Bölge Adliye Mahkemesi 2026/460 E. 2026/1165 K. – Zayi Belgesi

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/460

KARAR NO: 2026/1165

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 03/06/2025

NUMARASI: 2025/281 Esas - 2025/478 Karar

TALEP: Zayi Belgesi Verilmesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/06/2026

Taraflar arasındaki Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili şirkete ait kuruluşulan itibaren tüm dönemlere ait yevmiye, defteri kebir ve envanter ve sair ticari defter, kayıt ve belgelerin tümünün zayi olduğu tespit edildiğini, Müvekkili şirket içinden geçtiği ekonomik çöküş neticesinde 2016 tarihinden bugüne fiilen pasif halde iken, 10.05.2024 tarihinde gerçekleştirilen Genel Kurul ile yeniden faaliyete başladığını, müvekkili şirketin yetkilisi ...'ın, yetkilendirilmesinin akabinde şirkete ait tüm ticari defter, kayıt ve belgelerin tedariki hususunda şirket merkezi ve kapalı vaziyette bulunan şehir dışındaki eski ofislerinde araştırmaya girişmiş; ancak tüm bu belgelerin zayi olduğunu bu nedenle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "... Dava, davacı şirket tarafından şirkete ait ticari defterlerin zayi olduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir. TTK 82/7. Maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de; tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olmamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda; davacı şirket basiretli bir tacir gibi davranarak şirketin tutması zorunlu olan belgeleri tutmak ve muhafaza etmekle görevlidir. Ancak davacı şirket, ticari defterleri zayi ettiğini belirterek zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuştur. Ticari defterlerin de nasıl kaybolduğuna ilişkin herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Kaldı ki tutulması zorunlu olan şirkete ait belgelerin basiretli bir tacir gibi davranarak koruması gerekirken kaybetmesi nedeniyle açılan davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı ...Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle: davacı şirketin yetkilisi ...'ın yetkilendirilmesinin akabinde şirkete ait tüm ticari defter, kayıt ve belgelerin tedariki hususunda şirket merkezi ve kapalı vaziyette bulunan şehir dışındaki eski ofislerinde araştırmaya giriştiğini ancak tüm bu belgelerin zayi olduğunu öğrendiğini, davacı şirket yaşamış olduğu ekonomik çöküntü neticesinde onlarca ihtiyati, fiili ve kaydi hacze maruz kaldığını, kamu kurum ve kuruluşları tarafından hacizlerin öğrenilmesinden sonra şirketin onlarca kamu ihalesi işlerinin fesih edildiğini, fesihler neticesinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yaklaşık 80.000.000,00 TL tutarında teminat mektuplarının nakde çevrildiğini, 29.06.2016 tarihi itibariyle alacaklı olduklarını iddia eden kişiler tarafından şirketin adreslerinde bulunan masa, sandalye, bilgisayarlar, şirketin ana faaliyet konusunu oluşturan yemek imalatında kullanılmak üzere depolanmış olan tüm gıda malzemeleri, endüstriyel mutfak ekipmanları gibi her türlü menkullerine yağma gerçekleştirilmiş olduğunu, şirketin tüm evrak ve kayıtlarının bulunduğu arşiv deposu dahi yağmalandığını ve bulunan tüm evrakların kağıtçılara satıldığını ve şirketin İzmir'deki deposunda alacaklı olduklarını iddia eden kişiler arasında kavga çıktığını ve olayların polise kadar intikal ettiğini beyanla ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE :Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 82/7 maddesinde; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ancak yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi afetler veya hırsızlık gibi sebeplerle ve tacirin iradesi dışında zayi olması halinde zayi belgesi verilebileceği düzenlenmiştir. Her ne kadar maddede sayılan haller sınırlı sayıda olmayıp örnekleyici nitelikte ise de, zayi belgesi verilebilmesi için olayın bu tür zorlayıcı ve tacirin iradesi dışında gelişen bir nedene dayanması, ayrıca tacirin defterlerini koruma konusunda gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması zorunludur.

Somut olayda davacı tarafça şirkete ait ticari defterlerin 2016 yılında yaşanan ekonomik çöküş ve akabinde gerçekleştirilen yağma olayları sonucunda zayi olduğu ileri sürülmüş, şirketin hacze maruz kaldığı, kamu ihalelerinin iptal edilip yaklaşık 80.000.000 TL tutarındaki teminat mektuplarının nakde çevrildiği, 29.06.2016 tarihi itibarıyla şirket adreslerinde yağma gerçekleştirildiği ve arşiv deposunun da bu yağmalandığı beyan edilmiştir. Davacının beyanları ve sunduğu fotoğraflar, iddia edilen yağma olayını somut biçimde ortaya koyacak şekilde olmayıp, ticari defter, kayıt ve belgelerin ne şekilde kaybolduğuna ilişkin somut, inandırıcı ve zorlayıcı bir sebep ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, talebe konu ticari defter, kayıt ve belgelerin zayi olduğuna ilişkin 6102 sayılı TTK’nın 82/7 maddesinde öngörülen şartların oluşmadığı, ileri sürülen sebeplerin zayi belgesi verilmesini gerektiren haller kapsamında bulunmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1) c maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 09/06/2026