiyle ... Vergi Mahkemesinin E:... sayılı ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... sayılı dosyalarında açılan davalardaki yargılama süreci sonucunda verilecek kararlar uyarınca davalı idarece ayrıca işlem tesis edileceğinin de tabi olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava dışı ... Liman İşletmeleri A.Ş.'nin emlak vergisi borcundan dolayı haciz işlemi yapılmak istenen adresin, şirketlerinin şube işyeri olduğu gerek bu hususun, gerekse haczedilen menkullerin kendilerine ait olduğu hususunun belgelerle ortaya konulduğu, bu nedenle yapılan haczin 6183 sayılı Kanun'un "Üçüncü Şahıs Elinde Haczedilen Mallara Karşı İstihkak İddiaları" başlıklı 67. maddesi kapsamında olduğu ve söz konusu düzenleme uyarınca 15 günlük yasal süre içinde şirketin istihkak iddiasına karşı davalı idarece itiraz davası açılmadığı ve bu şekilde şirketleri lehine mülkiyet karinesinin gerçekleştiği, bu durumda haczin kaldırılması gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde ve davanın reddinde hukuka uygunluk bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile uyuşmazlığın görüm ve çözümü adli yargı merciine ait olduğundan, kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine gerek görülmeyerek işin esasına geçildi.

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Davacı tarafından, dava dışı ... Liman İşletmeleri A.Ş.'nin vergi borçları nedeniyle, şirketlerine ait işyeri adresinde 05/01/2024 tarihli haciz tutanağı ile menkul mallara uygulanan fiili haciz üzerine, hacze konu malların kendisine ait olduğu ve 6183 sayılı Kanun'un "Üçüncü Şahıs Elinde Haczedilen Mallara Karşı İstihkak İddiaları" başlıklı 67. maddesi uyarınca 15 günlük yasal süre içerisinde istihkak iddiasına karşı davalı idarece dava açılmaması nedeniyle istihkak iddiasını kabul etmiş sayıldığından bahisle, haczin kaldırılması istemiyle yapılan 23/01/2024 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT: 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Vergi Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 6. maddesinde; vergi mahkemelerinin genel bütçeye ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları ve bu konularda, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un uygulanmasına ilişkin davaları, çözümleyeceği belirtilmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun; "Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları başlıklı 66. maddesinde: Borçlu, elinde bulunan bir malı üçüncü şahsın mülkü veya rehni olarak gösterdiği yahut üçüncü bir şahıs tarafından o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia edildiği takdirde, haczi yapan memur bunu haciz zaptına geçirir. Keyfiyet, iddia borçlu tarafından yapılmışsa üçüncü şahsa, üçüncü şahıs tarafından yapılmışsa borçluya bildirilir. Tahsil dairesi, haciz zaptını aldığı tarihten itibaren 7 gün içinde iddiayı reddetmediği takdirde istihkak iddiasını kabul etmiş sayılır. Üçüncü şahıs, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itiraz etmediği takdirde istihkak iddiası dinlenmez. İstihkak iddiası tahsil dairesince kabul edilmez veya borçlu tarafından istihkak iddiasına itiraz edilirse, 7 gün içinde mahkemeye müracaat etmesi lüzumu tahsil dairesince üçüncü şahsa bildirilir. Müddetinde dava açılmadığı takdirde istihkak iddiasından vazgeçilmiş sayılır. Üçüncü şahıs elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddialar başlıklı 67. maddesinde: Haczedilen mal borçlunun elinde olmayıp da; mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia eden üçüncü bir şahıs elinde ise keyfiyet, haczi yapan memur tarafından haciz zaptına geçirilir. Malın borçluya ait olduğu iddiasında bulunan tahsil dairesi keyfiyeti alacaklı amme idaresine bildirir. Alacaklı amme idaresi bildirme tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açmadığı takdirde istihkak iddiası kabul edilmiş sayılır. Borçlu ile birlikte ikamet etmekte olan şahıslar tarafından istihkak iddiasında bulunulduğu takdirde mal borçlunun elinde sayılır. İstihkak iddiaları ile ilgili diğer hükümler başlıklı 68. maddesinde: İstihkak davalarına bakmaya haczi yapan tahsil dairesinin bulunduğu mahal mahkemesi salahiyetlidir. İstihkak davaları diğer işlere takdimen görülür. Davacı takibin tehirini istediği takdirde kendisinde mevcut delillerin mahiyetine göre ve muhtemel zarara karşı kafi teminat alınmak suretiyle takibin tehirine mahkemece karar verilebilir.İstihkak davası üzerine takibin tehirine karar verilir ve neticede dava reddolunursa, dava mevzuunu teşkil eden mahcuz malın değerinin % 10 u tutarında tazminat hükmolunur." düzenlemeleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:, Dosyanın incelenmesinden, dava dışı ... Liman İşletmeleri A.Ş.'nin vergi borcu nedeniyle, davacı şirketin şirkete ait işyerinde 05/01/2024 tarihinde uygulanan haciz işlemi sırsında davacınının istihkak iddiası icra memurunca kabul edilmeyerek, hacze devam edilmiş, davacının menkul malları haczedilmiş, davacının istihkak idiiası tutanağa geçirilmiş, akabinde davacı tarafça istihkak iddiasıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında dava açılmış, diğer yandan haczedilen malların mülkiyetinin kendisine ait olduğundan bahisle haczin kaldırılması istemiyle davacı tarafından vergi mahkemesinde de dava açılmış, bu davada; ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının ileri sürdüğü hususların tamamen mülkiyet hakkına dayalı istihkak iddiasından ibaret olduğu, 6183 sayılı Yasanın 66. maddesi hükümlerine göre yapılacak başvuru ve itirazlar sonunda idare ile istihkak iddiasında bulunan arasında uyuşmazlık devam ediyorsa, ilgilinin iddiasını ispat için "mahkemeye müracaat etmesi" gereğinin madde metninde belirtildiği, maddede sözü edilen "mahkeme" nin adli yargı yerlerini ifade ettiğinden kuşku bulunmadığı, 66. maddede öngörülen usullere göre yapılacak itirazlar sonucunda adliye mahkemelerince çözümlenmesi gereken mülkiyete ilişkin uyuşmazlığın, adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiğinden, davanın görev yönünden reddine karar verilmiş olup, anılan karara yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Dairemizin 23/05/2025 tarih ve E:2024/7219, K:2025/1004 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir. Yukarda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; 6183 sayılı Kanunun 66. maddesinde, borçlu elinde haczedilen mallara ilişkin istihkak iddiaları düzenlemişken, 67. maddesinde üçüncü şahıs elinde haczedilen mallara ilişkin istihkak iddiaları düzenlemiştir. İlgili hükümlerde hangi hallerde hangi karinelerin uygulanacağı belirtilmiş ve anılan Kanunun 68. maddesi ise istihkak iddiası ile açılacak davalarda yetkili mahkeme, tehiri icra, teminat ve davanın reddi halinde tazminata ilişkin hükümler düzenlemiştir. 6183 sayılı Kanunun istihkak ile ilgili hükümler içeren 66, 67 ve 68 maddelerinin bir bütün olarak incelenmesinden, istihkak iddialarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda adli yargının görevli olduğu hususunda kuşku bulunmadığı, haczin nedeni emlak vergisi borcu olsa, uyuşmazlığın emlak vergisi borcu bulunup-bulunmadığından değil, haczedilen malın borçluya mı yoksa davacıya mı ait olduğu noktasında toplandığı, kaldı ki işbu dosyanın davacısı tarafından, aynı maddi olaya dayanılarak 66. madde uyarınca haczin kaldırılması istemiyle Vergi Mahkemesinde açılan davada, davanın görev yönünden reddine ilişkin kararının da Dairemizce onandığı, işbu davanın da aynı maddi olaydan kaynaklandığı, davacı tarafından bu kezde 67. madde uyarınca koşullar gerçekleştiği ileri sürülerek, haczin kaldırılmasının istenildiği, gerek Asliye Hukuk Mahkemesinde devam eden, gerekse Vergi Mahkemesinde açılıp görev retle sonuçlanan dosyalar dahil, işbu davanın konusu, davacının işyerinde fiilen haczedilen menkullerin mülkiyetinin kendisine ait olduğu yönündeki istihkak iddiasına dayalı olup, istihkak temelli davaların görüm ve çözümü adli yargıya ait olduğundan ve istihkak iddiasına karşı kimin dava açıp-açamayacağı, istihkak iddiasına itiraz edilmemesi halinde haczin kesinleşip kesinleşmeyeceği yönündeki tali hususların da adli yargı yerince çözümleneceği açık olduğundan, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, davalı idarenin adli yargının görevli olduğu yönündeki itirazı reddedilerek, görevlilik kararı verildikten sonra, işin esası incelenmek suretiyle yukarda özetlenen gerekçeyle verilen ret kararına yönelik davacı istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; Davacının temyiz isteminin kabulüne, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 11/11/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X)KARŞI OY: Uyuşmazlığın çözümünün idari yargıya ait olduğu düşünüldüğünden, temyiz isteminde bulunan davacının iddiaları incelenerek bir karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.