Danıştay 2. Daire 2022/3709 E. 2026/299 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3709 Karar No : 2026/299

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı 2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; davacının ... İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçunu işlediği iddiasıyla başlatılan disiplin soruşturması neticesinde, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ğ maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyası bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının ... İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde, ikametgahında ve kendisine ait olan araçta yapılan aramalarda, bir adet namlu ucu açık kurusıkıdan bozma silah, 210 adet 5,56 mm çapında M16 fişeği, 1 adet 15 cm ebatında uçaksavar mermisi, 1 adet sis el bombası, iki adet gaz bombası, 1 adet beyaz paraşüt aydınlatma roketi, 1 adet paraşüt roket aydınlatma fişeğinin ele geçirilmesi nedeniyle hakkında yürütülen soruşturma neticesinde, 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçunu işlediğinden bahisle İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ... sayılı kararı ile 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ğ maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; uyuşmazlık konusu olayda, davacı hakkında yürütülen soruşturmada hazırlanan disiplin soruşturma raporunda özetle; "...hakkında disiplin soruşturması yapılan polis memuru ...'in (davacının) alınan ifadesi ile Ankara Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü'nün cevabi yazısı ekindeki bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; davacının Hakkari iline geçici görevle 2016 yılında gittiği, o tarihte kendisine (1) adet 5.56 mm Sıg Sauer tüfek, (6) adet Sıg Sauer tüfek şarjörü, (180) adet 5.56 mm M-16 fişeği ile (1) adet tüfek dürbününün teslim edildiği, 2018 yılı Mayıs ayında evinden çıkan (220) adet 5.56 mm M-16 fişeği, (1) adet sis el bombası, (2) adet gaz bombası, (1) adet paraşüt aydınlatma roketi ile (1) adet paraşüt roket aydınlatma fişeği ile aracında bulunan çelik yelek üzerinden çıktığı anlaşılan ve sayısı belirtilmeyen el bombalarının 2016 yılında Hakkari iline giderken kendisine zimmetlenen mühimmatlardan olmadığından, özel harekat biriminde görevli olduğu süreç içerisinde eğitim veya operasyon dönemlerinde kendisine verilen, kullanılmadığı halde kullanılmış gibi sarf gösterilen veya başka yollardan temin ettiği mühimmatlar olduğu kanaatinin oluştuğu, her ne şekilde temin etmiş veya kendisinde kalmış olsa bile evinde ve aracında bu mühimmatların olduğunu bildiğinden yine Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü'nün cevabi yazı ekinde bulunan ve davacının da aynı tarihte tebellüğ ettiği 25/01/2018 günlü “İç Emir Talimatı” konulu emir yazısının 30. maddesinde “Hiçbir personel silahını, mühimmatını, el bombasını, teçhizat ve özel donanım malzemelerini evine veya şube dışına görev haricinde çıkarmayacaktır.” denildiğinden, ikametgahında yapılan aramalarda çıkan (210) adet 5,56 mm çapında M16 fişek, (1) adet sis el bombası, (2) adet gaz bombası, (1) adet paraşüt aydınlatma roketi ile (1) adet paraşüt roket aydınlatma fişeği, operasyon çantası ile aracında bulunan çelik yelek ve çelik yeleğin ceplerinde bulunduğu anlaşılan ve sayısı belirtilmemiş olan el bombalarının evinde ve aracında olmaması gerektiği, olsa bile emir yazıya istinaden şube müdürlüğüne teslim etmesi gerektiği halde teslim etmediğinden ve sahiplendiğinden kusurlu olduğunun değerlendirildiği ve 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçu işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ğ maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesinin teklif edildiği"nin görüldüğü; bu durumda, 01/06/2018 tarihinde gerçekleşen suç nedeniyle disiplin cezası vermek için belirlenen iki yıllık süre içerisinde tamamlanan disiplin soruşturması neticesinde, sübuta eren eylemi nedeniyle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ğ maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; usul açısından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Zamanaşımı” başlıklı 127. maddesi hükmü uyarınca disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğramış olan dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, dava konusu idari işlemin tesisinden önce savunmasının da usule uygun bir şekilde alınmadığı, esas açısından; meslek hayatına başladığı günden itibaren operasyonel birimlerde çalıştığı, doğuda terör unsurlarıyla çatışmalara girip yaralanarak gazi olduğu, girdiği çatışmalarda aldığı yaralardan dolayı hem fiziksel, hem de ruhsal yönden iyi durumda olmadığı, Ankara Özel Harekat Şube Müdürlüğü’nün yetersiz kurum binasından ötürü tüm polis memurlarının operasyon çantalarını eve götürdükleri, kurum binasında kilitleme imkanlarının bulunmadığı, gerçekleştirdiği iddia olunan fiile karşı verilen disiplin cezasının, ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli olmadığı, meslek hayatı boyunca hiç bir disiplin cezasının olmadığı, hal böyleyken gerçekleştirdiği iddia edilen fiilin, kanunda kusurlu olarak kabul edilen fiillerden en hafifi olduğu da gözetilerek, 7068 Sayılı Kanun’un 7/2 maddesindeki hükmün uygulanmamasının hukuka uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından; ... İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü'nde görev yaptığı dönemde 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçunu işlediği iddiası üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda "Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah, mermi ve mühimmatı satmak veya mal edinmek, personel kimlik kartını, araç, gereç, hayvan, silah ve mühimmatı başkalarının kullanımına vermek" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ğ maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle temyizen bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT : 7068 sayılı Kanun’un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinin 6. fıkrasında, "(6) Meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:...ğ) Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah, mermi ve mühimmatı satmak veya mal edinmek, personel kimlik kartını, araç, gereç, hayvan, silah ve mühimmatı başkalarının kullanımına vermek" hükmü; "Devlet memurluğundan çıkarma" başlıklı 9. maddesinde, "(1) Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanır..." hükmü; "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde, "(1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki; 1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile emniyet hizmetleri sınıfı dışındaki memurlara bütün disiplin cezalarını, 2) Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını,...verebilir..." hükmü; “Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi” başlıklı 18. maddesinde, “(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan; a) İl polis disiplin kurulunun verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla, b) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma kararları Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla, c) Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun kararları, Bakanın onayıyla, kesinleşir. (2) Birinci fıkra kapsamında Bakan onayına sunulan kararlardan uygun görülmeyenler ile birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca intikal eden ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır ...” hükmü; “Disiplin amirlerinin ve kurullarının belirlenmesi ve çalışmasına dair esaslar” başlıklı 26. maddesinde, “(1) Disiplin soruşturmasının açılmasında ve disiplin amiri veya disiplin kurulunun saptanmasında disiplinsizlik yaptığı iddia edilen personelin fiili işlediği tarihte çalıştığı yer esas alınır. Fiilin mehil müddetinde işlenmesi halinde ilişik kestiği yerde görevli kabul edilir. Ast memur ile üst memurun aynı fiile iştiraki halinde yetkili disiplin kurulu, üst memur hakkında disiplin cezası vermeye yetkili disiplin kuruludur. Disiplin konusu fiili işledikten sonra; rütbe veya kadro/görev unvanında değişiklik olan personel hakkında karar vermeye yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu, personelin son kadro/görev unvanı karşılığı rütbe esas alınmak suretiyle tespit ve tayin olunur.” hükmü yer almıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun “Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar” başlıklı 126. maddesinde, “Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır.” hükmü yer almıştır. 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un Ek 5. maddesinde, "Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunun görevleri şunlardır: a) Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatı, Bakanlığa bağlı kuruluşlar, mahalli idareler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde istihdam edilen memurlar hakkında gerek görülmesi halinde Devlet memurluğundan çıkarma cezasını vermek. b) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak. Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu kararları kesindir." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlıkta, davacı hakkında 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçunu işlediği iddiası üzerine başlatılan disiplin soruşturması neticesinde "Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah, mermi ve mühimmatı satmak veya mal edinmek, personel kimlik kartını, araç, gereç, hayvan, silah ve mühimmatı başkalarının kullanımına vermek" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ğ maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasının teklif edildiği, soruşturma dosyasının doğrudan İçişleri Bakanlığı Yüksek Disipiln Kuruluna intikal ettirilmesi üzerine İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziye edildiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığı çözmek için öncelikle İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca polis memurlarına meslekten çıkarma cezası verilip verilemeyeceğinin ortaya konulması gerekmektedir. 7068 sayılı Kanun'un 9. maddesinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı; 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinde de, Devlet memurluğundan çıkarma cezasının memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verileceği kurallarına yer verilmiştir. Diğer taraftan, 7068 sayılı Kanun'un 17/1-a maddesinde, kuruldukları il emniyet kadrosundaki polis memurlarına bütün disiplin cezalarını verme yetkisinin il polis disiplin kurullarında olduğu düzenlenmiştir. Ancak, 7068 sayılı Kanun'un 18/2. maddesi uyarınca, meslekten çıkarma cezası Bakan veya Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görülmeyen polis memurları ile aynı Kanun'un 26/1. maddesi uyarınca, ast memurun üst memura tabi olması durumunda, bu durumdaki polis memurlarına Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca meslekten çıkarma cezası verilebilmektedir. Bu bağlamda; İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun, il emniyet müdürlüğü kadrosunda bulunan polis memurlarına, yukarıda belirtilen istisnai hallerde meslekten çıkarma cezası verme yetkisi bulunmakta olup, bu istisnai durumlar dışında, meslekten çıkarma cezası verilmesi halinde, verilen cezanın yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olacağı açıktır. Somut olayda davacının yukarıda belirtilen istisnai durumlar bulunmadığı halde meslekten çıkarma cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmakta olup, davacı hakkında İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun meslekten çıkarma cezası verme yetkisi bulunmadığından, soruşturma dosyasının meslekten çıkarma cezası verilmesi teklifi ile iletilen olaylara ilişkin kısmı tefrik edilerek, bu kısmın yetkili disiplin kuruluna intikali gerekirken, davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 02/02/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.