Danıştay 12. Daire 2023/4768 E. 2025/819 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/4768 Karar No : 2025/819

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1-... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2-...Valiliği 3- ... Kaymakamlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ankara İli, Etimesgut İlçesi ... Lisesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Milli Eğitim Bakanlığı işlemi ile görevden çekilmiş sayılması nedeniyle 11/09/2020 - 15/05/2021 tarihleri arasında fazladan ödenen toplam 50.544,22-TL borçlandırılmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı Etimesgut Kaymakamlığı işleminin iptali ile yoksun kaldığı tüm parasal ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta her ne kadar davacının, mezuniyetsiz veya kurumunca kabul edilen mazereti olmaksızın 10 gün süreyle görevini terk ettiği konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, davacının iddiasında yer verdiği şekilde ciddi sağlık problemleri yaşadığından dolayı Özel ... Hastanesinde yapılan muayene sonucunda, ülkede yaygın olan salgın sebebiyle hastanelerin kapasitesinin yetersiz kalmış olması sebebiyle hastaneye yatışının yapılamadığı, rapor düzenlenmesinin imkansız olduğu şeklindeki beyanı üzerine Mahkemenin ara kararına, anılan hastane tarafından verilen cevabın incelenmesinden, bu iddianın yerinde olmadığı sabit ise de; davacı hakkında yürütülen ... tarihli ve ... sayılı soruşturma raporunda; "davacının halen raporlu olması, halen raporu devam etmekte iken ifadeye çağrılmasının oluşturacağı muhtemel risklerin muhakkiklikçe üstlenilemeyeceği, memuriyet mahalli dışında, resmi ikamet adresi dışında ikamet ediyor olması, şahsına okul müdürlüğünce yapılmış tebligatları cevapsız bırakması, 2019 Aralık ayından bu yana hakkında Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yürütülmekte olan inceleme/soruşturma çalışmaları nedeni ile de şahsına ulaşılamamış olması, kendisine ulaşılamamış olması nedeni ile hakkında yürütülen inceleme çalışmalarının belirsiz bir süre bekletilmesinin mümkün olmayacağı ve mevcut bilgi ve belgelerden durumun açık ve anlaşılır olması nedenleri ile inceleme çalışmalarına davacının yazılı ifadesi alınmadan devam edildiğinin belirtildiğinin görüldüğü, memuriyet statüsünden çıkarılmanın başvurulabilecek son çare ya da alınabilecek en son önlem niteliğinde bir tedbir olduğu ve kamu görevlisine katlanamayacağı bir külfet yükleyecek olması nedeniyle davacının ifadesi ve/veya düzenlenen soruşturma raporunda son savunması alınmadan veya ifade ve savunma alınması konusunda idarece harekete geçilmiş olmasına rağmen bu durumun fiilen imkansız olduğuna ilişkin somut ve resmi bilgi belge olmadan davacının, 11/09/2020 tarihinden itibaren görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Milli Eğitim Bakanlığı işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı, uyuşmazlık konusu kamu zararının kişi borcu kapsamında davacıdan tahsilinin sağlanmasına ilişkin olarak tesis edilen işlemde doğrudan söz konusu borcun tahsili yoluna gidilmeyip öncelikle söz konusu kamu zararın rızaen veya sulhen tazmininin amaçlandığı, bunun mümkün olmaması halinde ise, yani davacının rızaen veya sulhen ödemeyi kabul etmemesi halinde ise, söz konusu zararın yasal yollardan tahsiline gidileceği, bu durumun da Borçlar Kanunu uyarınca genel hükümlere göre gerçekleştirileceği, bu durumda, uyuşmazlık konusu kamu zararına karşılık, davacının görevden çekilmiş sayılması nedeniyle 11/09/2020-15/05/2021 tarihleri arasında fazladan ödenen toplam 50.544,22-TL'nin borçlandırılmasına ilişkin olarak tesis edilen işlemin, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca tesis edilmiş kamu zararının bildirimine yönelik bir işlem olduğu, bu haliyle işlemin bildirim mahiyeti taşıdığı açık olup, bu itibarla dava konusu işlemin idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai bir işlem niteliğinde bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, davacının 11/09/2020 tarihinden itibaren görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin ...tarihli ve ...sayılı Milli Eğitim Bakanlığı işleminin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının her ay tahakkuk tarihlerinden itibaren ayrı ayrı işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine, davacının görevden çekilmiş sayılması nedeniyle 11/09/2020-15/05/2021 tarihleri arasında fazladan ödenen toplam 50.544,22-TL'nin borçlandırılmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı Etimesgut Kaymakamlığı işleminin iptali isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; uyuşmazlıkta öğretmen olarak görev yapan davacının, yaz tatilinin bitiminin ardından 2020-2021 eğitim öğretim yılı için 01/09/2020 tarihinde ...Lisesindeki görevine gelip başlaması gerekirken bu tarihte görevine başlamadığı, 01/09/2020 tarihi ile 20/10/2020 tarihleri arasında davacı tarafından alınmış bir istirahat raporu bulunmadığı, farklı hastanelerden bu tarihten önce de 10/12/2019 tarihinden itibaren farklı hastalıklardan istirahat raporları aldığı, davacının rapor ibraz edemediği 01/09/2020 tarihi ile 20/10/2020 tarihleri arasında ciddi sağlık problemleri yaşadığını, salgın nedeniyle hastanelerin yetersiz kalması nedeniyle doktor tavsiyesi ve kontrolünde evde tedavi hizmetinin devam ettiği iddialarının ise Mahkemelerinin ''ara kararıyla'' ...Hastanesi ve ... Hastanesinden sorulması üzerine verilen cevaplarda herhangi bir yatarak tedavi hizmeti sunulmadığının belitilmesi sonucu davacının bu iddiasının ciddi bulunmadığı, öte yandan okul müdürü ve müdür yardımcılarının ifadelerinde, davacı hakkında öğrencilere hakim olamadığı, derslerde hakimiyet sağlayamadığı iddialarıyla verilen şikayet dilekçesi üzerine başlatılan soruşturma sırasında Bakanlık müfettişleri ile karşılaşmamak için davacının sağlık raporları almaya başladığı, ilk raporun alındığı 10/12/2019 tarihinden itibaren sağlık raporlarının kesintisiz devam ettiği için kendisinin gelip okulda göreve başlamadığı, raporun izne dönüştürülmesi için okula müracaat etmediği, hem Ankara'da aile hekiminden ve hastanelerden hemde Isparta'da bulunan çeşitli özel ve kamu hastanelerinden aldığı raporu okula faxla veya kargo ve posta yolu ile ulaştırdığı, kendisini telefonla aradıklarını ve okula gelmesi gerektiğini, memuriyet mahallli dışındaki yerleşim birimlerinden alınmış raporların kabul edilemeyeceğini söylediklerini, ancak kendisinin Ankara dışında ve okula bildirdiği adres dışında Isparta'da ve kesin olmayan bazı adreslerde ikamet etmekte olduğundan kendisine yazılı tebligat ulaştıramadıklarını, kendilerinin gönderdiği tebligatların şahsı tarafından tebellüğ edilmediğinden geri döndüğünü belirttikleri, soruşturma raporunda; "davacının halen raporlu olması, halen raporu devam etmekte iken ifadeye çağrılmasının oluşturacağı muhtemel risklerin muhakkiklikçe üstlenilemeyeceği, memuriyet mahalli dışında, resmi ikamet adresi dışında ikamet ediyor olması, şahsına okul müdürlüğünce yapılmış tebligatları cevapsız bırakması, 2019 Aralık ayından bu yana hakkında Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yürütülmekte olan inceleme/soruşturma çalışmaları nedeni ile de şahsına ulaşılamamış olması, kendisine ulaşılamamış olması nedeni ile hakkında yürütülen inceleme çalışmalarının belirsiz bir süre bekletilmesinin mümkün olmayacağı ve mevcut bilgi ve belgelerden durumun açık ve anlaşılır olması nedenleri ile inceleme çalışmalarına davacının yazılı ifadesi alınmadan devam edildiğinin" belirtildiğinin görüldüğü, bu durumda; her ne kadar İdare Mahkemesince davacının son savunmasının alınmasından veya ifade ve savunması alınması konusunda idarece harekete geçilmiş olmasına rağmen görevden çekilmiş sayılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlem iptal edilmiş ise de; dava konusu işlemin 657 sayılı Kanun'un 94. maddesi uyarınca görevden çekilmiş sayılması işlemi olduğu, disiplin işlemi niteliğinde bulunmadığı için davacının mutlaka savunmasının alınmasının gerekmediği, yukarıda belirtildiği üzere gerek davalı idarece, gerekse müfettişlerce göreve devam etmeyen davacıya ulaşılmaya çalışıldığı halde davacının kendi davranışlarıyla bunu imkansız hale getirdiği, idarece kendisine ulaşılamadığı, hakkında soruşturma başlatıldıktan sonra aldığı sağlık raporlarıyla uzun süre göreve gelmeyen davacının 01/09/2020- 20/10/2020 tarihleri arasında göreve gelmemesine yönelik mazeretini kendisinin davalı idareye bildirmesi gerektiği, bugünlere ilişkin mazeretini kanıtlayamayan davacının 657 sayılı Kanun'un 94. maddesi uyarınca görevden çekilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığından, dava konusu işlemin iptali ile dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan tüm parasal ve özlük haklarının iadesi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Pandemi sebebiyle bulaş riskinin fazla olmasından dolayı doktor tavsiyesi ve kontrolünde evde tedavi hizmetinin devam etmesinin yasaya aykırı olmadığı gibi bu tarihler arasında belgeler sunulmasına rağmen rapor sunulmadığı gerekçesiyle görevden çekilmiş sayılma kararı verilmesinin hakkaniyete aykırılık teşkil ettiği, 29 Ağustos 2020 tarihinde acil hasta olarak (cumartesi günü) ... Hastanesinden girişi yapılarak yatış işlemlerinin tamamlandığı, acil doktorunun astım, bronşit, nefes darlığı, göğüs ağrısı, kalp krizi özel tanısıyla yatışına karar verildiği, ancak; pandemi sebebiyle, doktorun kendi bölümünde beş tane Covidli hastası olması ve bulaş riski sebebiyle de evden tedavi hizmetlerinin zaruri şekilde devam etmesi gerektiğini belirttiği, hakkında görevden çekilmiş sayılma kararından sonra, 11/09/2020 tarihinden itibaren ödenen maaşların iadesi şeklinde işlem tesis edilmesinin de haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu, müfettiş raporunda kabul ve ikrar edildiği üzere savunma hakkının kullandırılmadığı belirtilerek, kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, davacının görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, Ankara Valiliği ve Etimesgut Kaymakamlığı tarafından, davacının yaz tatilinin bitiminin ardından 2020-2021 eğitim öğretim yılı için 01/09/2020 tarihinde ... Lisesindeki görevine gelerek başlaması gerekirken bu tarihte kuruma gelmeyerek görevine başlamadığı; 01/09/2020 tarihi ile 20/10/2020 tarihleri arasında alınmış bir istirahat raporu olmadığı halde bu tarihlerde görevinde olmadığı bu tarihler arasında Isparta ilinde bulunan sağlık kuruluşlarında ayakta tedavisini gösterir aralıklı belgelerin olduğu ancak bu belgelerin görevinin başında olmaması ile ilgili bir mazeret oluşturmadığı gibi aslında o tarihler için görevinde ve görevi mahallinde bulunmadığının delili olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının her ay tahakkuk tarihlerinden itibaren ayrı ayrı işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine, davacının görevden çekilmiş sayılması nedeniyle 11/09/2020-15/05/2021 tarihleri arasında fazladan ödenen toplam...TL'nin borçlandırılmasına ilişkin... tarih ve ...sayılı Etimesgut Kaymakamlığı işleminin iptali isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Kullanılmayan ...- TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 18/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.