Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1747 E. 2026/1576 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/1747 - 2026/1576 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/1747 KARAR NO : 2026/1576 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 01/11/2023 NUMARASI : 2022/38 E. - 2023/421 K.

DAVANIN KONUSU : Eser Sahipliğinden Doğan Haklara Tecavüzün Tespiti, Refi, Meni

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 01/11/2023 tarih ve 2022/38 E. - 2023/421 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili, "..." ve benzer serideki diğer isimli "..." programlarının, bu programlarda yer alan karakterler kullanılarak oluşturulmuş videoların ve "... ..." isimli eser niteliğindeki bilgisayar oyununa ilişkin videoların tüm haklarının, gelecekte kullanılabilecek tüm yayın ve iletim sistemleri ve platformlardaki (...'da dahil olmak üzere) yayın haklarının ve diğer tüm mali haklarının, müvekkili ile davalı ... Ltd. Şti. arasında imzalanan yapım sözleşmeleri gereğince müvekkiline ait olduğunu, ancak söz konusu içeriklerin davalılar tarafından açılan "..." ve "..." adlı ... kanallarında izinsiz ve yetkisiz olarak yayınlandığını, bu yayınların müvekkilinin hak sahipliğine tecavüz niteliğinde olduğunu, zira davalı ... şirketinin, söz konusu yapımları herhangi bir mecrada yayın hakkı olmadığı gibi sözleşmelerle müvekkiline devredilen hakları da üçüncü kişilere devretme hakkının bulunmadığını, aksi takdirde müvekkili tarafından davalı ...'a yapılan tüm ödemelerin cezai şart olarak müvekkiline ödeneceğini, yine davalı ...'ın programı, müvekkilinin yazılı izni olmadan hiçbir suretle kullanamayacağını, üçüncü kişilere kullandıramayacağını açıkça taahhüt ettiğini, bu nedenle programın hiçbir mali hakkının müvekkilinin izni olmaksızın kullanılması ve/veya üçüncü kişilere kullandırılmasının mümkün olmadığını, FSEK kapsamında 2001 yılında yapılan değişiklikle dijital iletimin, umuma iletim hakkı kapsamına dahil edildiğini, 2001 yılı sonrasında imzalanan sözleşmelerdeki salt umuma iletim hakkı devrinin dahi dijital iletimi kapsamasına karşın sözleşmelerde açıkça "internette, web, mobil medya mecralarında, dijital iletim ve mecralarında kullanabilme, teknolojik gelişmeler doğrultusunda gelecekte kullanılabilecek tüm yayın ve iletim sistemleri ve platformlardaki yayınları" kapsadığının vurgulandığını, "..." adlı video paylaşım ve sosyal medya platformunun 2005 yılında kurulduğundan, bu tarihten itibaren imzalanan sözleşmelerde "..." olarak belirtilmese dahi bu hakların "..." adlı sosyal medya platformunda da kullanılabileceği anlamına geldiğini, müvekkilinin de dava konusu programa ait "...” yayın hakları dahil tüm yayın haklarının sahibi olduğunu, davalılarca yapılan yayınlar üzerinde müvekkili tarafından ... üzerinden gönderilen uyar-kalır işlemlerinin sonuçsuz kaldığını, haricen edinilen bilgiye göre davalılar arasında müvekkiline ait "..." ve benzer serideki diğer isimli "..." programlarının fikri mülkiyet haklarının lisanslanmasına ilişkin anlaşma yapıldığını, eğer davalılar arasında böyle bir iş birliği varsa dahi bu tür bir anlaşma veya lisanslamanın geçersiz olacağını, aksi durumun müvekkilinin mali haklarına müştereken tecavüz oluşturduğunu, davalıların programı, müvekkilinden izin almadan "..." ve "... ..." logolarını da kullanarak ... üzerinden yayınladıklarını, davalıların iş birliği ile işletilen "..." adlı ... kanalının 18.02.2016 tarihinde kurulduğunu ve işbu kanal üzerinden 31 Aralık 2019 tarihinden beri videolar yayınlandığını, kanal üzerinde programın 65 bölümüne ilişkin 79 adet video, 2'si müvekkiline ait "... ..." bilgisayar oyunu videosu, 6'sı programa ilişkin karakterler kullanılarak oluşturulmuş videolar olmak üzere dava tarihi itibariyle toplamda 87 video bulunduğunu, 124 bin abone ve 45 milyon görüntülenme sayısına ulaştığını, FSEK m.54 hükmü gereği davalı ... Yazılımın müvekkilinin hak sahipliğinden haberdar olup olmamasının bu durumu etkilemediğini, bu yayınların da müvekkilinin mali hak sahipliğine tecavüz niteliğinde olduğunu, ayrıca yine müvekkiline ait "... ..." isimli bilgisayar oyununun davalılar tarafından kayda alınmak süretiyle işlenerek iki adet video formatına dönüştürülüp, ... kanalına yüklendiğini ve halen yayınlandığını ileri sürerek, "..." ve benzer serideki diğer isimli "..." programlarının, bu programda yer alan karakterler kullanılarak oluşturulmuş videoların ve "... ..." isimli eser niteliğindeki bilgisayar oyununa ilişkin videoların tüm mali haklarının müvekkiline ait olduğunun, davalılar tarafından ... kanalları üzerinden yapılan yayınların müvekkilinin haklarına tecavüz niteliğinde olduğunun tespitine, FSEK m.66 uyarınca tecavüzlerin ref'ine, FSEK m.69 uyarınca hem "..." hem de "..." adlı ... kanalları üzerinden davalılar tarafından yapılabilecek muhtemel tecavüzlerin men'ine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Ltd. Şti. vekili, müvekkili ile davacı arasında ... için 2010 yılından 2014 yılına kadar her sene ayrı ayrı sözleşmeler imzalandığını, bu sözleşmelerle, her ne kadar sözleşmelerin 5.6. ve 5.9.a maddelerinde eser üzerindeki işleme, çoğaltma, umuma iletim, yayma, temsil, piyasaya arz etme ve yayın haklarının tam ruhsatla ve alt lisansı kapsar şekilde süresiz olarak davacıya devredildiği belirtilmişse de devredilen hakların, "internette, web, mobil medya mecralarında, dijital iletim ve mecralarında kullanabilme, teknolojik gelişmeler doğrultusunda gelecekte kullanılabilecek tüm yayın ve iletim sistemleri ve platformlardaki yayınları" olarak düzenlendiğini, sözleşme tarihleri göz önüne alındığında ve yine sözleşmelerin 5.6. fıkralarında belirtildiği üzere "sosyal medya" ibaresinin bulunmadığını, tarih itibariyle sosyal medya alanının mevcut olmadığını, davacı tarafından bahsi geçen 5.6. fıkrasındaki genelleme yoluyla mevcut sosyal medya platformlarını kapsadığı, "..." ve diğer sosyal medya platformları da dahil olmak üzere yayın haklarının kendisine ait olduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, ref ve men taleplerinin reddinin gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili, müvekkilinin, davacı tarafça belirtilen ... kanallarının sahibi olmadığını ve ... hizmeti sağlamadığını, müvekkilinin diğer davalı ...'a editör olarak hizmet verdiğini, müvekkilinin davacı ... ve davalı ... arasındaki sözleşmelerden haberdar olmadığı gibi "..." programlarını, ... üzerinden yayınlama faaliyeti de göstermediğini, diğer taraflar arasındaki sözleşmelere göre "..." programlarının radyo ve televizyon yayın hakkının tam ve alt ruhsatla devretme taahhüdünde bulunulduğunu, ancak tam ruhsatla ... yayın haklarının devrine ilişkin herhangi bir taahhüdün bulunmadığını, oysa maddede isteğe bağlı yayınların parantez içinde açıkça belirtilmişken ...'un açıkça belirtilmemesinin, ... yayın haklarının devredilmediğinin göstergesi olduğunu, "..." programlarının yayınına ilişkin ref ve men talebinin haksız bulunduğunu, internet üzerinden yayınlama, çoğaltma gibi hakların münhasıran ...'ye verilmiş haklar olmadığını, FSEK madde 56/2’ye göre aksi anlaşılmadıkça her lisansın basit lisans sayıldığını, sözleşmede yetkinin münhasır olduğu açıkça belirtilmedikçe lisansın basit lisans olduğunun kabul edileceğini, her ne kadar ... isimli eserin mali hakları ...'ye devredilmişse de "... yayın hakkı" bakımından açıkça yetki düzenlenmediğini, açıkça düzenleme içermeyen konu hakkında da herhangi bir ihlalden söz edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin 5.6. maddesi gereğince davalı ...’ın, "yayınlar için tam ve alt ruhsatla süresiz olarak almakla yükümlü olup ve bu hakların tamamını ...’ye devretmeyi …" kabul ve taahhüt ettiği, bu doğrultuda davacı ...’nin dava konusu eserin mali haklarını kullanma yetkisine sahip olduğu, taraflar arasındaki sözleşmelerin 5.6. maddesindeki "Firma işbu sözleşmeye konu olan programda kullanılan ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda tanımı yapılan eserlerin hak sahiplerinden, umuma iletim hakkı, işletme, aslını ve/veya işlemesini çoğaltma, piyasaya arz etme, yayma, temsil haklarını radyo, televizyon, internet, web, mobil cihazları, isteğe bağlı yayınlar (...) ... ve teknolojik gelişmeler, doğrultusunda gelecekte kullanılabilecek tüm yayın ve iletim sistemleri ve platformlardaki yayınlar için tam ve alt ruhsatla süresiz olarak almakla yükümlü olup ve bu hakların tamamını ...’ye devretmeyi kabul beyan ve taahhüt eder. … 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çerçevesinde mali hakları devralan ... mali hak sahipliği sebebi ile yapımı; mobil medya hakları, katma değerli servis, ..., web, internet, isteğe bağlı yayın, sesli ve/veya görüntülü, yazılı, basılı olarak çoğaltabilme, umuma iletim hakları yayma temsil ve piyasaya arz haklarını aynı anda, ayrı ayrı yayınlarda aynı anda veya değişik anlarda kullanabilme; yapım ve yapımlarında çeşitli dillerde kullanabilme; yurtiçi ve yurtdışı kuruluşlara ücretsiz verebilme, satma, tekrar yayınlayabilme, işleyebilme, dijital iletim ve mecralarında kullanabilme, gerektiğinde firmadan değişiklikler yapmasını isteyebilme, konser ve temsiller düzenleyerek sayısız ve sınırsız süreyle değerlendirebilme hakkına sahiptir." hükmüyle devredilen hakların sayıldığı, dava konusu eserin ... kanalı üzerinden yayınlanmasının, mali haklardan umuma iletim hakkına dahil bulunduğu, FSEK m.25’de hakkın içeriğinin "Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması ve yayınlanan eserlerin bu kuruluşların yayınlarından alınarak başka yayın kuruluşları tarafından yeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesi hakkı munhasıran eser sahibine aittir." şeklinde düzenlendiği, gelişen teknoloji de göz önünde bulundurularak, Kanun'un tahdidi bir düzenleme yoluna gitmediği, hakkın ne şekilde kullanılacağının "… radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması …" şeklinde geniş düzenlendiği, taraflar arasındaki sözleşmede açıkça ... kanalı üzerinden yayın yapılması belirtilmese dahi sözleşmenin 5.6. maddesinde belirtilen umuma iletim hakkının varlığının yeterli olacağı, bu doğrultuda ... kanalı da dahil olmak üzere mali hakları kullanma yetkisinin sözleşme kapsamında davacı ...’de olduğu kanaatine varıldığı, sözleşme hükmünde de açıkça yer verildiği üzere davalı ... tarafından davacı ...’ye verilen ruhsatın tam ruhsat olup sözleşme kapsamında devredilen hakları kullanma yetkisinin yalnızca davacıya ait bulunduğu, davalı ... tarafından kullanılmasının mümkün olmadığı, davalı ...’a ait "..." ve "..." adlı ... kanalları üzerinden dava konusu eserlerin yayınlanmasının, davacı ...’nin sözleşme kapsamında devir aldığı mali haklarından umuma iletim hakkının ihlali olarak değerlendirilebileceği, 31 Aralık 2019 tarihinden günümüze devam eden yayınlar nedeniyle mali hakların ihlal edilmesi sonucunda tecavüzün ref’i koşullarının da oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı taraf eyleminin "... " isimli eserle ilgili olarak davacıya ait FSEK'ten kaynaklı haklarına tecavüz oluşturduğunun tespitine, bu eylemlerin ref'i'ne, bu eylemlere yönelik muhtemel tecavüzlerin men'i'ne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı Şirket vekili, müvekkili ile davacı arasında "..." adlı yapımlar için 2010 yılından 2014 yılına kadar her sene ayrı ayrı sözleşme imzalandığını, her ne kadar bu sözleşmelerin 5.6. ve 5.9.a maddelerinde eser üzerindeki işleme, çoğaltma, umuma iletim hakları, yayma, temsil, piyasaya arz etme ve yayın haklarının tam ruhsatla ve alt lisansı kapsar şekilde süresiz olarak davacıya devredildiği belirtilmiş ise de ...'ye devredilen hakların "internette, web, mobil medya mecralarında, dijital iletim ve mecralarında kullanabilme, teknolojik gelişmeler doğrultusunda gelecekte kullanılabilecek tüm yayın ve iletim sistemleri ve platformlardaki yayınları" olarak düzenlendiğini, sözleşme tarihleri göz önüne alındığında ve yine sözleşmelerin 5. maddelerinin 6. fıkralarında sosyal medya ibaresinin bulunmadığını, yine tarih itibari ile sosyal medya alanının mevcut olmadığını, sosyal medya üzerinden gelir elde etme imkanının bulunmadığı görülmekle birlikte davacı tarafından belirtilen kapsama alanı dışarısında kaldığını, Yargıtay kararları ve doktrinin üzerinde birleştiği konulardan birinin, mali haklara veya manevi haklara ilişkin verilen yetki ve izinlerin tek tek sayılması olduğunu, bu itibarla davacı tarafından dayanılan sözleşmelerin 5.6. maddesindeki hükmün, "..." ve diğer sosyal medya platformları da dahil olmak üzere yayın haklarının davacıya ait olduğu şeklinde yorumlanamayacağını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. Davalı ... vekili, mahkemece pasif husumet itirazlarının, gerekçe gösterilmeksizin tek bir cümle ile reddedilmesinin hukuken hatalı olduğunu, davacının iddia ve taleplerinden müvekkilinin sorumlu olduğuna dair dosyada tek bir delil bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da, müvekkilinin sorumlu olduğuna veya dava konusu uyuşmazlıkla ilgisi bulunduğuna dair hiçbir tespit yapılmadığını, müvekkilinin taraf ehliyeti bulunmadığı bilirkişi raporu ile de sübut bulmasına rağmen mahkemece husumet itirazının reddinin doğru olmadığını, uyuşmazlığın kaynağı olan ... hizmetini müvekkilinin sağlamadığını, söz konusu ... kanallarının sahibinin de müvekkili olmadığını, müvekkilinin diğer davalı Şirkete yalnızca editör olarak hizmet verdiğini, mahkemece mali hakları kullanma yetkisinin davacıya verildiği belirtilerek ... üzerinden dava konusu eserlerin yayınlanmasının da bu yetki kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğini ancak bu değerlendirmenin hatalı olduğunu, tecavüzün ref'i ve meni koşullarının oluşmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE :Dava, mali haklarının davacıya devredildiği ileri sürülen eser niteliğindeki yapımların, davalılar tarafından izinsiz olarak yayınlandığı ve bu suretle davacının mali haklarının ihlal edildiği iddiasına dayalı tecavüzün tespiti, refi ve meni istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı tarafça, davalı ... Limited Şirketi ile davacı arasında imzalanan sözleşmelerle, "..." ve benzer serideki diğer isimli "..." programlarının, bu programlarda yer alan karakterler kullanılarak oluşturulmuş videoların ve "... ..." isimli eser niteliğindeki bilgisayar oyununa ilişkin videoların tüm mali haklarının davacıya devredildiği, bu devrin ... platformundaki yayınları da içerdiği, öte yandan devrin tam ruhsat şeklinde gerçekleşmesi nedeniyle davalı ... şirketinin, söz konusu eserleri yayınlayamayacağı ileri sürülmüş, davalı ... tarafından husumet itirazında bulunulmuş, bunun dışında davalılarca, taraflar arasındaki sözleşmelerdeki devirlerin, ... platformundaki yayınları kapsamadığı savunulmuş, ilk derece mahkemesince de davacı ile davalı Şirket arasındaki sözleşmelerde yapılan devrin, ... yayınlarını da kapsadığı, ayrıca bu devirlerin tam ruhsat şeklinde olduğu, bu nedenle devredilen hakları kullanma yetkisinin yalnızca davacıya ait bulunduğu, davalı ... tarafından kullanılmasının mümkün olmadığı, davalı ...’a ait ... kanalları üzerinden dava konusu eserlerin yayınlanmasının, davacının sözleşme kapsamında devraldığı umuma iletim hakkının ihlali niteliği taşıdığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı tarafça tüm mali haklarının kendisine devredildiği ileri sürülen "..." adlı programların, sinema eseri niteliğinde bulunduğu dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda açıklanmıştır. 5846 sayılı FSEK'in 8/3 maddesinde, sinema eserlerinin sahibinin kim olduğu düzenlenmiştir. Buna göre sinema eserlerinde, yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı, eserin birlikte sahibidirler. Ayrıca canlandırma tekniğiyle yapılmış sinema eserlerinde, animatör de eserin birlikte sahipleri arasındadır. Aynı Kanun'un 80/1-f.2 maddesinde ise "Filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcısı, eser sahibinden ve icracı sanatçıdan mali hakları kullanma yetkisini devraldıktan sonra aşağıda belirtilen haklara sahiptir. (1) Eser sahibinin ve icracı sanatçının izni ile yapılan tespitin, doğrudan veya dolaylı olarak çoğaltılması, dağıtılması, satılması, kiralanması ve kamuya ödünç verilmesi hususlarında izin verme veya yasaklama hakları münhasıran film yapımcısına aittir. Yapımcılar tespitlerinin işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine izin verme hususunda münhasıran hak sahibidir. (2) Film yapımcısı, yurt içinde henüz satışa çıkmamış veya başka yollarla dağıtılmamış film tespitlerinin aslının veya çoğaltılmış nüshalarının satış yoluyla veya diğer yollarla dağıtılması hususunda izin verme ve yasaklama hakkına sahiptir. (3) Film yapımcısı, film tespitlerinin telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğer biçimlerde umuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda tespitlerine ulaşılmasını sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına sahiptir. Umuma iletim yoluyla tespitlerin dağıtım ve sunulması yapımcının yayma hakkını ihlal etmez. Fonogramlara tespit edilmiş icraların ve filmlerin, her ne suretle olursa olsun umuma iletilmesi halinde, bunları kullananlar, eser sahiplerinin yanısıra, icracı sanatçılara ve yapımcılara veya ilgili alan meslek birliklerine de bu kullanımlara ilişkin uygun bir bedeli ödemekle yükümlüdürler. Bir sinema eserinde, olağan şekilde adı bulunan gerçek veya tüzel kişi aksine bir kanıt bulunmadıkça filmin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcı olarak kabul edilir. Sinema eserlerinin birlikte sahipleri filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıya mali haklarını devrettikten sonra, sözleşmelerinde aksine veya özel bir hüküm bulunmadığı takdirde filmin dublajına veya alt yazı yazılmasına itiraz edemezler. Müzik eseri sahibi, filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcı ile yaptığı sözleşmedeki hükümler saklı olmak kaydıyla eserini yayımlama ve icra hakkını muhafaza eder. Komşu hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların verdikleri izinlerin yazılı olması zorunludur." düzenlemesine yer verilmiştir. Yukarıda değinilen FSEK'in 80/1-f.2 maddesi uyarınca sinema eserinden doğan çoğaltma, iletim, yeniden iletim ve umuma iletim haklarını kullanılması yetkisi, bağlantılı hak sahibi olan eserin yapımcısına aittir. Ancak yapımcıların bu hakkı kullanabilmesi için eser sahipleriyle ve icracı sanatçılarla yazılı sözleşme yaparak mali hakları kullanma yetkisini devir almış olmaları gerekir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2021/4779 E., 2022/9214 K. ve 2021/3827 E., 2022/7738 K. sayılı ilamları). 5846 sayılı FSEK'in 48/1. maddesinde, eser sahibi veya mirasçılarının, kendilerine kanunen tanınan mali hakları süre, yer ve içerik itibariyle sınırlı veya sınırsız, karşılıklı veya karşılıksız olarak başkalarına devredebilecekleri, ikinci fıkrada ise mali hakların sadece kullanma yetkisinin de diğer bir kimseye bırakılabileceği düzenlenmiştir. Hükmün son fıkrasında ise sayılan tasarruf işlemlerinin, henüz vücuda getirilmemiş veya tamamlanacak olan bir esere taallük etmesi halinde batıl olması öngörülmüştür. Kanun'un 50. maddesinde, 48. maddede sayılan tasarruf işlemlerine dair taahhütlerin, eser henüz vücuda getirilmeden önce yapılmış olsa dahi geçerli olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun'un 52. maddesinde de, eser üzerindeki mali hakların devrine ilişkin sözleşmelerin yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesinin şart olduğu düzenlenmiştir. Burada öngörülen şekil şartı, geçerlilik şartıdır. Son olarak, somut uyuşmazlık bakımından önemi nedeni ise FSEK'in 54. maddesine de değinmek gerekmektedir. Anılan hükme göre mali bir hakkı yahut kullanma ruhsatını devre yetkili olmayan bir kişi bu hakkı başkasına devredemez. Böyle bir devir yapılmış ise yapılan devir geçersiz olduğu gibi devralanın iyi niyetli olması da kendisine bir hak bahşetmeyecektir. Yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde, davacı tarafça sunulan muhtelif tarihli sözleşmeler, davacı ile davalılardan ... Limited Şirketi arasında imzalanmıştır. Sözleşmelerin konusu olarak davalı Şirket tarafından hazırlatılacak belirli sayıda ve belirli süreli "..." adlı programlara ilişkin taraftarın hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesi gösterilmiştir. Sözleşmelerin 5.6. maddelerinde "Firma, işbu sözleşmeye konu olan programda kullanılan ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda tanımı yapılan eserlerin hak sahiplerinden, umuma iletim hakkı, işletme, aslını ve/veya işlemesini çoğaltma, piyasaya arz etme, yayma, temsil haklarını radyo, televizyon, internet, web, mobil cihazları, isteğe bağlı yayınlar (...) ... ve teknolojik gelişmeler, doğrultusunda gelecekte kullanılabilecek tüm yayın ve iletim sistemleri ve platformlardaki yayınlar için tam ve alt ruhsatla süresiz olarak almakla yükümü olup ve bu hakların tamamını ...’ye devretmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." düzenlemesine yer verilmiştir. Öte yandan, davacı tarafça dava delikçesi ekinde bir kısım muvafakatnameler sunulmuştur. Bu muvafakatnamelerde, "..." adlı programların senaristi, karakter tasarımcısı, müzik bestecisi, konsept tasarımcısı sıfatıyla hareket eden kişilerin, eser üzerindeki mali haklarını, tam ve alt ruhsatla, sayısız ve süresiz olarak davacıya devrettikleri belirtilmektedir. İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı tarafça, davalıların izinsiz ve yetkisiz olarak yayınladıkları ileri sürülen programlar, denetime elverişli olacak biçimde incelenmemiş, sinema eseri niteliğinde olduğu belirtilen bu programların eser sahiplerinin kim olduğu, davacı ile davalı Şirket arasında imzalanan sözleşmelere konu programlar olup olmadığı tespit edilmemiş, yalnızca dosya kapsamındaki muvafakatlerden, dava konusu eserin eser sahibi olduğu belirtilen dava dışı 3. kişilerce mali haklarının davacıya devredildiği, taraflar arasındaki sözleşmelerin 5.6. maddeleri de gözetildiğinde davacının, dava konusu eserin mali haklarını kullanma yetkisine sahip olduğu açıklanmış, mahkemece de bu tespitlerden hareketle hüküm kurulmuştur. Ancak, yapılan bu inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir. O halde ilk derece mahkemesince, öncelikle davacı ile davalı Şirket arasındaki muhtelif sözleşmelere konu programlar, belirli sayıda bölüme ilişkin olduğundan ve anılan sözleşmeler ancak konusu olan bölümler yönünden davacıya hak sağlayacağından, bu sözleşmelerin konusu olan bölümlerin taraf kayıtları da incelenmek suretiyle belirlenmesi, bundan sonra bu bölümlerin FSEK'in 8/3 maddesi uyarınca eser sahiplerinin kim olduğunun ortaya konulması, davalı ... şirketinin yapımcı olduğu anlaşıldığından, FSEK'in 80/1-f.2 maddesi uyarınca sinema eserinden doğan çoğaltma, iletim, yeniden iletim ve umuma iletim haklarını kullanılması yetkisine sahip olduğunun, ancak davalı yapımcının bu hakkı kullanabilmesi için eser sahipleriyle ve icracı sanatçılarla yazılı sözleşme yaparak mali hakları kullanma yetkisini devralmış olması gerektiğinin, şayet davalı yapımcının, belirtilen şekilde mali hakları kullanma yetkisini devralmadığı belirlenirse FSEK'in 54. maddesi kapsamında sahip olmadığı hakkı devretme yetkisi olmadığının gözetilmesi, aksi halde FSEK'in 80/1-f.2 maddesi uyarınca sahip olduğu umuma iletim hakkını, davacı tarafça dayanılan sözleşmelerle davacıya devrettiğinin kabulü, tüm bu araştırmalar çerçevesinde davaya dayanak sözleşmeler üzerindeki hak sahipliğinin tespit edilmesi, davacının söz konusu bölümler üzerindeki mali hakları usulüne uygun biçimde devralmadığı sonucuna ulaşılırsa bu defa yine davacı tarafça dayanılan muvakatnamelerin değerlendirilmesi, bu muvafakatnamelerin eser sahipleri tarafından verilip verilmediğinin ve sonucuna göre davacının hak sahibi olduğu bölümlerin belirlenmesi, izinsiz biçimde yayınlandığı ileri sürülen bölümlerin, davacının mali haklarına sahip olduğu bölümler olup olmadığının açıklığa kavuşturulması, taraf sıfatı yokluğunun davanın taraflarınca ileri sürülebileceği gibi mahkemece de resen gözetilmesi gereken hususlardan olduğu, bu itibarla davacının, söz konusu bölümler üzerinde hak sahibi olup olmadığının ve buna bağlı olarak aktif husumeti bulunup bulunmadığının mahkemece resen incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamıştır. Kabule göre de, davalı ...'in hangi eyleminin, davacının eser üzerindeki haklarına tecavüz oluşturduğu, diğer bir deyişle davacının eser üzerindeki haklarına tecavüz oluşturan yayınların, davalı ... tarafından yapılıp yapılmadığı, bu yayınların yapılmasında ne gibi bir rolünün bulunduğu, izinsiz ve yetkisiz olarak yapıldığı kabul edilen yayınların yapıldığı kanalların bu kişiye ait olup olmadığı, bu davalının ne şekilde tecavüz eyleminde bulunduğu açıklanmadan, bu davalı yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Somut uyuşmazlığın çözümünde esasa etkili delil niteliğinde olan yukarıdaki hususların değerlendirilmediği anlaşıldığından, davalılar vekillerinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre davalılar vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;

1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 01/11/2023 gün ve 2022/38 E. - 2023/421 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE, 3-Davalılar vekillerinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 4-Davalı ... tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde anılan davalıya iadesine,

5-Davalı Şirket tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının istek halinde davalı şirkete iadesine,

6-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılamada değerlendirilmesine,

8-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 17/09/2026 tarihinde HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/09/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.