Danıştay · 2. Daire

Danıştay 2. Daire 2025/1482 E. 2025/2414 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
2. Daire
Esas No
2025/1482
Karar No
2025/2414
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2025/1482 Karar No : 2025/2414

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri...

KARŞI TARAF (DAVACI) :...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Edirne İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı; H. Ç.'nin oğlu M. B. Ç. isimli şahsın iletişiminin dinlenmesi olayına ilişkin olarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 ve 8/12 maddeleri gereğince meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, suçun işleniş tarihi itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesi uyarınca, idarenin ceza verme zaman aşımı süresi dolduğundan, dosyanın ilgili bölümünün işlemden kaldırılmasına dair İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının (1/b) no'lu olaya yönelik kısmının iptali istemiyle dava açmıştır. Uyuşmazlık Hakkında Verilen Kararlar: ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla davacıya isnat edilen suçlamalar için ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle davacının fiilinin sübuta erip ermediği konusunda bir değerlendirme yapılmaksızın, doğrudan dosyanın zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması gerekirken, fiil hakkında değerlendirme yapılarak ve sübuta erdiği kanaati belirtilerek tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiş; anılan kararın davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 05/02/2018 günlü, E:2016/29081, K:2018/6150 sayılı kararıyla davacının meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerinin sübûta erip ermediği irdelenmeden ve fiillerinin hangi tarihte işlendiği tespit edilmeden, doğrudan ceza verme zamanaşımı sebebiyle dosyanın işlemden kaldırılması gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle karar bozulmuştur. ... İdare Mahkemesince bozma kararına uyulmak suretiyle yeniden yapılan inceleme sonucunda verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla dosya kapsamından (1/b) sıra no'lu olayda, gerçek dışı rapor düzenlemek, suç tasnii ve iftira fiillerinin sabit olduğu, söz konusu fiillerin de işlem tarihi itibarıyla meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında bulunduğunun açık olduğu; öte yandan, (1/b) sıra no'lu olayda, ilgiliye karşı işlenen fiillerin, 06/11/2012 tarihinden itibaren 15 gün süreyle devam edip, 20/11/2012 tarihinde sona erdiği, bu sebeple dava konusu işlemin tesis edildiği 23/12/2014 tarihi itibarıyla anılan fiiler yönünden, 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde tanımlanan zamanaşımı süresinin dolduğu, bu durumda, (1/b) sıra no'lu olay yönünden, isnat edilen fiiller sabit olmakla birlikte, işlem tarihinde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğramış olduğu anlaşıldığından, davacının bu fiiller sebebiyle meslekten çıkarma cezası ile tecziyesinin gerekli olduğu tespit edildikten sonra, zamanaşımının gerçekleşmesi sebebiyle dosyanın ilgili bölümünün işlemden kaldırılmasına dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; anılan kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İkinci Dairesinin 04/07/2023 günlü, E:2021/3356, K:2023/3880 sayılı kararıyla İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca tesis edilen kısmı yönünden bozulmasına, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/12 maddesi uyarınca tesis edilen kısmı yönünden onanmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca tesis edilen kısmı yönünden bozma kararına uyularak verilen temyize konu karar ile lehe olan hükmün uygulanması ilkesi uyarınca, sübuta eren fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmünün dikkate alınması gerektiği; Bu bağlamda; davacının, disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel olan ve Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesinde yer alan "suç tasnii, iftira" fiili, mevcut hukuki durum itibarıyla 7068 sayılı Kanun ile herhangi bir cezai yaptırıma bağlanmayarak disiplin suçu olmaktan çıkarıldığından, davacı hakkında bu madde uyarınca tesis edilen dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacı tarafından işlemden kaldırma kararının uygulandığı, davacının, temyizen incelenmekte olan davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı; dava konusu işlem tarihi itibarıyla iftira fiilinin suç olma vasfının bulunduğu, dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'ne göre tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Davacı tarafından cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin esası hakkında gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Edirne İdare Mahkemesinin temyize konu kararı; Danıştay İkinci Dairesinin 04/07/2023 günlü, E:2021/3356, K:2023/3880 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde, Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/05/2025 tarihinde, esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY :

Dava konusu işlemin tesisine neden olan , eylem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesinde; "...suç tasnii, iftira..." fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. 08/03/2018 tarih ve 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinde; "1-Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre re'sen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur... 2/b- Bu Kanun yürürlüğe girmeden önce personelin tabi olduğu disiplin mevzuatının ceza hükümleri ile bu Kanunun ceza hükümlerinin farklı olması halinde personelin lehine olan hükümler uygulanır" hükmü getirilmiştir. Anılan Tüzüğün 8/6. maddesindeki düzenlemeye, 7068 sayılı Kanun'da yer verilmemiş, bu Kanun, "Devlet memurluğundan çıkarma" başlıklı 9. maddesinde; Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Sonuç olarak yüz kızartıcı eylem, işlem, tutum ve davranışlar yönünden; 7068 sayılı Kanun, Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasını öngörürken, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde yer almış olan, meslekten çıkarma cezası daha lehe hüküm haline gelmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayıldığından, 657 sayılı Kanun uyarınca, öncelikle yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmanın kapsamının belirlenmesi gerekir. 09/05/2014 tarih ve 28995 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 16/01/2014 tarih ve E:2013/110, K:2014/8 sayılı kararında da; 657 sayılı Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde yer alan kuralın,... fıkrada genel bir belirleme yapılmadığı, disiplin cezası gerektiren hareketlerin, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici olması gerektiği düzenlenerek çerçevesinin çizildiği, kaldı ki; kural dayanak alınarak tesis edilen idari işlemlere karşı yargı yolu açık olup belirsiz olduğu ileri sürülen kavramlar ve bu kavramların belirttiği hareketler yargı kararları yoluyla da somutlaştırıldığından, Anayasa'nın 2.,38. ve 128. maddelerine aykırı olmadığına karar verilmiştir. Yasa ile yüz kızartıcı olan eylemelerin hangileri olduğuna dair genel bir belirleme yapılmamış ise de; bazı kanunlarda yüz kızartıcı suçlara ilişkin düzenlemeler yer almış olup, bu düzenlemelerin; 657 sayılı Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde yer alan "yüz kızartıcı" kavramının somutlaştırılmasında esas alınıp, belirlilik ve öngörülebilirliğin sağlanacağı sonucuna ulaşılmıştır. Eylem tarihinden önce yürürlükte bulunan, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun (17/02/2004 - 5085 Kanun 7. md) 12. maddesinde; " Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasniî, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile... mahkûm olanlar" hükmüne yer verilerek iftira ve cürüm tasniî eylemi yüz kızartıcı sayılmıştır. Bu durumda, uyuşmazlıkta; davacıya atfedilen eylemlerin sübut bulması halinde; 657 sayılı Kanun'un 125/E-(g) maddesinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi öngörülmüş ise de; fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan ve davacı yönünden lehe sonuç doğuracağı anlaşılan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesine göre, "meslekten çıkarma" cezası verilmesi, hukuksal denetiminin de bu çerçevede yapılması gerekir Somut olayda ise; davacının iftira eylemini işlediği ancak olayda ceza zaman aşımı bulunduğu nedeniyle işlemden kaldırma yönünde tesis edilen işlemin, davacı tarafından isnat edilen eylemleri işlemediğini ileri sürerek iptali istemiyle dava açıldığı, bu durumda; eylem yönünden inceleme yapılarak, eylem sübut bulmamış ise zaman aşımının da söz konusu olamayacağı göz önüne alınmak suretiyle karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla; davalı idare tarafından temyiz edilen ve "suç tasnii, iftira" fiillerinin, mevcut hukuki durum itibarıyla 7068 sayılı Kanun ile herhangi bir cezai yaptırıma bağlanmayarak disiplin suçu olmaktan çıkarıldığı" gerekçesiyle verilen kararın bozulması gerektiği oyu ile aksi yönde oluşan karara katılmıyorum.

Atıf: Danıştay 2. Daire, E. 2025/1482, K. 2025/2414, T. 17.02.2004, www.arakarar.com/karar/danistay-2-daire-2025-1482-e-2025-2414-k-535e4c38fc34