Danıştay 4. Daire 2025/657 E. 2025/3852 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/657 Karar No : 2025/3852

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Üsküdar ilçesi ... Mahallesi, ... Sokak No:... Daire:... (... ada ... parsel) sayılı taşınmazda çatı eğiminin değiştirilerek çatı katı alanının ve hacminin artırıldığı gerekçesiyle 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ve 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca söz konusu imara aykırılıklar sebebiyle davacıya 345.659,86-TL idari para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ...-... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K: ... sayılı kararda; para cezasının dayanağı olan yapı tatil tutanağın, para cezasına esas teşkil edebilecek düzeyde yeterli tespit ve bilgi içermediği, yapı ruhsatı eki mimari projeye aykırı olduğu iddia edilen kısımların kaç m² olduğu, kim tarafından kaç m² imalat yapıldığı ve bu imalatların hangi bağımsız bölüme ilişkin olduğu yönünde bir bilgiye bu tutanakta yer verilmediği, yine söz konusu tutanağın ilgili mahalde yapılan ölçümler sonucunda değil, gözlem sonucunda tanzim edildiğinden somut tespitler içermediği, devam eden süreçte ... numaralı bağımsız bölüm sahibi dava dışı I.Ö. ile ... numaralı bağımsız bölüm sahibi davacıya ortak olarak söz konusu imara aykırılıklar sebebiyle 345.659,86-TL idari para cezası verilmesine karar verildiği, hayatın olağan akışı içinde davacının ... numaralı bağımsız bölümün sahibi olmaması sebebiyle, bu kısma yönelik olarak imara aykırılık iddialarından da sorumlu olmaması gerektiği, aksi bir durum söz konusu ise, bu durumun da, davalı idarece ayrıca somut olarak ortaya konulması gerektiği, suç ve cezaların şahsiliği gereği varsa, her bir malikin fiili ayrı ayrı tespit edilerek ayrı ayrı ceza verilmesi gerekirken, bu ilkeye aykırı olarak ortak/müşterek ceza verme yoluna gidildiğinin görüldüğü, bu durumda, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinde esas alınan kriterlere uygun olarak para cezasının hesaplanabilmesi için yeterli olmayan tutanak esas alınmak suretiyle ve eksik tespite dayalı olarak verilen para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapı tatil tutanağının usulüne uygun olarak düzenlendiği, ruhsata aykırı imalatlar için ... ve ... numaralı bağımsız bölüm maliklerine imar para cezası verildiği, arsa paylarının her iki bağımsız bölüm için eşit olduğu ve cezai sorumluluğun da eşit olduğu, dava konusu işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Başkan ... ve Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/06/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller başlıklı 31. maddesinde, Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; (...) bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, (...) Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır... hükmü yer almıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun keşfe katlanma zorunluluğu başlıklı 291. maddesinde, (1) Taraflar ve üçüncü kişiler keşif kararının gereğine uymak ve engelleyici tutum ve davranışlardan kaçınmak zorundadırlar. (2) Keşif yapılmasına taraflardan birinin karşı koyması hâlinde, o kimse ispat yükü kendisine düşen taraf ise bu delilden vazgeçmiş; diğer taraf ise iddia edilen vakıayı kabul etmiş sayılır. Şu kadar ki, hâkim duruma ve karşı koyma sebebine göre bu hükmü uygulamayabilir. (...) hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın ve Dairemizin E:2025/1010 sayılı dava dosyasının birlikte incelenmesinden; İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi (... Sokak) ... Pafta, ... Ada, ... parsel sayılı taşınmazın ... kat ... bağımsız bölümün imar işlem dosyasında yapılan incelemede; ... tarih ve ... nolu Yapı Kullanma İzin Belgesinin mevcut olduğu, yapının 22.11.1985 tarihli rölöve projesine göre yapılan mahallen kontrolde çatı katında ... ve ... nolu bağımsız bölümler kapalı olduğundan içeri girilemediği ve gerekli tespitlerin yapılamadığı, dışarıdan yapılan gözlemsel incelemede çatı eğiminin değiştirilerek ... ve ... nolu bağımsız bölümlerin kullanımındaki çatı katı alanının ve hacminin arttırıldığı tespit edilerek ... tarih ve ... savılı ... nolu yapı tatil tutanağının tanzim edildiği, ... tarih ve ...-... sayılı encümen kararı ile de yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13 (d) maddesine istinaden yıktırılmasına ilişkin Encümen kararı alındığı, bakılan davada ise, 3194 sayılı İmar Kanunun 42.maddesinin 2. fıkrasının a ve c bendleri uyarınca 20.111,86-TL ve 1 ay içerisinde aykırılığın giderilmemesi durumunda aynı fıkranın (ç) bendi uyarınca 325.548,00-TL ilave edilmek üzere toplam 345.659,86 TL davacıya ve dava dışı I.Ö.'ye imar para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ...-... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararının alındığı, söz konusu ruhsata aykırılıkların yıkımına ilişkin ... tarih ve ...-... sayılı encümen kararının iptali istemiyle açılan diğer davada, uyuşmazlığın çözümü amacıyla İstanbul 11. İdare Mahkemesince E:... sayılı dosya kapsamında (Dairemizin E:2025/1010 sayılı dava dosyası) mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 31/03/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; " İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... pafta, ... ada, ... parsel sayılı yerde bulunan yapının; Bodrum+zemin+3Nk tan oluşan yapı olduğu, yapı ile ilgili olarak elektrik, su v.b. altyapı hizmetlerinin mevcut olduğu, dava konusu yerin bu binadaki 3. normal kat daireye bağlanan çatı arasındaki alan ile ilgili olduğu görüldüğü, dava konusu yer 22.07.1983 onanalı 1/1000 Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörüm Bölgesi Uygulama İmar Planı kapsamında konut olarak görüldüğü, tescilli bir yapı olduğuna dair belge bulunmadığı, yerinde yapılan incelemede yapı tatil tutanağında belirlenen yapısal tespitin, yerindeki duruma uygun olduğu, diğer bir deyiş ile yapı tatil tutanağının yapısal açıklamalar ve krokide belirtilen fiili durumu gösterdiği, yerinde yapılan incelemede daire içinden çatı arasına çıkan bir merdiven ve bu merdivenin bağlı olduğu bir çatı arası katının mevcudiyeti görüldüğü, her ne kadar tespit kapsamında daire içine girilmemiş olsa da yapının yan cephesinden yapının çatısının doğal geometrisinin değiştiği, dava konusu yer ile ilgili dosyada bulunan projesinde yapının çatı altında ve çatı saçak bölümlerinde herhangi bir kullanım alanı bulunmadığı, dava konusu yerde çatı arasına çıkan merdiven dışında bu alan çatının alt kısmında kalan ortak alan nitelikli yerine çatı altındaki kat maliki tarafından kullanıldığını gösterdiği, dava konusu edilen çatı arası alanın kullanım alanına katılması , kullanım alanını artıran niteliği nedeni ile ruhsat gerektiren bir imalat olduğu, ancak yapının bulunduğu Boğaziçi ön görünüm bölgesinde 2960 sayılı Boğaziçi kanunu geçerli olup bu alanda yapı ruhsatı verilemeyeceği, bu nedenle dava konusu ilave alanın ruhsatlanmasının mümkün olmadığı" görüş ve kanaatine yer verildiği görülmüştür. Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, uyuşmazlık konusu taşınmazda söz konusu aynı ruhsata aykırılıkların yıkımına ilişkin alınan encümen kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinde açılan davada ( E:... sayılı dava dosyası) yaptırılan keşif esnasında söz konusu taşınmazın bağımsız bölümlerinin içerisine girilemediğinin bilirkişi raporunda belirtilmesine karşın, ... tarihli ... İdare Mahkemesince düzenlenen keşif zabtında ise, taşınmazın bağımsız bölümlerinin içerisine girilememesi durumuna ilişkin olarak herhangi bir tespitin yazılmadığı, keşfe katlanma zorunlululuğu başlıklı yukarıda aktarılan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 291. maddesi uyarınca mahkeme kararında herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın esas hakkında karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, bakılan davada, mahkemesince ilgili dava dosyaları birlikte incelenip değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığından, kararın bozulması gerektiği oyuyla, çoğunluğun kararına katılmıyoruz.