Danıştay · 2. Daire

Danıştay 2. Daire 2024/364 E. 2024/1708 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
2. Daire
Esas No
2024/364
Karar No
2024/1708
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/364 Karar No : 2024/1708 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Isparta ili, ... Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacının, 13/03/2015 tarihinde "izinsiz işe gelmemek" fiilini işlediğinden bahisle 5 ihtar puanı ile tecziyesine ilişkin Isparta Valiliğinin ... günlü, ... sayılı işlemi ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlık Hakkında Verilen Kararlar : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile Danıştay İkinci Dairesinin 25/05/2017 günlü, E:2016/12209, K:2017/4366 sayılı bozma kararına uyularak davanın reddine hükmedilmiş; davacının temyiz istemi üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 13/05/2019 günlü, E:2018/3809, K:2019/2839 sayılı kararı ile Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiş ve davacı tarafından yapılan karar düzeltme istemi de Danıştay İkinci Dairesinin 14/11/2019 günlü, E:2019/2884, K:2019/6272 sayılı kararı ile reddedilerek Mahkeme kararı kesinleşmiştir. Bu defa davacı tarafından, Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulmuş, Anayasa Mahkemesinin, yukarıda anılan Kanun'un 50/2. maddesi uyarınca verdiği ... günlü, ... başvuru numaralı kararı ile ''3. Anayasa Mahkemesi, Nigar Hürel ve diğerleri (B. No: 2017/16800, 22/11/2022) başvurusunda aile hekimi olan başvurucuların aynı nitelikteki eylemleri dolayısıyla ihtar puanı şeklinde almış oldukları cezaları sendika hakkı kapsamında incelemiştir. Anılan kararda Anayasa Mahkemesinin 5/8/2022 tarihinde Resmî Gazete’ de yayımlanan E.2022/43, K.2022/81 sayılı kararı ile 24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun 8. maddesinde yer alan ve “…sözleşmenin feshini gerektiren nedenlerin,…” yönetmelikle düzenlenmesine izin veren ibareyi iptal ettiği, ihtar puanı şeklinde uygulanan cezaların ise sözleşmenin feshini gerektirecek nedenlerin bir parçası olduğu belirtilmiştir. Bu itibarla başvurucunun sendika hakkına yapılan müdahalenin düzenlendiği 5258 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile Yönetmelik'in 14. maddesi ve 2 No.lu cetvelinin maddi anlamda kanunilik koşulunu karşılayacak biçimde erişilebilir, öngörülebilir ve belirli olmadığı sonucuyla sendika hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir. 4. Somut başvuruda, anılan karara konu edilen mevzuat hükümleri ve aynı olay kapsamında bir müdahalede bulunulduğu anlaşıldığından söz konusu kararda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Bu doğrultuda başvurucunun Anayasa'nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.'' gerekçesiyle davacının sendika hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna, Anayasa'nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. İdare Mahkemesi Kararının Özeti :... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; uyuşmazlıkta, davacının, sendikal faaliyet gereği 13/03/2015 tarihinde 1 gün görevine gitmeme fiilinin mazeret olarak kabulü gerektiğinden, sendikal hak kapsamında disiplin suçu teşkil etmeyen bu eylem nedeniyle davacının 5 ihtar puanı cezası ile cezalandırılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:.., K:... sayılı temyize konu kararla; İdare Mahkemesi kararının dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının, 13/03/2015 tarihinde nöbet görevine gitmediğinin sabit olduğu, bu durumun, sağlık hizmetinin aksamasına sebebiyet verdiği, dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca ilk mahkeme kararı olan ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... , K:... sayılı kararının, 20/07/2016 tarihinden önce verilmiş ve kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümlere tabi bir karar olması nedeniyle temyiz incelemesi neticesinde bozulması ve ilk derece mahkemesince bozma kararına uyularak davanın reddine karar verilmesi, anılan kararın, kanun yollarından geçerek kesinleşmesi sonrasında Anayasa Mahkemesinin ... günlü, ... başvuru numaralı ihlal kararı üzerine yeniden yargılama sonucunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının da ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına ilişkin hükümlere ve dolayısıyla doğrudan temyize tabi olduğu açık olduğundan, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karara yönelik davalı idarenin temyiz isteminin incelenmesine geçildi: Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Isparta ili, ... Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacının, 13/03/2015 tarihinde "izinsiz işe gelmemek" fiilini işlediğinden bahisle 5 ihtar puanı ile tecziyesine ilişkin Isparta Valiliğinin ... günlü, ... sayılı işlemi ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Anayasa Mahkemesince, Kanun'un veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği hâlde, davaların, Anayasa'ya aykırılığı saptanmış olan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa'nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine uygun görülemeyeceğinden, Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilen kanun hükmünün, yargı yerlerince uygulanamayacağı açıktır. Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan ve iptal kararlarının geriye yürümezliğine ilişkin bulunan kural ise iptal edilen hükümlere göre kazanılmış olan hakların ortadan kaldırılmasını veya toplum huzurunun bozulmasına yol açacak sonuçları önlemek amacıyla kabul edilmiş olup, bu kuralın mutlak anlamda uygulanması, Anayasa'nın 152. maddesinde düzenlenmiş olan ''Anayasa'ya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi (itiraz)'' yolunu hukuk ve uygulama yönünden sonuçsuz bırakacaktır. Aile hekimliği mevzuatı uyarınca, ihtar puanı şeklinde uygulanan cezalar, sözleşmenin feshini gerektirecek nedenlerin bir parçası olup, 5258 sayılı Kanun'un verdiği yetki kapsamında Yönetmelik'te düzenlenmiştir. Somut olayda, ihtar puanı verilmesine dair idari işlemin tesisinden sonra, dava konusu işleme dayanak oluşturan 5258 sayılı Kanun'un 8/2. maddesinde yer alan “… sözleşmenin feshini gerektiren nedenler,…” ibaresinin; Anayasa'nın kanunla düzenlenmesini öngördüğü ve temel hakların sınırlandırılmasına ilişkin olan aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının sözleşmelerinin feshini gerektiren nedenlere ilişkin olarak genel ilkeler ortaya konulmadan, kanuni çerçeve çizilmeden, sözleşmenin feshini gerektiren durumlar genel hatlarıyla da olsa belirlenmeden, ilgili hususların tamamının düzenlenmesinin yönetmeliğe bırakılması suretiyle yürütmeye sınırsız, belirsiz, geniş bir düzenleme yetkisi tanıdığından bahisle Anayasa Mahkemesinin 21/06/2022 günlü, E:2022/43, K:2022/81 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bu karar 05/08/2022 günlü, 31914 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış, kararın yürürlük tarihi 9 ay sonrası olarak belirlenmiştir. Bu itibarla, sözleşmenin feshini gerektirecek ihtar puanı konusu eylemlerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitine ve işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuat uyarınca yargısal denetiminin yapılmasına imkan bulunmadığı sonucuna varılarak, (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin yasal dayanağı kalmayan hükmü kapsamında işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. Ayrıca, uyuşmazlıkta; Anayasa Mahkemesinin 01/03/2023 günlü, 2017/14821 başvuru numaralı kararında da davacının sendika hakkına yapılan müdahalenin düzenlendiği 5258 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 14. maddesi ve 2 No.lu cetvelinin, maddi anlamda kanunilik koşulunu karşılayacak biçimde erişilebilir, öngörülebilir ve belirli olmadığı sonucuna varıldığı görülmüştür. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Atıf: Danıştay 2. Daire, E. 2024/364, K. 2024/1708, T. 14.03.2024, www.arakarar.com/karar/danistay-2-daire-2024-364-e-2024-1708-k-44ab57b573f4