Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/641 E. 2025/380 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/ KARAR NO : 2025/ HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : 1- VEKİLİ : Av. DAVALI : 2- VEKİLLERİ : Av. Av. DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/12/2018 KARAR TARİHİ : 27/03/2025 KARAR YAZIM TARİHİ :14/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE SAVUNMA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Dava konusu ... plakalı ... marka aracın arızaları nedeniyle birden fazla servise götürüldüğünü, yapılan işlemler için davacıdan 7.850,10 TL tutarında hizmet bedeli alındığını, araçta meydana gelen arızanın üretimden kaynaklı motor arızası yağ ve duman atma şeklinde olduğunu, ... 6 SHM 2018/ D.iş sayılı dosyasında motor arızasının üretimden kaynaklı olduğunu bildirdiği, gizli ayıplı aracın aynı nitelikte misliyle değişimini ve değişik iş dosyasıyda yapılan yargılama giderlerini talep ve dava etmişlerdir. Davalı ... OTOMOTİV SAN. vekili cevap dilekçesinde özetle; Aracın 28/01/2016 tarihinde satın alındığını, 10/02/2017 tarihinde yağ eksiltme şikayetiyle servise geldiğini, ... 21/09/2018 tarihinde çalışmama şikayetiyle aracın servise geldiğini, geldiğinde garanti süresinin dolmuş olduğunu, yapılan onarım işlemlerine ilişkin faturanın itiraz edilmeyerek davacı tarafça ödendiğini, garanti süresi bitmiş olmasına rağmen yapılan işlemde %50 indirim yapıldığını, arızanın garanti sonrasında meydana geldiği gibi meydana gelen arızanın kullanıcı hatasından kaynaklı olduğunu, delil tespitinin yokluklarında yapıldığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, aracın km 'si dikkate alındığında ve davacının halen aracı kullandığıda değerlendirilerek misliyle değişiminin sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını davacı haklı kabul edilse dahi bu sebeple onarım hakkının kullanılmasının daha yerinde olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Davalı ... OTOMOBİL A.Ş vekili cevap dilekçesinde : Araçta üretimden kaynaklı bir ayıp bulunmadığını, ayıp ihbarının süresi içerisinde yapılmadığını, şikayet konusu yapılıpta giderilmeyen arıza bulunmadığını, değişim talebinin aracın kullanım süresi ve km'si dikkate alındığında menfaatler dengesine aykırı olduğunu, şayet misliyle değişim talebi kabul edilir ise aracın uğradığı hasarlar dolayısıla değer kaybının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. DELİLLER: Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı. KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME : Eldeki dava ayıplı malın yenisi ile değişimi istemine ilişkindir. Mahkememizden verilen 22/12/2020 tarih ve 2018/ Esas 2020/ sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 03/06/2024 tarih ve 2021/ esas 2024/ Karar sayılı ilamıyla KALDIRILMAKLA, dava mahkememizin 2024/ esasına kaydı yapılarak yargılama bu esas üzerinden devam etmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 03/06/2024 tarih ve 2021/ esas 2024/ Karar sayılı ilamı ile "Mahkemece her ne kadar davacı tarafça dava dilekçesinde terditli talepte bulunulmadığı belirtilerek davanını reddine karar verilmiş ise de , davacının talebi olan misli ile değişim talebinin neden reddedildiği, gerekçede açıklanmamıştır. Oysa ki dosyada bilirkişi raporu alınmış, araç üretiminin olup olmadığı araştırılmış olup, mahkeme tarafından araçta ayıp bulunup bulunmadığı, misli değişimin gerekip gerekmediği, açıklanmadan ve TBK.nun 227 madde hükmü tartışılmadan karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Yukarıda belirtilen sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 355 ve m. 353/1-a-6 hükümleri uyarınca esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin kabulü ile mahkemece T.C. Anayasası'nın 141. maddesinin amacına ve 6100 sayılı HMK'nın 297 hükmüne uygun olarak, gerekçelerin açıkça kaleme aldığı anlaşılabilir, varılan yargıyı içerir ve denetlenebilir nitelikte bir hüküm kurulması ve yukarıda sayılan unsurları içerecek şekilde bir gerekçe oluşturulması için ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, istinafa başvuran davacı vekilinin istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine " karar verilmiştir. Yeniden esas alınan dosyada yapılan incelemede; Davacı dava dilekçesinde davalı ... Otomotiv A.Ş den 28/01/2016 tarihinde aldığı ... marka aracın garanti süresi dolmadan arıza vermeye başladığını, başta motor kaynaklı olmak üzere verdiği arızaları nedeniyle birden fazla kere ... A.Ş nin servisine götürdüğünü, aractaki arızanın üretimden kaynaklı motor arızası yağ ve duman atma şeklinde olduğunu, bu sorunların aracın verimli olarak kullanılmasını engellediğini belirterek , gizli ayıplı aracın aynı nitelikte misliyle değişimini talep etmiştir. Dosya arasında mevcut ... 6.Sulh Hukuk Mahkemesinden talep edilen delil tespiti dosyasında 20/10/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle araçtaki arızanın üretimden kaynaklı olduğu ve gizli ayıp niteliğinde olduğunun mütalaa edildiği görülmüştür.Mahkememizce makine mühendisi bilirkişinden alınan 05/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda da, aracın satın alındıktan sonra gösterdiği arıza ve servis kayıtları ile araç incelenerek raporun düzenlendiği, bilirkişi raporunda; Sulh Hukuk mahkemesince yapılan tespit sonucu alınan bilirkişi raporundaki tespitlere katıldığını ayrıca ek olarak “13/10/2016 tarihinde araç motor yağı eksiltiyor şikayeti ile ilgili servise gittiği, 22/07/2017 tarihinde yine motor arıza şikayeti ile ilgili servise gidildiği, 14/08/2018 tarihinde yine aracın motorundan duman atma şikayeti ile servise gidildiği, 30/07/2019 tarihinde 220.000km bakımı sırasında sorunun tekrar dile getirildiği, garantisinin 28/01/2018 tarihinde bitmiş olduğu, keşif sırasında motordan duman attığı ve ekzosdan yağ yakması emaresi olan koyu duman attığı ve motorun üstünde üfleme olduğu ,ayrıca yağ buharından kaynaklanan araç içinde kaput içinde yağlanma izleri olduğunun" tespit olunduğu, buna göre bahse konu araçta meydana gelen ayıbın gizli ayıp olduğu, motor arızasının imalat aşamasında yapılan bir hata nedeni ile tekrar ettiği, yapılan tadilatlar ile giderilemediği dört defadan fazla aynı nedenle ilgili servise gidildiği keşif sırasında bile üfleme yağ yakma gibi sorunlarının devam ettiği, kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Açık ayıplarda TTK'nun 23/1-c maddesi uyarınca malın tesliminden itibaren alıcı sekiz gün içerisinde muayene ve ihbar külfetini yerine getirmelidir. Gizli ayıplarda ise aynı madde fıkrasının TBK 223.maddesine yaptığı yollama ile ayıp ortaya çıktığı anda gecikmeksizin ayıp ihbarı yapılmalıdır. Tacirlerin satım sözleşmesinde ayıp ihbarının ne şekilde yapılacağı TTK'da düzenleme altına alınmıştır. TTK18/1.maddesine göre tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenlik elektronik imza ile yapılmış e-posta sistemi ile yapılır. TTK m.18/3’deki tacirler arasındaki bildirim usulleri geçerlilik şartı değil ispat şartıdır.TBK’nın 227.maddesi "(1)Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. (2) Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. (3) Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. (4)Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. (5)Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükmünü haizdir. (... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 2019/ esas - 2020/ karar, ... 11. Hukuk Dairesi Esas No: 2020/ - Karar No : 2022/)Böylece tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davaya konu aracın gizli ayıplı olduğu, dosya arasında bulunan servis kayıt ve onarım formları ile mail yazışmalarından davacının davalıya ayıp ihbarının süresinde yapıldığının değerlendirildiği, mahkememizce ... A.Ş ye aracın marka ve modeli belirtilerek aynı nitelikte benzer mislinin üretilip üretilmediği araştırıldığında, ... A.Ş'nin 27/02/2020 tarihli yazı cevabı ile davaya konu şasi, motor numaralı Ducato Van Maxi aracın mislinin üretilmediği bildirildiği, bunun üzerine Davacı vekili ... Sisteminden gönderdiği 16/12/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile tahkikata geçilmesi yönündeki ara karardan dönülmesi ve ıslah talep ettiğini, buna göre; Dava dilekçesinde yalnızca misli ile değişim hakkı kullanılmış olsa da diğer seçimlik hakların terk edilmediğini, Yargılama sırasında aracın mislinin üretilmediğinin ortaya çıkmasından sonra tercihin zorunlu olarak ıslahı ile sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talep etme şeklinde kullanılmasının önünde bir engel bulunmadığını, Bu sebeple talep sonucunu, sözleşmeden dönme ve ayıplı araç için ödenmiş olan 68.597,89TL bedelin iadesi talebi olarak ıslah ettiklerini belirterek 68.597,89TL bedelin iadesine karar verilmesini talep ettiğini bildirdiği, Ancak alıcının seçimlik haklarını tek yanlı ve varması gereken bir irade açıklamasıyla kullanması gerektiği, alıcı bu haklardan hangisini seçtiğini bir kez bildirmekle seçim hakkını kullanmış olacağı ve artık tercihini ıslah yoluyla dahi değiştiremeyeceği, bu nedenle alıcının seçim hakkının, bir kez kullanılmakla sona erdiği, bu özelliği nedeniyle, alıcının seçimlik hakkı yenilik doğrucu (inşai) haklardan kabul edildiği (... 3 HD 23/01/2024 tarih 2023/ E., 2024/ K. sayılı emsal kararı, ... 11 HD 12/11/2019 tarih 2019/ E., 2019/ K. sayılı emsal kararı ve ...13 HD 05/06/2008 tarih 2008/ E., 2008/ K. sayılı emsal kararı), bu nedenle her ne kadar davacı, 16/12/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talep etmiş ise de dava açarken seçimlik haklardan tercihini misliyle değişimden yana kullandığından bu seçimlik hakkından ıslahla dahi geri dönemeyeceği anlaşılmakla, davacının davasının KABULÜ ile, ... tipinde şasi numaralı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, Aracın takdiyatlarından ari olarak davalılara teslimine, aynı marka model ve özellikte ayıpsız misli ile değişim mümkün değilse İİK 24. Maddesi gereğince işlem yapılmasına dair karar vermek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-Davacının davasının KABULÜ ile, ... tipinde şasi numaralı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, -Aracın takdiyatlarından ari olarak davalılara teslimine, -Aynı marka model ve özellikte ayıpsız misli ile değişim mümkün değilse İİK 24. Maddesi gereğince işlem yapılmasına, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.685,92 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.171,49 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.514,43‬ TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri, posta, tebligat gideri olmak üzere toplam 687,3‬0 yargılama gideri ve 1.526,59‬ TL harç olmak üzere toplam 2.213,89‬ TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/03/2025 Katip ¸e-imzalıdır. Hakim ¸e-imzalıdır.