Danıştay 13. Daire 2023/781 E. 2025/929 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2023/781 Karar No:2025/929

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Savunma Elektronik Elektrik İnşaat Makine Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Milli Savunma Bakanlığı ... Müdürlüğünce gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "123 Kalem (123 Kısım) MEBS Yedek Parçası Alımı" ihalesinin 20 kısım/20 kalemi üzerinde kalan davacı şirketin, sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin (f) bendi ve 26. maddeleri uyarınca 1 (bir) yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 05/04/2022 tarih ve 31800 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu ihalenin 20 kısım/20 kaleminin davacı şirketin uhdesinde kaldığı ve taraflar arasında 25/07/2019 tarihinde sözleşme imzalandığı, davacının 18 kısım malzemeyi sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim ettiği, 38. kısımda kayıtlı kart üzerinde ...'a ait yazılım bulunması, yüklenicinin bu yazılımı elde etmesinin mümkün olmaması nedeniyle fiili imkansızlık durumu meydana geldiğinden bu kısım için kısmi sulh sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafından, 40. kısımda kayıtlı 150 adet "MODÜL ARAÇ GK-2" adlı elektronik devre kartının idareye teslim edildiği, ancak yapılan muayene sonucunda söz konusu malzemenin niteliklerine uygun bulunmadığı, davacının bu kısım için de fiili imkansızlık durumu meydana geldiğinden bahisle yaptığı kısmi sulh talebinin idarece uygun görülmediği, akabinde söz konusu malzemenin ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim edilmediğinden bahisle 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (f) bendi ve 26. maddeleri uyarınca 1 yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, Uyuşmazlığın çözümü için 40. kısımda kayıtlı malzemenin tesliminde fiili imkansızlık halinin bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiğinden, Mahkemelerinin 15/08/2022 tarihli ara kararıyla ...'dan "1-''MODÜL ARAÇ GK-2'' adlı malzemenin, ana malzeme olan ... telsiz cihazıyla fonksiyonlarını tam olarak yerine getirip uyumlu çalışabilmesi için orijinal olması gerekip gerekmediğinin, 2-Eğer orijinal malzeme olmadan da ana malzeme ile uyumlu çalışabileceği tespit edilmişse aynı niteliklere sahip malzemenin piyasadan temin edilebilmesinin mümkün olup olmadığının sorulmasına," karar verildiği; ara kararına cevaben ... tarafından gönderilen 03/10/20222 tarihli yazıda "... ... Araç GK-1 güç kaynağı cihazının bir modülü olan “MODÜL ARAÇ GK-2”nin, çok çeşitli sayıda elektronik ve mekanik malzemelerden oluşan bütünleşik tasarım gerektiren karmaşık özelliklere sahip bir modül olduğu ve bu nedenle piyasadan aynı özellikler ile temin edilebilmesinin mümkün olmadığı, -... 9661 HF ve VUHF cihazlarının “Gizli” gizlilik derecesine sahip askeri ürünler olduğu, bilgi güvenliği ve Tempest kuralları açısından orijinal Araç GK-1 ekipmanı ile kullanılması gerektiği, -MODÜL ARAÇ GK-2’nin müşteriye sorunsuz bir şekilde teslim edilebilmesi için MODÜL ARAÇ GK 1 ile birleşip ARAÇ GK-1 cihazı haline gelerek MIL-STD-461 elektromanyetik uyumluluk testi, MIL-STD-810 çevre koşulları testi, MIL-STD- 1275 testi gibi ...'ın akredite laboratuvarlarındaki testlerden sıfır hata ile sorunsuz bir şekilde geçmesi gerektiği, -Çok maliyetli uzun tasarım süreçleri, test doğrulamaları ile kendini kanıtlamış ürünlerin içerisine nasıl ve ne şartlarda tasarım ve doğrulamalarının yapıldığı belli olmayan ve ...’ın akredite laboratuvarlarında test edilerek doğrulanmamış herhangi bir malzeme ya da modülün askeri sahada kullanılmasının muhabere yeteneğinden yoksun kalınmasına ve güvenlik zafiyetine neden olacağı belirtilmiştir." ifadelerine yer verildiği, Mahkemelerinin 12/10/2022 tarihli ara kararıyla da davalı idareden, "Davacı şirket tarafından ön muayene için prototip sunulduğuna, bu prototip devre kartının fonksiyon muayenesinin yapıldığına ve kartın niteliklere uygun olduğuna dair somut bilgi ve belgelerin sunulmasının istenilmesine" karar verildiği, ancak davalı idare tarafından, "davacının sunduğu prototip kartın muayenesinde niteliklere uygun çalıştığı" iddialarını kanıtlayıcı nitelikte somut bilgi ve belge sunulmadığı, Bu durumda, ... tarafından üretilen ... telsiz cihazlarının bakım ve onarımında kullanılan 40. kısımda kayıtlı "MODÜL ARAÇ GK-2" adlı elektronik devre kartının, çok çeşitli sayıda elektronik ve mekanik malzemelerden oluşan bütünleşik tasarım gerektiren karmaşık özelliklere sahip bir modül olduğu ve orijinal parça kullanılması gerektiği, orijinal malzemenin ise ...'ın tek satıcı olması nedeniyle piyasadan aynı özellikler ile temin edilebilmesinin mümkün olmadığı ve davacı tarafından üretilebilir nitelikte olmadığı, 38. kısımda kayıtlı malzemeyle ilgili kısmi sulh sözleşmesi imzalanmasını gerektiren sebeplerin 40. kısımda kayıtlı malzeme için de geçerli olduğu, dolayısıyla söz konusu malzemenin idareye teslim edilmemesiyle ilgili olarak davacıya kusur atfedilmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığı anlaşıldığından, davacı şirketin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle tesis edilen 1 yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı ile yapılan sözleşmenin 23. maddesi uyarınca sözleşmede yer alan her bir kalem malzeme için idarenin talep etmesi durumunda yüklenici tarafından malzemelere ait fikri, sınai, mülkiyet haklarının üreticilerden alınıp idareye teslim edilmesi gerektiği, davacı ile yapılan sözleşmenin feshine neden olan 40. kısımda kayıtlı malzemenin fikri, sınai, mülkiyet haklarının hak sahiplerinden alınarak idareye teslim edilmesine yönelik idarenin herhangi bir talebinin bulunmadığı, davacının üzerinde kalan 13 kısımda kayıtlı kablo, adaptör, kart, çevirici, modül, güç kaynağı türü yedek malzemelerin orijinalinin ... imali olduğu, davacının bu malzemeleri tedarik ederek idareye teslim ettiği, bu malzemelerin tesliminde herhangi bir hukuki sorun yaşanmazken 40. kısımda kayıtlı malzemenin ... imali olması sebebiyle tedarik edilmesi durumunda davacının hukuki veya cezai müeyyidelere maruz kalabileceği iddiasının gerçeği yansıtmadığı, söz konusu malzemenin 2019 yılında muadil, 2022 yılında orijinal olarak tedarik edilmesinin idari hata olmayıp idarenin tercihi olduğu, ihtarlı süre içerisinde imal edilen ve 24/08/2021 tarihinde yapılan ön muayene sonucunda niteliklere uygun bulunan prototip karttan sözleşmede belirtilen sayıda üretilememesinin davacının kusurundan kaynaklandığı, davacının idareye teslim ettiği 86 ve 88. kısımlarda kayıtlı kartlar ile teslim etmediği 40. kısımda yer alan MODÜL ARAÇ GK-2 adlı kartın benzer kartlar olduğu, dolayısıyla ...'ın söz konusu kartın piyasadan aynı özellikler ile temin edilmesinin mümkün olmadığı yönündeki görüşünün de gerçeği yansıtmadığı, bu nedenle fiili veya hukuki imkansızlık durumunun oluşmadığı, söz konusu malzeme için davacı ile birim fiyatı 1.645,00-TL'den sözleşme imzalanmışken, davacının taahhüdünü yerine getirmemesi sebebiyle ihtiyaç karşılanamadığından aynı malzeme için ... ile birim fiyatı 32.000,00-TL'den sözleşme imzalandığı, davacının taahhüdünü yerine getirmemesi sebebiyle ciddi meblağda kamu zararı meydana geldiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, sözleşmenin feshine neden olan 40. kısımda kayıtlı malzemenin üretiminin yalnızca ...'ın tekelinde olduğu ve piyasadan temininin mümkün olmadığı, keza 38. kısımda yer alan malzemenin de orijinal ve ... imali olması sebebiyle idare ile sulhen fesih yoluna gidildiği, bu malzemeye ilişkin sulh sözleşmesi imzalayan idarenin aynı koşullar 40. kısımda kayıtlı malzeme için de mevcut olduğu halde bu kısım için sulh sözleşmesi imzalamaktan imtina ederek taraflarına kusur atfetmesinin mümkün olmadığı, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler ile Dairemizin 18/04/2023 tarihli ara kararına cevaben sunulan bilgi belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.