Danıştay 8. Daire 2024/4631 E. 2026/301 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/4631 Karar No : 2026/301

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnş. Mad. Mak. İmalat San. Ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, uhdesinde bulunan Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi sınırları içerisindeki ... sicil sayılı II-A grubu maden işletme ruhsatı ve izninin 10/01/2022 tarihinde bitecek olması nedeniyle 12/03/2021 tarihinde yapmış olduğu işletme ruhsatı ve işletme izni temdit başvurusunun "yapılan değerlendirme sonucu uygun olmadığına karar verilmiştir" şeklindeki gerekçe ile reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ETKB Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... karar sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi sınırları içerisindeki ... sicil sayılı II-A grubu maden işletme ruhsatı ve izni için yetkili idareye temdit başvurusunda bulunulduğu, davalı idarece gerek savunma ve Mahkemelerinin ara kararına verilen cevabi yazılarda ve gerekse dava konusu işlem içeriğinde davacının söz konusu şartları sağlamadığı yönünde herhangi bir iddia yada tespitin bulunmadığı, idarece sadece "yapılan değerlendirme sonucu uygun olmadığına karar verilmiştir" şeklindeki gerekçe ile temdit başvurusunun reddedildiği açık olmakla, davalı idare tarafından davacının başvurusunun mevzuatta öngörülen şartları taşıyıp taşımadığı hususunda değerlendirme yapmaksızın salt takdir yetkisine dayalı olarak temdit başvurusunun reddi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde sebep ve amaç unsurları yönünden hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Anayasa'nın 104. maddesinde tanınan yetki uyarınca 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi çıkartıldığı, Genelge başta Anayasa olmak üzere 3213 sayılı Kanuna uygun olduğu, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, madenlerin tasarruf hakkı Devlete ait olduğundan, madenlerden ne şekilde faydalanılacağı ve sürelerinin takdir edilmesinin idarelerine ait olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava, davacı şirket tarafından, uhdesinde bulunan Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi sınırları içerisindeki ... sicil sayılı II-A grubu maden işletme ruhsatı ve izninin 10/01/2022 tarihinde bitecek olması nedeniyle 12/03/2021 tarihinde yapmış olduğu işletme ruhsatı ve işletme izni temdit başvurusunun "yapılan değerlendirme sonucu uygun olmadığına karar verilmiştir" şeklindeki gerekçe ile reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ETKB Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... karar sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde, idarî dava dileçelerinin "husumet" yönünden inceleneceği belirtilmiş, 6. fıkrasında, ilk incelemeye tâbi hususların tespiti hâlinde davanın her aşamasında 15. maddenin uygulanacağı hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise, "3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine" karar verileceği ifade edilmiştir. 12/09/2018 tarih ve 30533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, "Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir ve benzeri her türlü tasarrufa yönelik işlemlerini, bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşlarında bakan yardımcısı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında üst yönetici başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapacaklardır. Söz konusu komisyonlarca izin başvuru ve sonuçları Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında Cumhurbaşkanlığına bildirilecektir..." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen Genelge'de tanımlanan görevlerin yerine getirilmesi amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Genelgeye uygun bir şekilde taşınmaz komisyonu oluşturulmuştur. Uyuşmazlıkta, Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi sınırları içerisindeki ... sicil sayılı II-A grubu maden işletme ruhsatı ve izninin 10/01/2022 tarihinde bitecek olması nedeniyle 12/03/2021 tarihinde yapmış olduğu işletme ruhsatı ve işletme izni temdit başvurusunda bulunulduğu, bu talebin, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunmadığı, bu kararın e-Maden (Elektronik Madencilik İşlemleri Yönetim Bilgi Sistemi) portalı üzerinden davacıya bildirilmesi üzerine işbu davanın açıldığı görülmektedir. Her ne kadar talebin reddine ilişkin bildirim Genel Müdürlük tarafından yapılmış ise de, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden reddedilmiş olup, davacı tarafından da Taşınmaz Komisyonu kararının tarih ve sayısı verilmek suretiyle anılan kararın iptalinin istenildiği açık olduğundan, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekmektedir. Bu itibarla; İdare Mahkemesince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının da hasım konumuna alınarak dosya tekemmül ettirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik hasım ile görülen dava neticesinde verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 26/01/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.