Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1025 E. 2026/1246 K.

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/1025 - 2026/1246 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ (İLK DERECE MAHKEMESİ SIFATIYLA)

DOSYA NO : 2026/1025 KARAR NO : 2026/1246

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 01/12/2022 NUMARASI : 2021/763 Esas - 2022/927 Karar YARGILAMANIN YENİLENMESİ TALEBİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Yargılamanın İadesi

DAVA TARİHİ : 22/01/2026 KARAR TARİHİ : 25/06/2026 KR. YAZIM TARİHİ : 02/07/2026 Dairemizin 06/12/2024 tarih, 2023/502 E., 2024/1789 K. sayılı ilamı ile verilen, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/12/2022 tarih, 2021/763 E., 2022/927 K. sayılı kararının, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılarak, yeniden tesis edilen; "Davanın KABULÜ"ne dair kararımız hakkında davalı tarafından yargılamanın yenilenmesi ve davalı lehine kaldırılmasına karar verilmesi istemli dilekçe Dairemiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı sonrası yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Yargılamanın iadesi talebinde bulunan davacı vekili dilekçesinde özetle; yargılamasının iadesine konu davada, dosyada yargılama sırasında talep eden tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, Yargıtay tarafından karar verildikten sonra ulaşıldığını, 6100 sayılı HMK'nın 374. Vd. maddeleri gereğince yargılamanın yenilenmesini gerektirir bir kısım delillerin talep edene şirketin elinde ulaşmış olmakla, anılan belgenin incelenmesiyle "3.000.000,00 EURO ödemenin taraflar arasındaki hangi sözleşmeye istinaden olduğu" hususunun kesin olarak çözüldüğünü, bu belgeye yeniden yargılama yapıldığında, talep eden aleyhine verilen kararın içeriğinin farklılaşacağı ve davanın talep eden lehine sonuçlanacağının açık olduğunu beyan ile, yargılamanın yenilenmesine, Gebze İcra Dairesinin 2025/1003 esas sayılı dosyasının infazının karşı tarafa ödeme yapılmasının durdurulmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Karşı taraf PERLİTE PRİVATE JOİNSTOCK COMPANY cevap dilekçesinde özetle; Sakarya Böge Adliyesi 7. Hukuk Dairesi tarafından verilen söz konusu karar yasaya ve usule tamamen uygun olup, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2025/1091 E. Ve 2025/ 6598 K. Sayısı ile bu karar onandığını, usul, yasa ve hakkaniyete uygun şekilde karar verilerek adaletin tecelli ettiğini, davacı beyanlarının aksine, sözleşme bedelinin tamamı karşı taraf şirket tarafından davalı şirkete ödendiğini, bu husus taraflarınca yazılı delil olan banka kayıtları ile ispatlandığını, kesin deliller karşısında hükmü etkileyecek değeri olmayan, yargılamanın yenilenmesi şartlarını taşımayan ve yargılama sırasında her zaman ileri sürülebilecek, bankanın kendi düzenledikleri resmi belgelere aykırı bu bilgi yazısı karşısında infazın durdurulması talebinde bulunulmuş olup, söz konusu talebin reddini istediklerini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/12/2022 tarih, 2021/763 Esas - 2022/927 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: DAVA; yargılamanın iadesi istemine ilişkindir. Dosyanın incelenmesinde; davacının, davalı şirket ile aralarında 16/09/2011 tarihinde ikinci el 4 sıralı hadde satın alınması konusunda sözleşme yapıldığını, davacı şirket tarafından davalı şirketin banka hesaplarına toplam 7.800.000-Euro ödeme yapıldığını; ancak davalı şirket tarafından sözleşme konusu ikinci el 4 sıralı haddenin davacı şirkete hiçbir zaman teslim edilmediğini beyan ederek davacı şirket tarafından 16/09/2011 tarihli sözleşmeye istinaden ödenen, şimdilik 07/10/2011 tarihinde ödenen 1.000.000-Euro, 18/01/2012 tarihinde ödenen 1.000.000-Euro, 09/04/2012 tarihinde ödenen 1.500.000-Euro ve 25/07/2012 tarihinde ödenen 1.300.000-Euro olmak üzere toplam ödenen 4.800.000-Euro alacaklarının son ödeme tarihi olan 25/07/2012 tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, davalının davanın reddini istediği, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/12/2022 tarih, 2021/763 Esas - 2022/927 Karar sayılı kararı ile davanın, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h, 114/2 ve 115/2. maddeleri gereğince usulden reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 06/12/2024 tarih 2023/502 Esas 2024/1789 Karar sayılı kararı ile; " ... davacının satım sözleşmesindeki kendi edimi olan bedeli tam olarak ödediği, ifa sırasının davalı borçluya geçtiği, davalının makineleri teslim etmeye hazır olmadığının bilirkişi raporlarından anlaşıldığı, bu durumda davalıya ifa için süre vermeye de gerek bulunmadığı (m.123-124), davacı yönünden sözleşmeden dönme koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince, davacı ve davalının taraf olduğu 16/09/2011 tarihli sözleşme bedelinin, davacı tarafça tamamının ödendiği kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı kanaatle davanın, davacının sözleşmeden dönme hakkını elde etmediği, sözleşmeden dönmeden verdiğini geri istemesinin mümkün olmadığı; davacının, davalıdan talep ettiği bedel bakımından muaccel olma koşulunun gerçekleşmediği, muaccel olmayanın ifasını talep etmekte davacının hukuki yararının bulunmadığı, ayrıca TBK'nın 117. maddesindeki sözleşmeden dönme koşulunun gerçekleşmediği kanaatiyle; 6100 sayılı HMK'nın 114-(1)-h), 114-(2) ve 115-(2) maddeleri gereğince usulden reddine şeklinde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bu nedenle verilen kararın kaldırılması ile davanın kabulüne, davadan önce davalı temerrüte düşürülmediğinden dava tarihinden itibaren faize hükmetmek gerektiği sonucuna varılmıştır. ..." şeklindeki gerekçeyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne dair yeni hüküm kurulduğu, Dairemiz kararının temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 04/11/2025 tarihli 2025/1091 Esas 2025/6598 Karar sayılı ilamı ile Dairemiz kararının onandığı ve 04/11/2025 tarihlinde kesinleştiği, eldeki dava ile davada 6100 sayılı HMK'nın 375-(1)-ç) bendi gereğince yargılamanın iadesinin istendiği anlaşılmaktadır. Davanın yasal dayanağı 6100 sayılı HMK'nın 375 ve devamı maddeleridir. Anılan madde bütününde yargılamanın yenilenme nedenleri sınırlı olarak sayılmış olup, genişletilmesi söz konusu değildir. 6100 sayılı HMK'nın 375. maddesinde; ''(1) Aşağıdaki sebeplere dayanılarak yargılamanın iadesi talep edilebilir: a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması. b) Davaya bakması yasak olan yahut hakkındaki ret talebi, mercince kesin olarak kabul edilen hâkimin karar vermiş veya karara katılmış bulunması. c) Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması. ç) Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması. d) Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olması. e) İfadesi karara esas alınan tanığın, karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması. f) Bilirkişi veya tercümanın, hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması. g) Lehine karar verilen tarafın, karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin, ikrar veya yazılı delille sabit olması. ğ) Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması. h) Lehine karar verilen tarafın, karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmuş olması. ı) Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması. i) Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi. (2) Birinci fıkranın (e), (f) ve (g) bentlerindeki hâllerde yargılamanın iadesinin istenebilmesi, bu sebeplerin kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyet kararı ile belirlenmiş olması şartına bağlıdır. Delil yokluğundan başka bir sebeple ceza kovuşturmasına başlanamamış veya mahkûmiyet kararı verilememiş ise ceza mahkemesi kararı aranmaz. Bu takdirde dayanılan yargılamanın iadesi sebebinin, yargılamanın iadesi davasında öncelikle ispat edilmesi gerekir." şeklindedir. 6100 sayılı HMK'nın 377'de yargılamanın iadesinde süre; (1) Yargılamanın iadesi süresi; a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olduğunun öğrenildiği, b) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde öngörülen hâllerde, kararın davalıya veya gerçek vekil veya temsilciye tebliğ edildiği; alacaklı veya davalı yerine geçenlerin karardan usulen haberdar olduğu, c) Yeni belgenin elde edildiği veya hilenin farkına varıldığı, ç) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki hâllerde, ceza mahkûmiyetine ilişkin hükmün kesinleştiği veya ceza kovuşturmasına başlanamadığı yahut soruşturmanın sonuçsuz kaldığı, d) Karara esas alınan ilamın bozularak kesin hüküm şeklinde tamamen ortadan kalkmasından haberdar olunduğu, e) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (i) bendinde yazılı sebepten dolayı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararının tebliğ edildiği, tarihten itibaren üç ay ve her hâlde iade talebine konu olan hükmün kesinleşmesinden itibaren on yıldır. (2) 375 inci maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde yazılan sebepten dolayı yargılamanın yenilenmesi süresi ilama ilişkin zamanaşımı süresi kadardır." şeklinde düzenlenmiştir. Eldeki dava, Dairemizin 06/12/2024 tarih 2023/502 Esas 2024/1789 Karar sayılı kararının Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 04/11/2025 tarihli 2025/1091 Esas 2025/6598 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmesi sonrasında süresi içerisinde açılmıştır. HMK.m. 379'da ise yargılamanın iadesi talebinin ön incelemesi aşaması düzenlenmiştir. Buna göre; " (1) Yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkeme, tarafları davet edip dinledikten sonra; a) Talebin kanuni süre içinde yapılmış olup olmadığını, b) Yargılamanın iadesi yoluyla kaldırılması istenen hükmün kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş olup olmadığını, c) İleri sürülen yargılamanın iadesi sebebinin kanunda yazılı sebeplerden olup olmadığını, kendiliğinden inceler. (2) Bu koşullardan biri eksik ise hâkim davayı esasa girmeden reddeder." Yargılamanın iadesini isteyen Vig Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş., ilk yargılamada davacı olan Perlite Private Joinstock Company'nin sözleşme gereğince ödemesi gereken 3.000.000,00 Euro bedelin ödendiğine ilişkin delil olarak gösterilen Halk Bankası A.Ş. Gebze Organize Şubesinden verilme MW00281 nolu 3.000.000,00 TL bedelli teminat mektubunun bu şirketler arasında sözleşme için değil, Vig Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. İle dava dışı olup Perlite Private Joinstock Company ile grup şirketi olduğu ileri sürülen Pars Aluman Kar isimli şirketle olan 15/05/2010 tarihli sözleşme kapsamındaki ödeme için düzenlendiğini ileri sürerek, söz konusu teminat mektubunun iddia ettikleri sözleşme kapsamında düzenlendiğine dair bilgi içeren Halk Bankası A.Ş. Gebze Organize Şubesinin 21/01/2026 tarihli yazısına 6100 sayılı HMK'nın 375-(1)-ç) bendi kapsamında yargılamanın iadesi sebebi olarak dayanmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere 6100 sayılı HMK'nın 375-(1)-ç) bendi gereğince "Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belge" yargılamanın iadesi nedeni olabilir. Hükümde yer alan, "elde olmayan neden" ibaresi, tarafın elinden gelen her türlü gayreti göstermiş olmasına rağmen, belgeyi elde edememesi anlamındadır. Bu sebeple örneğin, belli bir makam nezdinde bulunan ve dava sırasında kolaylıkla temin edilebilecek olan bir belgenin, davanın bitmesinden sonra alınmış olması, yargılamanın yenilenmesi sebebi oluşturmaz. Eldeki uyuşmazlıkta, çözülmesi gereken husus Vig Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin yargılamanın iadesi sebebi olarak dayandığı Halk Bankası A.Ş. Gebze Organize Şubesinin 21/01/2026 tarihli yazısının bu hüküm kapsamında sayılıp sayılamayacağı ve bu belgenin Vig Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin "elinde olmayan nedenlerle" elde edilip edilemediği noktasındadır. Yargılamanın iadesine ilişkin dava dilekçesi ile diğer tüm beyan dilekçeleri dikkate alındığında, bu belgenin ilk yargılama devam ederken ilgili banka şubesinden istendiği ancak Halk Bankası A.Ş.'nin kamuoyunda da bilinen ve ABD'de devam eden yargılaması nedeni ile banka tarafından verilmediği, ancak söz konusu yargılamanın banka lehine sonuçlanması nedeni ile 21/10/2026 tarihinde verildiği, bu hususun Vig Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin kusurundan kaynaklanmadığı ileri sürülmektedir. Ancak, söz konusu "elde olmayan nedenin" ilk yargılama devam ederken belgenin düzenlenip verilmesine engel olduğuna dair dosyaya delil sunulamadığından anılan belgenin Vig Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin "elinde olmayan nedenlerle" elde edilemediğin ispatlanamadığı anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar kapsamında yargılamanın iadesi nedeni ile olarak ileri sürülen belgenin 6100 sayılı HMK'nın 375-(1)-ç) bendinde sayılı belgelerden olmadığı anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK'nın 379-(2) hükmü uyarınca usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın 6100 sayılı HMK'nın 379-(2) maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Talep eden Vig Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Karşı tarafça yapılan 30,00 TL yargılama giderinin talep eden Vig Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak karşı tarafa verilmesinei 5-Karşı taraf PERLİTE PRİVATE JOİNSTOCK COMPANY kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin talep eden Vig Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak karşı tarafa verilmesine, 6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Dairemize veya Dairemize gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Yargıtay'ın ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere TEMYİZ yasa yoluna başvurma hakkı bulunduğuna oy birliği ile karar verildi.25/06/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*