Bölge Adliye Mahkemesi 2026/22 E. 2026/952 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/22 Esas

KARAR NO : 2026/952 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI : 2024/463 Esas - 2025/571 Karar

TARİH: 10/07/2025

DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)

KARAR TARİHİ: 07/05/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı bankadan kullanmış olduğu krediler nedeniyle kendisinden 7.408.00 TL dosya masrafı altında kesintiler yapıldığını, yapılan bu kesintilerin faizleri ile birlikte kendisine ödenmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı bankanın KAVACIK/İSTANBUL şubesi arasında imza edilmiş olan Ticari Kredi Sözleşmesi'nin Vergi ve Masraflar başlığı altındaki maddesinde ; "iş bu sözleşme ekindeki belgeler ve kredi ile ilgili her türlü işlemin gerektirdiği tescil, onay, fek, vesaireye ait her türlü vergi, harç, for payları ve giderler/masraflar, mevcut veya ileride yasalarla öngörülebilecek tüm vergi, fon, harçlar ile bankaca yapılacak tüm masraflar tamamiyle müşteriye aittir." denildiğini, ayrıca bu masrafların neler olacağı da kalem kalem sayıldığını,Bankalar, kamu idarelerinderi farklı olarak kar amacıyla kurulan müesseseler olup, faaliyetlerini karlılık prensibi altında yürütmeleri S411 sayılı Bankacılık Kanunu ile zorunlu hale getirilmiş ve aksine davranış yaptırıma bağlandığını, bankamız da -sektördeki bütün bankalar gibi- hizmetlerin devamlılığı için kaynaklarını en etkin ve en verimli biçimde kullarnmaya çalıştığını, bu çerçevede, müşterilerilere verilen hizmetler karşılığında operasyon maliyetleri ve piyasa koşulları dikkate alınarak fiyatlama yapıldığını ve maliyet unsurları kredilere zorunlu olarak (faiz, masraf, komisyon ve sair unsurlar şeklinde) yansıtıldığını, ekte sundunkları Yargıtay Kararlarının tamamında ticari nitelikli kredilerden masraf alınabileceğinin açıkça yazıldığını, ancak alınan bu tutarların münasip olması gerektiği şeklinde şerh konulduğunu, bu ifadenin mefhumu muhalifinde anlaşılan alınan masrafların fahiş olmayacağını, Yukarıda izah edilen sebeplerden ötürü, fazlaya dair tüm karşı talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla itlcari kredi masraftarına ilişkin işbu davanın esastan reddine karar verilmesini, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:

İlk Derece Mahkemesi 10/07/2025 tarih ve 2024/463 Esas - 2025/571 Karar sayılı kararında; "İstinaf kaldırma ilamından sonra dava dosyası 2024 yılının 463 Esasına kaydedilerek yargılamaya deva olunmuştur. Davalı banka vekiline, komisyon tahsiline esas olan sözleşmelerin tamamını ve kesintiye esas ödeme ve komisyon oranlarının mahkememize sunması süre verilmesine rağmen bankaca sunulmadığı görülmüştür. Bankaca bu kapsamda istinaf ilamı doğrultusunda kesinti yapılacağı dayanağı ispatlanmadığından, 7.408,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir."gerekçesi ile,

'' 1-Davanın KABULÜ ile; 7.408,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline, '' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/463 E. 2025/571 K. Sayılı kararının hukuka aykırı olup iptali gerektiğini,

Mahkeme kararının davacı tarafın 6502 sayılı kanuna tabi tüketici olduğu yönünde değerlendirme yaptığını ve kredi kullanımı sırasında kendisinden tahsil edilen kredi tahsis ücretinin iadesine karar verdiğini; dosyadaki tüm belgelerden de açıkça görüleceği üzere davacı tarafın 6502 sayılı kanuna tabi tüketici değil Türk Ticaret Kanununa tabi tacir olduğunu; kullanılan kredinin de buna bağlı olarak işletme kredisi olup ticari kredilerden tahsil edilecek kredi tahsis ücreti bahsinde tüketicilerden ayrılmakta olduğunu,

Ticari kredilerden alınan Kredi Tahsis Ücretinin ise yerleşik yüksek mahkeme kararlarına göre fahiş olmaması gerektiği, bunun tespiti için diğer bankalardan emsal uygulamaların sorulup buna göre karar verilmesi gerektiğini; raporda bu durumun şöyle izah edildiğini: "........diğer banka uygulamalarına göre ise tahsil edilen 7.408.00 TL NİN MAKUL BİR ORAN olduğu, davacıya iade edilip edilmemesinin kararı sayın mahkemenizin takdirlerinde kaldığı,"

Bu açık tespite rağmen mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olup kararın iptali gerektiğini,

İleri sürerek, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/463 E. 2025/571 K. Sayılı kararının istinaf incelemesi yapılarak iptal edilmesini, yargılama sonuna kadar icrasının durdurulmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesi kapsamında davalı bankadan farklı tarihlerde kullanılan krediler için dosya masrafı adı altında yapılan kesintilerin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine dair verilen 2016/482 esas, 2021/1008 karar sayılı karara karşı, davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dairemizin 2022/312 esas, 2024/1015 karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusu kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş, mahkemece kaldırma ilamı sonrası yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı taraf, davalı bankadan, 06/10/2009 tarihinde kullandığı 17.000,00-TL kredi için 535,00-TL, 19/09/2007 tarihinde kullandığı 40.000,00-TL kredi için 600,00-TL, 19/02/2010 tarihinde kullandığı 4.000,00-TL kredi için 320,00-TL, 10/09/2008 tarihinde kullandığı 20.000-TL kredi için 304,00-TL, 18/08/2010 tarihinde kullandığı 35.000-TL kredi için 675,00-TL, 08/03/2011tarihinde kullandığı 20.000,00-TL kredi için 400,00-TL, 06/04/2011 tarihinde kullandığı 46.500-TL kredi için 789,00-TL, 22/08/2011 tarihinde kullandığı 20.000,00-TL kredi için 400,00-TL, 02/12/2011tarihinde kullandığı 32.000,00-TL kredi için 660,00-TL, 25/01/2012 tarihinde kullandığı 20.000,00-TL kredi için 400,00-TL, 19/07/2012tarihinde kullandığı 15.000,00-TL kredi için 575,00-TL, 27/06/2013 tarihinde kullandığı 30.000,00-TL kredi için 400,00-TL, 26/09/2014 tarihinde kullandığı 265.000,00-TL kredi için 1.350,00 TL olmak üzere kendisinden dosya masrafı adı altında toplam 7.408,00-TL kesinti yapıldığını ileri sürerek, kesintilerin faizi ile birlikte iadesini talep etmiş, davalı yan yapılan kesintilerin sözleşme ve mevzuata uygun olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece kaldırma ilamı sonrasında davalı vekiline, eksik ödeme planları ile dava konusu edilen her bir kredinin kullandırım tarihi itibariyle davalı banka tarafından TCMB'ye bildirilmiş ve ilan edilmiş, faiz ve kar payı dışında sağlanacak ücret, komisyon ve masraflar ile bankacılık hizmet komisyonları bildirim formlarını bildirmesi, ayrıca eksik ödeme planlarını sunması için sonuçları hatırlatılarak kesin süre verilmiş, davalı banka tarafından verilen kesin süre içerisinde istenen belgeler dosyaya sunulmamış, bu nedenle bilirkişi ek raporunda kaldırma ilamı doğrultusunda değerlendirme yapılamamıştır.

6102 sayılı TTK'nın 20. Maddesi uyarınca, tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir uygun bir ücret isteyebilir, hükmü düzenlenmiş olup tacir olan bankalar temel iştigal konuları olan kredi işlemleri dolayısıyla şartların mevcut olması halinde ücret isteyebilirler.

Karar tarihinde yürürlükte olan 09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 4. maddesinde reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir. Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre bankalar, TCMB'ye bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar. Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan kredi tahsis ve erken kapama komisyonlarının hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden komisyon tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın komisyona ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden komisyon tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir oran bulunmaması halinde ise tahsil edilen komisyonların emsal banka uygulamalarına uygun olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Banka, kredi kullanımı sırasında sarf ettiği makul ve belgeli masrafları kredi kullanandan tahsil edebilir. (Bkz. Yargıtay 11. HD; 11/10/2018 Tarih, 2016/12666 E-2018/6233K.,Yargıtay 11. HD; 25/09/2018 Tarih, 2017/276 E-2018/5662 Karar sayılı ilamları)

Taraflar arasındaki tarihsiz genel kredi sözleşmesinin, "Faiz, Komisyon, Ücret, Masraf, Fon Kesintisi ve Vergiler" 6. maddesinde; " Taraflar, faiz, komisyon " düzenlemesinin, yine sözleşmelerin 7. maddesinin birinci fıkrasında; tarafların faiz, komisyon, ücret, masraf, fon kesintisi, vergi ve diğer eklentilere ilişkin olarak altıncı maddede bentler halinde sayılan hükümlerin uygulanacağı hususunda mutabık kaldıkları belirtilmiş olup, sözleşmenin 6.1 maddesinde, bu sözleşmeye dayanılarak müşteriye açılacak kredilerin kullandırım ve geri ödeme aşamalarında uygulanacak faiz oranları, komisyon, ücret, masraflar ve diğer eklentilerin banka ve müşterinin mutabakatı ile belirleneceği, fon kesintisi, vergi ve diğer eklentiler hakkında müşterinin bilgilendirileceği; 6.2 maddesinde, müşterinin bakiye borcunu kısmen veya tamamen vadesinde ödemesinin bankanın kabulüne bağlı olduğu, erken ödeme nedeniyle indirim talebinde bulunulamayacağı, erken ödeme isteğinin kabulü halinde bankanın maruz kalacağı kar mahrumiyeti, zarar ve maliyetler ile doğabilecek vergi, KKDF gibi mali yükümlülükleri müşteriden talep edeceği; 6.3 maddesinde, müşterinin, banka tarafından yapılan değerlendirme, istihbarat ve inceleme ücreti ile kredinin kullandırılması, teminatların değerlendirilmesi, ekspertiz yapılması ve bunun gibi işlemler için ücret ödemeyi kabul ettiği, bankanın bu kredilerle ilgili işlemler, kredilerin teminatları, teminat mektupları dolayısıyla ilgili kanun, kararname ve kararlarda gösterilmiş en yüksek oran veya miktarlarda her türlü komisyon, ücret ve masrafları müşteriden talep etme yetkisine sahip olduğu; 6.9 maddesinde, faiz komisyon, ücret, masraf, vergi ve diğer eklentilerin, müşteriden nakden veya hesaben tahsil edilebileceği, hususlarının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Davalı banka tarafından dosyaya TCMB'ye bildirilen bir kısım kredi tahsis ücreti kesintisi oranlarının yürürlük tarihi 25/09/2012 olup, dava konusu kredilerin kullandırım tarihlerini kapsamamaktadır. taraflar arasındaki sözleşmede müşteriden kesilecek komisyon oran ve tutarları kararlaştırılmamıştır. Kredi kullandırım tarihleri itibariyle TCMB'ye bildirilip ilan edilen komisyon oran ve tutarlarını ispat yükü davalı banka üzerindedir. Öte yandan dosyaya sunulan; 18/08/2010 tarihli 35.000-TL tutarlı taksitli ticari kredi için 675,00-TL, 08/03/2011 tarihli 20.000,00-TL taksitli ticari kredi için 400,00-TL, 06/04/2011 tarihli 46.500-TL taksitli ticari kredi kredi için 789,00-TL, 22/08/2011 tarihli 20.000,00-TL tutarlı taksitli ticari kredi için 400,00-TL, 02/12/2011 tarihli 32.000,00-TL tutarlı taksitli ticari kredi için 660,00-TL, 25/01/2012tarihli 20.000,00-TL tutarlı taksitli ticari kredi için 400,00-TL, 19/07/2012 tarihli 15.000,00-TL tutarlı taksitli ticari kredi 575,00-TL, 27/06/2013 tarihli 30.000,00-TL tutarlı taksitli ticari kredi 400,00-TL ve 26/09/2014 tarihli 265.000,00-TL tutarlı taksitli ticari kredi için 1.350,00 TL kredi tahsis ücreti kesintisi yapıldığını gösterir ödeme planlarında davacının imzasının bulunduğu anlaşılmıştır. Bu durumda davacı bu kredilere ilişkin yapılan kesinti tutarlarını kabul etmiş sayılacaktır. Dosyada 06/10/2009 tarih 17.000,00-TL tutarlı, 19/09/2007 tarihli 40.000,00-TL tutarlı, 19/02/2010 tarihli 4.000,00-TL tutarlı, 10/09/2008 tarihli 20.000,00-TL tutarlı taksitli ticari kredilere ilişkin davacı imzasının havi ödeme planı bulunmamaktadır. Bu kredilerin kullandırıldığı tarihte, kredi kullandırımı nedeniyle alınacak tahsis ücretlerinin oran ve tutarlarını gösterir TCMB'ye yapılmış ve ilam edilmiş bildirim davalı bankaca dosyaya sunulmamış olup, anılan kredilerden yapılan kesintinin ilan edilen oranlarda olup olmadığı tespit olunamamış ise de, böyle bir oranın varlığı tespit edilememiş ise de, emsal banka uygulamalarına göre bu dört kredi bakımından yapılan kesintinin makul olduğu, dosyaya celbedilen emsal banka uygulamaları çerçevesinde tanzim edilen bankacı bilirkişi kök ve ek raporlarından anlaşılmıştır. Yapılan bu saptamalar karşısında mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dosyaya mübrez deliller incelenmeksizin yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmamış, davalının istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.

Sonuç itibariyle; davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yapılacak başkaca tahkikat işlemi ve toplanacak delil bulunmadığından, dairemizce yeniden hüküm tesis edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalının istinaf başvurusunun KABULÜ İLE,

İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/07/2025 tarih ve 2024/463 Esas 2025/571 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle,

2-Davanın REDDİNE,

İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN:

3-Dairemiz karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL harcın, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 126,52-TL harçtan mahsubu ile bakiye 605,48-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri sarf edilmediğinden, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 7.408,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7-Kullanılmayan gider avansı varsa yatıran tarafa iadesine,

İSTİNAF YÖNÜNDEN:

8-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

9-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde iadesine,

10-Davalı tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 1.683,10-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

11-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine,

12-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 07/05/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi