Danıştay 2. Daire 2024/551 E. 2025/2629 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/551 Karar No : 2025/2629

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; ... Dönem Polis Meslek Eğitimi Merkezi sınavını kazanarak Karabük Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne öğrenci adayı olarak geçici kaydı yapılan davacı tarafından, hakkında düzenlenen sağlık kurulu raporlarının incelenmesi neticesinde, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-8-A maddesindeki şartları taşımadığından "Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi Olamaz" kararı verildiğinden bahisle Polis Akademisi Başkanlığının ... tarihli onayı ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, Mahkemece Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri çerçevesinde POMEM öğrencisi olmaya engel bir hastalığının bulunup bulunmadığı hususunda sağlık kurulu raporu alınmak üzere hakem hastane olarak belirlenen Ankara Şehir Hastanesine sevk edildiği; Ankara Şehir Hastanesine tarafından düzenlenen ... günlü, ... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda; "Sağ böbrek boyutları 54x29x15 mm, konturu düzenlidir. Parankim ekosu grade 1 artmıştır. Parankim kalınlığı 2-5 mm ölçülmüştür. Taş, hidronefroz, kistik ya da solit kitle izlenmedi. Sol böbrek boyutları 132x57 mm, konturu düzenlidir. Parankim ekosu tabiidir. Parankim kalınlığı 15 mm ölçülmüştür. Sol böbrekte 25 mm çapında kaliksiyel dilatasyon olabilecek kistik yapı içerisinde en büyüğü 5 mm çapında pozisyon değiştirmekle hareket eden multipl taş fragmanları ile uyumlu ekoik yapılar izlenmiştir. Mesane konturları düzenli, duvar kalınlığı normal sınırlardadır. Lümeni içerisinde taş ya da kitle saptanmadı. Kreatinin değeri normal sınırlarda. İdrar tahlili temiz. ETSŞY Ek-3-8- A-3 ve A-5'e uygundur. POMEM öğrencisi olur" kararı verildiği, dava konusu işlem "atrofik böbrek veya hipoplazik böbrek" (böbreklerden birinin diğerine nazaran küçük olması) tanısına dayandığı halde, Ankara Şehir Hastanesinin ... günlü, ... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda davacıda "atrofik böbrek veya hipoplazik böbrek" bulunup bulunmadığına ilişkin herhangi bir tespit ve değerlendirmenin yer almadığı görüldüğünden, davacının "atrofik böbrek veya hipoplazik böbrek" rahatsızlığı olup olmadığının açık ve net olarak belirtildiği yeni bir rapor alınmak üzere aynı hastaneye yeniden sevk edildiği, Ankara Şehir Hastanesinin ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda, "Her iki böbrek normal boyutlarda, konturları düzenli, parankim kalınlıkları normal sınırlarda, mesane kalınlığı normal sınırlarda. "ETSŞY Ek-3-8-A'ya uyar. POMEM öğrencisi Olur" kararı verildiği; uyuşmazlıkta, dosyada mevcut belgelerin ilgili mevzuat hükümleriyle birlikte incelenerek değerlendirilmesi neticesinde davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-8-A maddesinde yer alan sağlık şartlarını taşıdığı, ürolojik veya nefrolojik sistemde yapısal veya fonksiyonel bozukluk oluşturan veya komplikasyona neden olan 0,5 cm’den büyük böbrek taşının veya böbrek taşı nedeniyle ürolojik operasyon öyküsünün bulunmadığı, her iki böbrek boyutlarının normal sınırlarda olduğu, her iki böbrek fonksiyonlarının normal olduğu, POMEM öğrencisi olmasına engel teşkil edecek bir patolojisinin bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Anılan karar; Danıştay Sekizinci Dairesinin 09/12/2022 günlü, E:2021/7050, K:2022/7410 sayılı kararıyla; hakem hastanece düzenlenen sağlık kurulu raporlarında davacının böbrek boyutlarıyla ilgili çelişki bulunduğu, ilişik kesme işlemine neden olan böbrekte küçüklük ve fonksiyon kaybı (Atrofik-hipoplazik bökrek) rahatsızlığıyla ilgili açık ve net bir açıklama bulunmadığından davacının yeni bir hakem hastaneye sevki gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : Danıştay Sekizinci Dairesinin bozma kararına uyulmak suretiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; Dairece ara kararıyla davacının Gazi Üniversitesi Hastanesine sevkine karar verilerek, davacının polis meslek eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesine sebebiyet veren "atrofik böbrek ve hipoplazik böbrek" sağlık durumunun davacıda mevcut olup olmadığı, mevcutsa ETSŞY hükümlerine göre davacının polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olmasına engel oluşturup oluşturmadığı hususlarını bildirir sağlık raporu düzenlenmesi istenildiği, Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin ... günlü sağlık kurulu raporunda; "hastanın yapılan ultrasonografik tetkikinde bilateral böbrek boyutları, parankim kalınlığı ve parankim ekojeniteleninin normal izlendiği, yapılan Mag-3 sintigrafisinde her iki böbrek fonksiyonlarının normal izlendiği, bilgisayarlı tomografide de herhangi bir taş rastlanmadığı" yönünde tespit ve görüşlerde bulunulduğu görüldüğünden, atrofik böbrek veya hipoplazik böbrek (böbreklerden birinin diğerine nazaran küçük olması ve fonksiyon kaybı olması) durumunun davacıda bulunmadığı anlaşıldığından, bu hususlar sebep gösterilerek tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun açıklanan gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-8-A maddesindeki sağlık şartlarını taşımadığı, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan sağlık kurulu raporunun verildiği tarihteki davacının sağlık durumunun gözetilmesi gerektiği, tanı, dilim ve karar uyumunun o anki güncel Yönetmelik hükmüne istinaden değerlendirildiği, belli bir süre sonra alınacak yeni raporun Eğitim Merkezine giriş aşamasındaki sağlık durumunu belirlemeyeceği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 21/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava; ... Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) Müdürlüğü bünyesinde 25. dönem öğrenci adayı olan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-8-C (EK-3-8-C-1-c böbrek taşı, EK-3-8-C-2-b atrofik-hipoplazik böbrek) maddesinde belirtilen şartları sağlamadığından bahisle "POMEM öğrencisi olamaz" kararı verilerek eğitim merkezi ile ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılmıştır. 03/01/2018 günlü, 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihindeki 5. maddesinde "Okullara alınacak öğrenci adayları, A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorundadırlar. Bu Yönetmelikte birebir karşılığı olmayan durumlarda, bu Yönetmeliğin 21. maddesi gereği, öğrenci adayının muayenesini yapan hastane sağlık kurulu doktorları, kişinin hastalığının uygun olabileceği dilim hakkında karar verir. B-C-D-E dilimlerinde geçen hastalığı olanlar veya 21. madde gereği değerlendirildiğinde hastalıklarının B-C-D-E dilimlerine uyduğuna, A dilimine uymadığına karar verilenler öğrenci olamazlar." hükmü yer almaktadır. 29/09/2019 günlü, 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği’nin eklerinde yapılan değişiklikle; Yönetmelik'in Ek-3-8 "Üroloji ve Kadın Hastalıkları ve Doğum" başlıklı bölümünde A Diliminin 1. maddesinde; Genel olarak böbrek fonksiyonlarının normal olmasının her iki böbreğinde sağlam olduğu anlamına gelmeyeceği, patolojik durumun iki böbrekte de aynı anda bulunmasının beklenemeyeceği, ayrı ayrı değerlendirmek ve değerlendirme için gerekli olan bütün tetkikleri, görüntüleme yöntemlerini ve fonksiyon tespit yöntemlerini yapmak koşuluyla her iki böbreğinde yapısal, fonksiyonel ve diğer yönlerden sağlam olması gerektiği, 3. maddesinde; Ürolojik-nefrolojik sistemde fonksiyonel bozukluk oluşturmamak, komplikasyon yapmamak, tekrarlayan enfeksiyonlara neden olmamak, diğer organlarda ve sistemlerde mevcut ürolojik-nefrolojik durumla bağlantılı olarak yapısal veya fonksiyonel bozukluk bulunmamak koşuluyla; a) 0,5 cm’den küçük (0,5 cm dahil) olan üriner sistem taşlarının, b) kendiliğinden, komplikasyonsuz olarak düşürülmüş üriner sistem taşlarının sağlam kabul edileceği, C Diliminin 2. maddesinde; a) bir böbreğin çıkarılması ya da fonksiyon bakımından yok hükmünde olmasının, b) Bir veya iki böbreğin yerleşim veya şekil bozukluklarının, yapısal veya fonksiyonel bozukluklarının (pelvik ektopik böbrek, atrofik böbrek, hipoplazik böbrek, soliter böbrek ve benzerinin) öğrenciliğe engel olduğu düzenlemesine yer verilmiştir. İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir. Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almıştır. İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir. Mahkemece görüşüne başvurulan ve bilirkişi niteliğinde olan hakem Hastane tarafından yapılacak incelemede; dayanak Sağlık Kurulu raporunun usul ve fenne aykırı olduğu, hastalığın tesbitine ilişkin yeterli tetkik yapılmadığı ya da tanı için ileri tetkik yapılması gerektiğinin belirlenmesi halinde; davacının sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığının belirlenebilmesi için yeniden tetkik ve tahlile tabi tutulması, önceki rapora itibar edilemeyeceğine ilişkin açıklamalar içeren raporun Mahkemeye ibrazı, Mahkemece de sözü edilen raporun yeterli bulunması halinde hükme esas alınması gerektiği açıktır. İdare tarafından dava konusu işlemin tesisi öncesinde ve yargılama aşamasında alınan tüm sağlık raporları birlikte incelendiğinde; dava konusu işleme dayanak alınan Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ... günlü, ... sayılı Sağlık Kurulu Raporu ve aynı hastanenin radyoloji raporları sonuçlarına göre, üstabdomen BT ve sintigrafi tetkikleri neticesinde davacının sağ böbreğinin atrofik görünümde, sol böbreğe oranla belirgin küçük, toplam böbrek fonksiyonun ise her iki böbreğe göre dağılımının sağ böbrekte % 7, sol böbrekte %97 olduğu (atrofik, hipoplazik böbrek), Ankara Şehir Hastanesinin 08/12/2020 günlü, 5757 sayılı Sağlık Kurulu Raporunda ise Uriner US tetkiki ile sağ böbrek boyutunun 54x29x15 mm, sol böbrek boyutunun 132x57 mm olduğu yönünde görüş bildirilirken, Ankara Şehir Hastanesinin ... günlü, ... sayılı ek raporunda USG ve CT tetkikleri neticesinde böbrek boyutlarının normal olduğu yönünde görüş bildirildiği, bu rapora istinaden ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, istinaf başvurusunun reddi yolunda Ankara Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, hakem hastane tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporlarında davacının böbrek boyutlarıyla ilgili çelişki bulunduğu, ilişik kesme işlemine neden olan böbrekte küçüklük ve fonksiyon kaybı (Atrofik-hipoplazik böbrek) rahatsızlığıyla ilgili açık ve net bir açıklama bulunmadığı gerekçesiyle Danıştay Sekizinci Dairesinin 09/12/2022 günlü, E:2021/7050, K:2022/7410 sayılı kararıyla bozulduğu, Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince bozma kararı doğrultusunda davacının sevk edildiği Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin ... günlü Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunda ise, BT, Sintigrafi, Üriner US gibi tetkikler neticesinde ortaya konulan böbrekte küçüklük ve fonksiyon kaybına ilişkin tespitlerle ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, sadece hastanın yapılan ultrasonografik tetkikinde bilateral böbrek boyutlarının normal olduğu yönünde tıbbi görüş sunulduğu görülmektedir. Uyuşmazlıkta; Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından davacı hastaneye sevk edilmeksizin, dosyada yer alan bütün sağlık kurulu raporları, görüntüleme ve fonksiyon tespit yöntemleri ile tetkiklerin birlikte değerlendirilmesi suretiyle, böbrek boyutları ve böbreklerde fonksiyon kaybı olup olmadığı yönünden ayrıntılı inceleme yapılarak alınacak yeni sağlık kurulu raporu sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin işleme dayanak alınan sağlık kurulu raporu ile Ankara Şehir Hastanesinin ... günlü, ... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda yer verilen tespitlerle ilgili hiçbir inceleme ve değerlendirme içermeyen, anılan raporlara niçin itibar edilemeyeceğine ilişkin tesbitlere ve açıklamalara yer vermeyen, davacının doğrudan sağlık muayenesine tabi tutulması suretiyle düzenlenen Sağlık Kurulu raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.