Danıştay 8. Daire 2024/1486 E. 2025/7826 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/1486 Karar No : 2025/7826

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile, ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, fiil tespiti yapan ve aracı trafikten men eden dava konusu araç trafikten men tutanağında, "aracın men nedeninin" açık ve kesin bir şekilde belirtilmemesi nedeniyle "şekil" unsuru yönünden usule aykırı olarak düzenlendiği, maddi olayı tam olarak ortaya koymayan mevcut tutanağın bu haliyle işlemin "sebep" unsurunu da sakatladığı sonucuna varılmış olup; 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesine aykırı bir şekilde ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmadan, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşındığından bahisle davacıya ait aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde "şekil" ve "sebep" unsurları yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, denetimin yapıldığı saatin (17:03) iş çıkışı olduğu, görüntü kayıtlarından da anlaşılacağı üzerine şirket personelinin polis memurlarının sorularına, ... Limited Şirketinde çalıştıkları, işe bu araçla gidip geldikleri şeklindeki beyanları ve dava dilekçesinde taşıtın ... Limited Şirketinin işleri için kullanıldığına ilişkin beyanlar da göz önüne alındığında, işleme konu araç ile şirket personelinin servis taşımacılığının yapıldığı sonucuna varılmakta olup, güzergah izin belgesi bulunmaksızın şehir içerisinde yapılan taşımacılık nedeniyle, 2918 sayılı Kanun'un Ek2-3/a maddesi uyarınca aracın altmış gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki mahkeme kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu, aracın ... şirketine kiralandığı ve bu şirketin işleri için kullanıldığı, şirket personelinin taşındığı ve ticari faaliyet amacıyla kullanılmadığı belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 21/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : (X)- Dava, davacı tarafından, izinsiz olarak yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 38. maddesinin 7. fıkrasında ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 20. maddesinde kurala bağlanan, ''ceza sorumluluğunun şahsiliği'' ilkesi, herkesin kendi fiilinden sorumlu tutulmasını, cezanın yalnız, suça iştirak edenlere verilmesini, suça katkısı bulunmayanlara ceza sorumluluğu yükletilemeyeceğini; hiç kimsenin işlemediği bir suçtan dolayı sorumlu tutulamayacağını, bir başkasının işlediği suçun, suçu işlemeyenlere sirayet ettirilemeyeceğini ifade etmektedir. Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 15/02/2022 tarihinde, araç kiralama işi yapan davacı ile ... Kimya Sanayi veTicaret Ltd. Şti. arasında ... plakalı aracın kiralanması hususunda araç kiralama sözleşmesi düzenlendiği, kiralanan davacıya ait araca dair davalı idare ekiplerince 25/02/2022 tarihinde yapılan denetimde, ilgili Belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığı hususunun tutanak ile düzenlendiği, araç sürücüsü ve yolcuların bu yönde beyanda bulunduğu tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, davacının aracını kiraya verirken hangi amaçla kullanılacağını bilemeyeceği ve işlemediği bir fiilden dolayı araç sahibine yaptırım uygulanmasının cezaların şahsiliği ilkesine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.