Bölge Adliye Mahkemesi 2026/37 E. 2026/15 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

71. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

ESAS NO : 2026/37

KARAR NO : 2026/15

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 24/03/2023

NUMARASI : 2017/342 Esas 2023/244 Karar

DAVANIN KONUSU: Rücuen Tazminat

KARAR TARİHİ: 30/09/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

DAVA : Davacı vekili; davalıların sigorta ettiren, sigortalı ve kiracı sıfatına sahip olduğu 3400138025 sayılı iş makinesinin Trafik Poliçesi ile müvekkiline sigortalandığını, sigortalı iş makinesinin ... sözleşmesi ile davalı ...'a kiralandığını, 16.08.2014 tarihinde ... sevk ve idaresinde ... plakalı araçla çarpışması şeklinde meydana gelen trafik kazasında ... isimli şahsın yaralanarak daimi sakatlığının oluştuğunu, davadışı ...'nin başvurusu üzerine 01.09.2016 tarihinde 122,639,18-TL tazminat ödendiğini, Anadolu 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/552 E. sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda iş makinası sürücüsü ...'un asli kusurlu eylemi ile ölüme ve yaralanmaya sebebiyet vermesi nedeniyle cezalandırılmasına karar verildiğini, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğu konusunun ceza dosyasında ve trafik kazası tespit tutanağında sabit olduğunu, davacı sigorta şirketinin 3.şahıs zararını karşıladıktan sonra sigortalı sıfatı ile yer alan davalı ... şirketine ve kiracısına rücu edebileceğini belirterek 122.639-TL tazminatın 01.09.2016 tarihinden itibareri avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.

CEVAP : Davalı... AŞ vekili; kazaya karışan 3400138025 plakalı paletli kanal kazıcı ve yükleyici iş makinasının ... Sözleşmesi ile 38 ay süre ile davalı ...'a kiralandığını, 6361 sayılı Kanunun 18. maddesi'nce finansal kiralamanın tanımının yapıldığını, aracın her türlü faydasının kiracıya ait olduğunu, fiili hakimiyetin kiracıda bulunduğunu, iş makinasının 3.şahıslara vereceği zararlardan KTK 3. ve 85. Md. gereğince işleten olan kiracının sorumluluğu olacağını, ... şirketi olarak kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "davacının davasının kısmen kabulü ile; 122.639-TL'nin 01/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı... A.Ş. ' den tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... yönünden açılan davanın reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; aracı uzun süreli olarak kiralayan davalı...'un işleten sıfatına sahip olmasına karşın poliçede sigortalı ya da sigorta ettiren olarak yer almadığını, sigortalananda kiracı davalı ...'un menfaati olmasına karşın poliçede akit olarak yer almadığını, davalı... ile iç ilişkisinde zarardan sorumlu bulunsa da akde muhalefet gerekçesine dayalı işbu dava da sigorta şirketinin akdi olmaması sebebiyle davalı husumetine sahip olamayacağı gerekçesiyle davalı ... hakkındaki davanın reddi kararını kabul etmediklerini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı... AŞ vekili istinaf dilekçesinde; 2918 sayılı KTK’nın 91., 6361 Sayılı Yasanın 24/4 ve ... sözleşmesinin 36. maddeleri uyarınca ... yaptırma yükümlülüğü münhasıran işletene ait olduğundan, müvekkile ait olmadığından ve poliçe müvekkil şirket tarafından yaptırılmadığından, poliçenin akidi olarak müvekkilden talepte bulunulamayacağını, ... poliçesi imzalamadığı gibi poliçenin yapılmasına muvafakati olmadığını, hukukun genel ilkesi gereği hiç kimse imzalamadığı bir sözleşmeden dolayı sorumlu tutulamayacağını, iki tarafın imzaladığı sözleşmeden dolayı sözleşmenin tarafı olmayan 3. kişiye sorumluluk atfedilemeyeceğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

GEREKÇE: Dava, davacı sigorta şirketi tarafından ... Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi kapsamında sigortalısına ehliyetsizlik iddiası ile rücu davası açılmış olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

... Kanunu’nun 17/2. maddesi uyarınca, kiralayan şirket, mülkiyeti kendisine ait olan ... konusu malı sözleşme süresince sigorta ettirmek zorundadır. Sigorta primlerinin ödenmesi kiracıya aittir.

... şirketinin KTK.’nun 3. maddesinde tanımlanan işleten sıfatını taşımadığı, aracın işleticisinin kiracı olduğu açıktır. Ancak, KTK.’nun 100. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmektedir.

Görüldüğü üzere, davalı ... şirketinin işleten sıfatını taşımaması, onun kiracısıyla arasındaki iç ilişkiye ait bir sorundur ve sigortacının ihtiyari mali sorumluluk sigortasına dayalı olarak tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimse, aracın gerçek işleteni kim olursa olsun, sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigorta ettiren olduğu gibi, ... sözleşmesinin yapılmasının ardından işletenin değiştiğinden bahisle davacı sigorta şirketine ihbarda bulunulduğu iddia ve ispat edilmiş olmamakla, davalı şirket sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

... Kanunu’nun 17/2. maddesi uyarınca, kiralayan şirket, mülkiyeti kendisine ait olan ... konusu malı sözleşme süresince sigorta ettirmek zorundadır. Sigorta primlerinin ödenmesi kiracıya aittir.

... şirketinin KTK.’nun 3. maddesinde tanımlanan işleten sıfatını taşımadığı, aracın işleticisinin kiracı olduğu açıktır. Ancak, KTK.’nun 100. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmektedir.

Davacı sigorta şirketi, sigortalı aracın 2918 Sayılı KTK.’nun öngördüğü sürücü belgesi olmaksızın kullanıldığını ve bu sırada zarara sebebiyet verildiğini iddia etmiştir. ...Genel Şartlarının 4.b. maddesi uyarınca, tazminatı gerektiren olay Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnâmeye sahip olmayan kimseler tarafından meydana getirildiği taktirde sigortacının sigorta ettirene rücu imkânı bulunmaktadır.

Mahkemece, meydana gelen hasardan, sigortalı aracın gerekli ehliyetnâmeye sahip sürücü tarafından kullanılmaması nedeniyle, davacı sigorta şirketinin sigorta ettiren konumundaki yalnızca davalı şirkete rücu imkânının bulunduğundan davanın davalı sigorta ettiren şirket yönünden kabulüne, diğer davalı yönünden ise reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 16.05.2019 tarih, 2016/8353 E. 2019/6270 K. Sayılı içtihadı).

Açıklanan nedenlerle; taraf vekillerince ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

Davacı ve davalı ... A.Ş. vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 732-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 8.377,47 TL harçtan peşin alınan 2.094,37-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.283,10-TL harcın davalı... AŞ'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,

İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,

Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,

İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/09/2026