Danıştay 8. Daire 2024/1407 E. 2026/457 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/1407 Karar No : 2026/457

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 4. sınıf öğrencisi olan davacı tarafından, Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne yatay geçiş yapmak istemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddi üzerine Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yatay Geçiş Yönergesi'nin 13. maddesinin 4. fıkrasının iptali istemiyle yapılan 17/09/2021 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yatay Geçiş Yönergesi'nin 13. maddesinin 4. fıkrasının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre kurumlar arasında yatay geçiş başvurularında maddede sınırlı olarak sayıldığı şekliyle adayların genel not ortalaması, farklı puan türlerindeki programlara geçiş için merkezi yerleştirme puanı ve eğer varsa geçmek istediği programın ortak derslerindeki başarısı dikkate alınarak yapılacak değerlendirmeye göre başvurusu kabul edilecek adayların belirlenmesi gerektiği, bu yönetmelik hükmünün alt normu niteliğinde olan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yatay Geçiş Yönergesi'nin 13. maddesinin 4. fıkrasında, bu şartlara aykırı olarak yönergede, aday sayısının fazla olması halinde her bir Üniversiteden bir öğrenci olacak şekilde asil ve yedek adayların belirlendiği, Yönetmelikte sayılanlara öğrenci başarı sıralamasını etkileyecek bir takım ilave kriterlerin dava konusu Yönerge hükmü ile getirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, davanın yatay geçiş başvurusunun reddine ilişkin kısmı yönünden ise; dava konusu ret işlemine dayanak Yönerge hükmünde hukuka uyarlık bulunmadığından, bu hükme dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, genelde okul sınavı başarı ortalamalarının daha düşük olduğu üniversitelerin öğrencilerinin, tüm adayların eşit şekilde yarıştığı üniversite giriş sınavında daha yüksek puanlarla öğrenci kabul eden daha başarılı üniversitelerde öğrenim gördüğü, hal böyleyken eğitim politikası ve sınav geçme kolaylığı yönünden bazı üniversitelerde öğrencilere fazladan puanlar verilirken daha başarılı olan üniversitelerde öğrencilerin sınavlarda daha çok zorlandığı ve notlarının daha düşük kaldığı, Yönergenin ilgili maddesinin amacının, farklı eğitim kurumlarından yatay geçiş için başvuran adaylara da şans tanımak olduğu, yatay geçişte fırsat eşitliği yaratabilmek adına böyle bir düzenleme yapıldığı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ : Kurumlar arasında yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesi aşamasında esas alınacak yatay geçiş puanı hesaplamasının, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinde açıkça sayılan "adayların genel not ortalaması, farklı puan türlerindeki programlara geçiş için merkezi yerleştirme puanı ve eğer varsa geçmek istediği programın ortak derslerindeki başarısı" dikkate alınarak yapılması gerekirken bu Yönetmelikte sayılanlara, öğrenci başarı sıralamasını etkileyecek bir takım ilave kriterlerin dava konusu Yönerge hükmü ile getirilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Her ne kadar davalı idarece, Yönerge'nin ilgili maddesinin yatay geçişte farklı üniversitelerden başvuru yapan öğrencilere de şans tanınmak suretiyle fırsat eşitliği sağlanması amacını taşıdığı, ayrıca bazı üniversitelerin öğrencilerine fazladan puanlar vererek okul notlarının ve dolayısıyla başarı sıralamalarının görece daha nitelikli eğitim veren kurumlarda öğrenim gören öğrencilerden daha yüksek olmasını sağlayarak haksızlığa sebebiyet verildiği belirtilmiş ise de, hak edilmediği halde fazladan puan veren üniversite hocalarının ve bu üniversitelerin notlandırma usulündeki yanlışlıklarının, davalı idarenin üst norma aykırı olarak getirdiği kısıtlama ve belirlemelerle giderilmesinin amaçlanmasının, başka bir haksızlığın doğmasına neden olduğu açıktır. Yapıldığı varsayılan haksızlıkların, haksız hukuki düzenleme ile telafi edilmeye çalışılması davacı açısından hak kaybına sebebiyet verdiğinden temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 4. sınıf öğrencisi olan davacı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne kurumlararası yatay geçiş başvurusu yapmış olup, davacı ile birlikte Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden aynı ilana başvuru yapan daha yüksek puanlı bir öğrencinin olması nedeniyle o öğrenci asil olarak ilan edilmiş, davacı 3. sırada asil olarak yer alacakken, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yatay Geçiş Yönergesi'nin 13. maddesinin 4. fıkrası uyarınca farklı üniversitelerden de geçiş imkanı sağlamak amacıyla 1. yedek olarak 4. sırada ilan edilmiş ve yatay geçiş başvurusu olumsuz sonuçlanmıştır. Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesince davanın konusu; davacının yataş geçiş başvurusunun Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yataş Geçiş Yönergesi'nin 13/4. maddesi uyarınca reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem ile anılan Yönerge'nin 13/4. maddesi olarak kabul edilmiş ise de; bakılan davanın davacının yatay geçiş başvurusunun reddi sonrasında Yönerge'nin 13/4. maddesinin iptali istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlem ile Yönerge'nin 13/4. maddesinin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmış ve hukuki denetim bu işlemler yönünden yapılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7'nci maddesinin (e) bendinde; "Yükseköğretim kurumlarında eğitim - öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek" Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmış olup Kanun'un "Senato" başlıklı 14. maddesinde, "a. Kuruluş ve işleyişi: Senato, rektörün başkanlığında, rektör yardımcıları, dekanlar ve her fakülteden fakülte kurullarınca üç yıl için seçilecek birer öğretim üyesi ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul müdürlerinden teşekkül eder. Senato, her eğitim - öğretim yılı başında ve sonunda olmak üzere yılda en az iki defa toplanır. Rektör gerekli gördüğü hallerde senatoyu toplantıya çağırır. b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitim - öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, (5) Bir sınava bağlı olmayan fahri akademik ünvanlar vermek ve fakülte kurullarının bu konudaki önerilerini karara bağlamak, (6) Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamak, (7) Üniversite yönetim kuruluna üye seçmek, (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır." düzenlemesine yer verilmiştir. Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin " Başvuru ve değerlendirme" başlıklı -işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle- 7. maddesinde; "(1) Diploma programları arasında yatay geçiş başvuruları, sadece ilan edilen süre içerisinde yapılır. (2) Bu Yönetmelikteki şartlara ilave olarak yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde üniversite senatolarınca ayrıca kullanılacak kriterler belirlenebilir. (3) Başvurularla ilgili ön değerlendirmeyi, senatonun belirlemiş olduğu ilkeler çerçevesinde, ilgili yönetim kurulları tarafından oluşturulan komisyonlar yapar. Başvurular, adayların genel not ortalaması, farklı puan türlerindeki programlara geçiş için merkezi yerleştirme puanı ve eğer varsa geçmek istediği programın ortak derslerindeki başarısı dikkate alınarak, üniversite senatosu tarafından belirlenmiş olan kriterlere göre değerlendirilir ve ayrılan kontenjana göre geçiş sağlanır. (4) Diploma programına yatay geçiş yerleştirme işlemleri yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurulu kararı üzerine yapılır. (5) Kayıt dondurmuş olmak, yatay geçiş hakkından yararlanmak için engel teşkil etmez. (6) Dörtlü veya yüzlü sisteme göre elde edilen başarı notlarının birbirine dönüştürülmesinde, Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından belirlenen dönüştürme tabloları kullanılır." düzenlemesi yer almış; aynı Yönetmeliğin "Kurumlar Arası Yatay Geçiş" başlıklı Dördüncü Bölümünün "Değerlendirme" başlıklı 12. maddesinin 2. fıkrasında; "Başvurularla ilgili ön değerlendirmeyi, üniversite senatosunun belirlemiş olduğu ilkeler çerçevesinde, ilgili yönetim kurulları tarafından oluşturulan komisyonlar yapar. Başvurular, adayların genel not ortalaması ve eğer varsa geçmek istediği programın ortak derslerindeki başarısı dikkate alınarak, üniversite senatosu tarafından belirlenmiş olan kriterlere göre değerlendirilir ve ayrılan kontenjana göre geçiş sağlanır." kuralına yer verilmiştir. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yatay Geçiş Yönergesi'nin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönerge, 24/4/2010 tarihli ve 27561 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Ana Dal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin ilgili maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır." düzenlemesine, Yönerge'nin 13. maddesinin 4. fıkrasında; "Başvurusu geçerli olan adayların sayısının kontenjandan fazla olması halinde, eşdeğer farklı yükseköğretim kurumlarından geçiş imkânı sağlamak üzere kontenjan, öncelikle her yükseköğretim kurumundan bir öğrenci alınacak şekilde ilgili diploma programlarına dağıtılır." düzenlemesine, Yönerge'nin "Yürürlük" başlıklı 24. maddesinde de, "Bu Yönerge Senato tarafından kabul edildiği tarihte yürürlüğe girer." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, davacının yatay geçiş başvurusunun Sağlık Bilimleri Üniversitesi Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yatay Geçiş Yönergesi'nin 13. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "Başvurusu geçerli olan adayların sayısının kontenjandan fazla olması halinde, eşdeğer farklı yükseköğretim kurumlarından geçiş imkânı sağlamak üzere kontenjan, öncelikle her yükseköğretim kurumundan bir öğrenci alınacak şekilde ilgili diploma programlarına dağıtılır." düzenlemesi uyarınca reddedildiği, davacı tarafından anılan hükmün iptal edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin ve bahse konu Yönerge'nin 13/4. maddesinin iptali istemiyle davanın açıldığı görülmüş olup; davalı idarenin, ilgili Yönerge'de yatay geçiş şartlarına ilişkin olarak başvuran aday sayısının fazla olması durumunda eşdeğer farklı yükseköğretim kurumlarından geçiş imkanı sağlamak amacıyla kontenjanın her yükseköğretim kurumundan bir öğrenci alınması şeklinde düzenleme yetkisini haiz olup olmadığının değerlendirilmesi uyuşmazlığın çözümünde önem arz etmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine bakıldığında; Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'te yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesi aşamasında esas alınacak yatay geçiş puanı hesaplamasının, "adayların genel not ortalaması, farklı puan türlerindeki programlara geçiş için merkezi yerleştirme puanı ve eğer varsa geçmek istediği programın ortak derslerindeki başarısı" dikkate alınarak yapılması gerektiği belirtilmiş olmakla birlikte aynı Yönetmelik'te bu Yönetmelikteki şartlara ilave olarak yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde üniversite senatolarınca ayrıca kullanılacak kriterlerin belirlenebileceği, başvurularla ilgili ön değerlendirmeyi, senatonun belirlemiş olduğu ilkeler çerçevesinde, ilgili yönetim kurulları tarafından oluşturulan komisyonların yapacağı, başvuruların, adayların genel not ortalaması, farklı puan türlerindeki programlara geçiş için merkezi yerleştirme puanı ve eğer varsa geçmek istediği programın ortak derslerindeki başarısı dikkate alınarak, üniversite senatosu tarafından belirlenmiş olan kriterlere göre değerlendirileceği ayrıca başvurularla ilgili ön değerlendirmenin de, üniversite senatosunun belirlemiş olduğu ilkeler çerçevesinde, ilgili yönetim kurulları tarafından oluşturulan komisyonlarca yapılacağı belirtilmiştir. Bu durumda, dava konusu Yönerge'nin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının çerçeve Yönetmeliği uyarınca yatay geçiş başvurularına ilişkin temel değerlendirmenin "adayların genel not ortalaması, farklı puan türlerindeki programlara geçiş için merkezi yerleştirme puanı ve eğer varsa geçmek istediği programın ortak derslerindeki başarısı" dikkate alınarak yapılması gerekmekle birlikte, yatay geçiş başvurularına ilişkin olarak üniversite senatosu tarafından ayrıca kriterler belirlenebileceği ve değerlendirmenin bu ilkeler çerçevesinde yapılacağı görülmektedir. Bu sonuca ulaşılmakla, davalı idare Senato'su tarafından kabul edilerek yürürlüğe konulan -davacı tarafından iptali istenilen- Yönerge'nin ilgili maddesinin hukukilik denetiminin yapılması gerekmekte olup hukuk devleti ilkesi gereğince, idarenin her türlü işleminin kanunilik ilkesine uygun olarak tesis edilip kamu yararına da uygun düşen bir gerekçeyi ihtiva etmesi gerekmektedir. Bu itibarla, iptali istenilen Sağlık Bilimleri Üniversitesi Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yatay Geçiş Yönergesi'nin 13. maddesinin 4. fıkrası hakkında yapılan değerlendirmede, yatay geçiş başvurularına ilişkin olarak senato tarafından bazı koşullar ve kriterler belirlenebileceği ayrıca davalı idarenin yatay geçişlerde fırsat eşitliğinin sağlanmasına yönelik -kamu yararına uygun düşen- beyanları da dikkate alındığında, ilgili mevzuat hükmünde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup; anılan düzenleme kapsamında davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 30/01/2026 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :

(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.