Danıştay 2. Daire 2022/3847 E. 2025/6369 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3847 Karar No : 2025/6369

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı 2- ... Genel Komutanlığı VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; davacı tarafından, Bitlis İl Jandarma Komutanlığı emrinde personel kıdemli başçavuş olarak görev yapmakta iken uyuşturucu madde kullandığından bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(m) maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziye edilmesine ilişkin ... günlü, ...sayılı Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ...İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... günlü, ...soruşturma numaralı,... sayılı kararı ile, 5 yıl süre ile kamu davası açılmasının ertelenmesine ve 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına ve bu süre içerisinde tedaviye tabi tutulmasına karar verildiği ve davacının idari ve adli soruşturma kapsamında verdiği ifadelerde uyuşturucu madde kullandığını kabul ettiği görülmüşse de; meslekten çıkarma cezasını vermeye yetkili makam tarafından, davacının hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fiillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınması hukuken zorunlu bulunduğu, olayda belirtilen zorunluluğa aykırı olarak, davacıdan 04/04/2019 tarihli savunma istem yazısı ile olay hakkında 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-m maddesi belirtilerek devamında aynı Kanun'un 31. maddesi uyarınca yedi gün süre verilerek davacının yazılı savunmasının istenildiği, ancak, savunma istem yazısında 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, bu fıkrada sayılan hakları hatırlatılmadan disiplin cezası verildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, hakkında meslekten çıkarma cezası teklif edilen davacının 7068 sayılı kanunun 31. maddesinin 4. fıkrasında yer alan hakları hatırlatılmadan, sadece 31. maddeye dayanılmak suretiyle, neticede usulüne uygun son savunması alınmadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Bitlis Devlet Hastanesince düzenlenen 11/02/2019 tarihli raporda; davacının idrarında enzodiazepins maddesinin pozitif olarak saptandığı, davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...günlü, Soruşturma No:..., K:...sayılı kararı ile "Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak kabul etmek bulundurmak ve kullanmak suçu" ile ilgili olarak 5 yıl süre ile kamu davası açılmasının ertelenmesine ve 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına ve bu süre içerisinde tedaviye tabi tutulmasına karar verildiği, davacının idari ve adli soruşturma kapsamında verdiği ifadelerde uyuşturucu madde kullandığını ikrar ettiği böylece davacıya isnat edilen eylemin sübuta erdiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, İdare Mahkemesince; davacı hakkında, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun 31. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, bu fıkrada sayılan hakları hatırlatılmadan disiplin cezası verildiği, neticede usulüne uygun son savunması alınmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptal hükmü kurulmuş ise de; dava konusu işlemi tesis etme konusunda yetkili makam olan Bitlis Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulu Başkanı tarafından, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-m maddesi kapsamında işlem tesis edileceği, aynı Kanun'un savunma hakkı başlıklı 31. maddesi doğrultusunda bu konuda savunma yapması için davacıya 04/04/2019 tarihli savunma istem yazısı ile yedi günlük süre verildiği yani davacının yasal hakları kullandırılmak suretiyle usulüne uygun olarak son savunmasının alındığı görüldüğünden, İdare Mahkemesinin iptal gerekçesine itibar edilmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; savunma istem yazısında 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, bu fıkrada sayılan hakları hatırlatılmadan disiplin cezası verildiği; hiçbir somut ve hukuken kabul edilebilir bilgi, belge ve veriye dayanılmaksızın salt takdir yetkisine dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, adli yardım talebi... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., sayılı kararı ile kabul edilen davacının 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince, adli yardım istemi hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dosyanın incelenmesinden; davacının, 11/02/2019 tarihinde ev arkadaşı olan O. C.'ye ait ... plakalı araç ile Bitlise gittiği, burada Bitlis İl Jandarma Komutanlığı Kom Şube Müdürlüğü ekiplerince aracın durdurularak arama yapıldığı, aramada davacının üzerinde bulunan cüzdan içerisinde uyuşturucu madde kullanmaya yarayan alüminyum folyo bulunarak muhafaza altına alındığı, savcılık talimatı ile uyuşturucu madde kullanıp kullanmadığının tespiti için Bitlis Devlet Hastanesine sevk edildiği, 11/02/2019 tarihli raporda, davacının idrarında enzodiazepins maddesinin pozitif olarak saptandığı, idrar örneğinde çıkan uyuşturucu madde ile ilgili olarak davacı tarafından verilen ifade de evinde 1 ay önce içtiği eroin maddesini ve toplamda 3 defa uyuşturucu madde kullandığını ikrar ettiği, yapılan soruşturma neticesinde düzenlenen 21/03/2019 soruşturma raporu ile getirilen teklif doğrultusunda, Bitlis İl Jandarma Disiplin Kurulunun... günlü ...sayılı kararı ile davacının meslekten çıkarılmasına karar verildiği,... günlü, D:..., K:... sayılı Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile meslekten çıkarma cezasının uygun bulunduğu, bu karara 14/04/2020 günlü işlem ile Bakan oluru verilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT : T.C. Anayasası'nın 129. maddesinin 2. fıkrasında; "Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği" hükmü yer almaktadır. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun 8. maddesinin 6. fıkrasının m bendinde; "Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracı olmak, kullanılmasını kolaylaştırmak ya da özendirmek" fiili meslekten çıkarma disiplin cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır. Aynı Kanun'un "savunma hakkı” başlıklı 31. maddesinde; "(l) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. (3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fıkra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir. (4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuç doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme de sahiptirler. Bu bakımdan; kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanarak suçun ilgilisi tarafından işlenilmiş olduğunun kesin ve hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde hukuken kabul edilebilir nitelikte somut tespitlerle ortaya konulması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylem nedeniyle eylemine uyan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir. Bu bağlamda, hakkında disiplin soruşturması açılan kamu görevlisinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmesi için, savunmasını yapmak üzere ilgiliye en az yedi günlük süre tanınmalı, hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenmesi durumunda, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahip olduğu savunma istem yazısında belirtilmelidir. Dava konu uyuşmazlık bu çerçevede değerlendirildiğinde, davacının savunması alınmış ise de davacı hakkında meslekten çıkarma cezasının teklif edilmesi nedeniyle 04/04/2019 tarihli savunma istem yazısında, 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinin 4. fıkrasında yer alan hakları hatırlatılarak savunma yapmasına imkan tanınması gerekirken, bu hakları hatırlatılmadan sadece 7068 sayılı Kanun'un 8/6-m ve 31. maddeleri belirtilerek davacının yazılı savunmasının istenildiği görülmektedir. Bu durumda, hakkında meslekten çıkarma cezası teklif edilen davacının, 7068 sayılı kanunun 31. maddesinin 4. fıkrasında yer alan hakları hatırlatılmadan ve usulüne uygun son savunması alınmadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına karşı davalı idarelerden Jandarma Genel Komutanlığı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 31/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.