Bölge Adliye Mahkemesi 2026/661 E. 2026/520 K.

T.C. SAMSUN BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 2. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/661 KARAR NO : 2026/520

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : .... ÜYE : .... ÜYE : .... KATİP : ....

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 12/02/2026 NUMARASI : 2025/158 ESAS 2026/157 KARAR DAVACI : .... VEKİLLERİ : .... DAVALILAR : .... VEKİLİ : .... VEKİLİ :.... DAVA : Tapu İptali Ve Tescil DAVA TARİHİ : 09/01/2024 KARAR TARİHİ : 16/04/2026 KARARIN YAZILMA TARİHİ : 20/04/2026 Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi ve Samsun 6.Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan davacı Müteahhit ... Samsun İli ...İlçesi .... Mahallesi .... Ada .... nolu ....parsele yapılacak taşınmazla ilgili olarak Samsun 6. Noterliğince düzenlenen 16/11/2017 tarih ve .... yevmiye sayılı düzenleme şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile taşınmazda hissedar olan ....ile sözleşme imzalanmış olduğunu, Samsun 6. Noterliğinince düzenlenen 16/11/2017 tarih ve .... yevmive sayılı düzenleme şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile taşınmazda hissedar olan .... ile sözleşme imzalanmış olduğunu, Samsun 6. Noterliğinince Düzenlenen 20/11/2017 tarih ve .... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözlemesi ile taşınmazda hissedar olan .... ile sözleşme imzalanmış olduğunu, Samsun 6. Noterliğinince Düzenlenen 06/12/2017 tarih ve ....yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile taşınmazda hissedar olan.... ilesi imzalanmış olduğunu, Samsun 6. Noterliğinince Düzenlenen 04/01/2018 tarih ve .... yevmiye sayılı düzenleme şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı rşılığı İnşaat Sözleşmesi ile taşınmazda hissedar olan ....le sözleşme imzalanmış olduğunu, Müvekkil davacı müteahhit .... Samsun İli ....İlçesi .... Mahallesi.... Aca ....nolu parselde hissedar olan maliklerin 450,58 ile Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi imzalamış olduğunu, 6704 sayılı yasanın yürürlükten kaldınlan 6. Maddesinde “parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birleştirilerek veya imar adası bazında uygulama yapılmasına, yeniden bina yaptırılmasına, payların satışına, kat karşılığı veya hasılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden değerlendirilmesine sahip oldukları hisseleri oranında paydaşların EN AZ ÜÇTE İKİ ÇOĞUNLUĞU İLE KARAR VERİLİR.” hükmü yer almış olduğunu, yeterli çoğunluğu sağlayamayan müvekkil davacı şirket ne de davalı ....yeterli çoğunluğu sağlayamadığından taşınmazın inşaatına başlanamadığını, davalı .... taşınmazdaki hissesini tamamıyla kötüniyetli olarak 19/12/2023 tarihinde 308.000.000 TL bedelle diğer davalı ....ye devrettiğini haricen öğrendiğini, yapılan sözleşmesinin 09/11/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7471 sayılı yasanın yürürlükten sonra yapıldığını, davalı .... adına kayıtlı iken davalı .... devredilen Samsun İli ....İlçesi ... Mahallesi.... Ada .... nolu parseldeki hissesi üzerine tensip kararı ile birlikte dava sonuna kadar 6100 Sayılı HMK'nun 392/1. maddesine istinaden teminatsız ihtiyati tedbir konulmasını , fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla Samsun İli .....İlçesi .... Mahallesi .... Ada .... nolu parselde davalı .... adına kayıtlı iken davalı .... Ye devredilen hissenin tapusunun iptali ile işbu hissenin davalı .... adına tesciline, davalı....ile yapılan Samsun 6. Noterliğinince Düzenlenen 16/11/2017 tarih ve .... yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsı Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi gereği Samsun İli İlkadım İlçesi Kılıçdede Mahallesi ....Ada .... nolu parsele yapılacak bina ile ilgili olarak Samsun Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü nezdinde ve İlkadım Belediye Başkanlığı nezdinde müvekkil davacı müteahhit şirketin yasal işlemlerinin yürütülebilmesi için TBK 113. Maddesi gereği müvekkil davacı gerekli işlemlerin yürütebilmesi için kendisine izin verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesini talep etmiştir. Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; ....Samsun İli ....İlçesi .... Mah. .... ada .... nolu parselde ....adına kayıtlı 1/20 hisseyi, 19.12.2023 tarih ve .... yevmiye sayılı resmi senet ile iyi niyetli olarak satın almış olduğunu, dava konusu satış işleminin gerçek olup davacı taraf, riskli yapı sürecini kötü niyetli olarak engellemeye çalıştığını,12.01.2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. Davalı....vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafından müvekkil aleyhine muvazaa nedeni ile tapu iptal ve tescil davası açıldığını, öncelikle davacı tarafın tüm iddialarının asılsız olması sebebiyle reddi gerektiğini, davacı tarafın, satış işleminin muvazaalı olduğunu ve taraflar arasında gerçek bir satış işleminin bulunmadığını iddia ettiğini, bu iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu, şöyle ki yasal değişikliğin yapıldığını 09.11.2023 tarihinde davacı .... 'nin %50,58 hisseye sahip malikler ile yapılmış bir Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından davacı ile akdedilen kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tek taraflı hukuken sonlandırılamayacağı ve işbu sözleşmenin sonlandırılması ile müvekkilin muvazaa ile hareket ederek davacıyı zarara uğratma kastının olması hukuken mümkün olmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın ve kanuni şartları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddini talep etmiştir. Samsun 5. Asliye Hukuk Mahkemesince; " tüm dosya kapsamının ve anılan yasal düzenlemelerin değerlendirilmesinde, tarafların tacir olup ihtilafın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğduğu, bu durumda davanın nispi ticari dava olduğu, Asliye Ticaret Mahkemesi görev alanı içinde bulunduğu" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Samsun Asliye Ticaret Mahkemesince; "davalı ....'in davacı şirket ile arasındaki hukuki ilişki kat karşılığı inşaat sözleşmesine, davalı şirket ile arasındaki hukuki ilişki ise taşınmaz satış sözleşmesine ilişkin olduğu, Tacir olan davacı şirket ile davalı şirket arasında akdi ilişki bulunmadığı, davalı....'da tacir olmadığından, dava nispi ticari davanın koşullarını taşımadığı, bu halde, TBK.'nun 19.maddesi kapsamında muvazaaya dayalı olarak açılan dava TTK.'nun 4. Maddesinde sayılan ticari davalardan olmadığından uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu, nitekim Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 14/05/2018 tarih ve .... E.-.... K.sayılı ilamında da; TBK.'nun 19.maddesi gereğince muvazaa hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil davasında, görevli mahkemenin tayininde tarafların sıfatının (tacir) bir öneminin bulunmadığı ve uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtildiği, " gerekçesiyle karşı yönde görevsizlik kararı verilmiştir. Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür. 6100 sayılı HMK nun Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevi" başlıklı 2.maddesine göre; "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. Davacı şirket, davalı .... ile imzalanan taşınmaz satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandıktan sonra davalı ....in sözleşmeye konu taşınmazdaki hissesini muvazaalı olarak davalıya devrettiğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Davalı ....'in davacı şirket ile arasındaki hukuki ilişki kat karşılığı inşaat sözleşmesine, davalı şirket ile arasındaki hukuki ilişki ise taşınmaz satış sözleşmesine ilişkin olmasına, tacir olan davacı şirket ile davalı şirket arasında akdi ilişki bulunmamasına, davalı .... de tacir olmadığından, dava nispi ticari davanın koşullarını taşımamasına, TBK.'nun 19.maddesi kapsamında muvazaaya dayalı olarak açılan dava TTK.'nun 4. Maddesinde sayılan ticari davalardan olmadığından uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Samsun 5. Asliye Hukuk Mahkemesidir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Samsun 5. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, HMK'nın 23/1 ve 362/1-c maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.16/04/2026

.... Başkan .... e-imza .... Üye .... e-imza .... Üye .... e-imza .... Katip .... e-imza