Danıştay 4. Daire 2025/1193 E. 2025/3645 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/1193 Karar No : 2025/3645

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Tekstil İmalat Elektronik Gıda ve Restoran İşletmeleri Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Kaymakamlığı

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren işletemeye ait "içkili lokanta" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı olur işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, iş yerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere on beş günlük süre verilmesi üzerine, bu süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek iş yerinin kapatılacağı hususu kurala bağlanmakla birlikte, süre verilmesinde hukuki bir yararın bulunmadığı hâllerde, diğer bir ifade ile, iş yerinin ilgili mevzuatı ihlal eden süregelen faaliyetlerinin bulunması halinde, süre verilmeden de idare tarafından iş yerine ait ruhsatların iptal edilebileceği; genel güvenliği tehdit eden ve bulunduğu çevredeki güvenliğin sağlanması için faaliyetinin sonlanması gereken iş yerlerine, yetkili idare tarafından bu yönde bir yaptırım uygulanmasında ilgili mevzuatın genel hükümleri bakımından bir sakınca bulunmadığı açık olup ruhsat verilmesine esas olan güvenlik ve asayiş yönlerinden uygun olması koşulunun, işletme çalışanlarının karıştığı kasten adam öldürme fiili gözönüne alındığında davacıya ait iş yeri açısından ortadan kalktığı anlaşıldığından, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, güvenlik ve asayişi sağlamanın kolluk kuvvetlerinin görevi olduğu; bölgedeki güvenlik zaafiyeti nedeniyle kendilerinin mağdur olduğu, nitekim emniyet ekiplerini görmenin bile saldırganları durduramadığı; gasp, kasten yaralama ve kayıp eşya suçlarının farklı olaylarmış gibi bildirildiği ancak aynı olay sırasında gerçekleştikleri; iş yeri açma ve çalışma ruhsatının usulüne uygun olarak alındığı, iş yeri hakkında öncesinde de tesis edilmiş bir men kararı bulunmadığı gibi 15 süre tanınmadan, yalnızca kolluk görüşü ile ruhsatın iptal edilmesinin usule aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idarelerce, cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Üye...ve Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 03/06/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava; İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:...adresinde faaliyet gösteren işletemeye ait "içkili lokanta" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Belediye Başkanlığı olurunun iptali istemiyle açılmıştır. 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu’nun 7. maddesinde;” Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon… ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler... tarafından verilir. ...İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır. ...Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir...” hükmü yer almaktadır. 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde; "g) Umuma açık istirahat ve eğlence" yerinin kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan ...konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; ...elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri ifade edeceği; 32. maddesinde; "...Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye... tarafından izin verilir... umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir..."; "Kolluk denetimi" başlıklı 37. maddesinde, “Kolluk, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetler. Denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususlar, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirilir.”; 39. maddesinde, “2559 sayılı Kanunun 8. maddesinde sayılan hususların tespiti halinde belirtilen işyerleri otuz günü geçmemek üzere, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından geçici süreyle faaliyetten men edilir...”; "İşletme izninin iptali" başlıklı 42. maddesinde ise, "2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 8. maddesinde belirtilen fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı mahallin en büyük mülkî idare amirinin bildirimi üzerine yetkili idareler tarafından beş işgünü içinde iptal edilir." düzenlemesi yer almıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak faaliyet gösterecek bir işyerinin açılmasında; genel güvenlik ve asayiş açısından kolluk kuvvetinin olumlu görüşünün alınması gerekmekte olup, olumlu görüş alınmayan, genel güvenlik ve asayiş açısından sakıncalı olduğu belirtilen yerlere işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmeyeceği, olumlu görüş alınarak açılış izni verilen işyerlerinde sonradan genel güvenlik ve asayişi bozucu hareketlerin meydana gelmesi sebebiyle ruhsat iptali yetkisinin, işletmeci veya işyerinden kaynaklı objektif sebeplerin somut olarak tespiti halinde kullanılacağı, nitekim asayiş ve güvenliği sağlamanın kolluğun asli görevi olduğu tabiidir. Uyuşmazlıkta, içkili lokanta olarak faaliyet gösteren davacıya ait işyerine ait ruhsatın iptaline ilişkin işlem tesis edilirken, işlemin sebebi olarak münferit bir olay (olay ve devamında gerçekleşen ilk olayla bağlantılı olay) dikkate alınarak işyerinin genel güvenlik ve asayiş yönünden sakıncalı olduğu gösterilmiştir. Buna göre, işyerinde meydana gelen olay nedeniyle işyerinin, işyeri sahibi ve işletmecisi tarafından mevzuata uygun şekilde işletilip işletilmediği hususu, işyerinin konumu genel asayiş ve genel güvenlik yönünden birlikte değerlendirilmek suretiyle, genel güvenlik ve asayiş açısından sakıncalı hale gelip gelmediğinin belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olumsuz görüşe istinaden tesis edilen işlemde hukuka uygunluk, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir. Bu itibarla, yukarıda belirlen gerekçe ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.