Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2025/626 E. 2025/782 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2025/626
- Karar No
- 2025/782
- Karar Tarihi
T.C. GAZİANTEP BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :.. KARAR NO : ..
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : .. ÜYE : .. ÜYE : .. KATİP :.. İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KAHRAMANMARAŞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : .. NUMARASI :.. DAVACI : .. VEKİLLERİ : Av... DAVALILAR : .. VEKİLİ : Av. .. DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : .. YAZIM TARİHİ : ..
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: DAVA: Davacı . . vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında . .. Noterliği'nin .. yevmiye numaralı düzenlenme şeklinde .. düzenlendiğini, bu sözleşmeye göre inşaatın bitim süresi.. ay olduğunu ancak bu süreden sonra .. ay daha geçmesine karşın inşaatın bitirilemediğini, müvekkilinin hisselerinin toplandığı.. seviyelerinde kaldığını,.. tarihli .. depremlerinde bitirilmemiş bu yapının ağır hasar gördüğünü ve yıkılacak binalar listesinde yer aldığını, yapımcı firma davalı . .. ise kendisine ait dairelerin bulunduğu. blok'u tamamlayarak tüm daireleri sattığını, bu konu ile ilgili ... Asliye Hukuk Mahkemesi.. Esas sayılı tapu iptali ve tescil davası açtıklarını, depremden önce davalılar ile protokol yapıldığını, bu protokolde ".... Devam eden inşaatın oturum aşamasında verilmesi gereken tapulardan birini... yüklenici firmanın talebi üzerine daha erken verilip karşılığında .. TL değerinde senet yedi emin olarak .. verilmiştir." hükmünün yer aldığını, protokolde geçen senedin .. verildiğini, inşaatın tamamlanmaması üzerine müvekkilinin senedi .. geri istediğini, .. yetkililerinden . .. senedin üzerine "Bu evrak yapılmış olan protokolde kullanılacaktır." yazdığını ve müvekkiline verdiğini, müvekkilinin bu senedi .. İcra Dairesinin .. sayılı dosyasından takibe koyduğunu, davalıların takibe itiraz ettiklerini, itirazın iptali ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalılar . . ve . . İnşaat.. vekili cevap dilekçesinde; .. konu inşaatın bitirilerek davacıya teslim edildiğini, depremde meydana gelen hasarın müvekkilinden kaynaklanmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan protokole göre davaya konu bononun teminat olarak verildiğini, aynı evrak hakkında..Esas sayılı icra dosyası ile de takip yapıldığını, davanın reddine ve alacağın..'sinden az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir. YEREL MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; "Uyuşmazlık, gayrimenkul satım sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, iddianın ileri sürülüş bakımından bonoların gayrimenkul satım sözleşmesi dolayısıyla verildiği ve temel ilişki bakımından uyuşmazlığın kambiyo senedinden kaynaklanmadığı anlaşılmakta olup tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda bu tür davalara asliye ticaret mahkemesince bakılacağı yönünde bir düzenleme bulunmamaktadır ...sayılı ilamı, ...rilmesi gerekmektedir.... Karar Sayılı İlamı, .. Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin .. Karar Sayılı İlamı) Bu amaçla mahkememizce davacı ile davalılar yönünden tacir araştırması yaptırılmış olup .. tarihli .. vergi dairesinin cevabi yazısında davacı . .. ticari faaliyet kaydının bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır. Bu durumda nispi ticari davanın varlığından bahsetmeye de olanak bulunmamaktadır. Sonuç olarak; davanın mutlak ticari nitelikte bulunmamasına ve davanın her iki tarafının birlikte tacir sıfatını haiz olmadığından nispi ticari davanın varlığından bahsedilmesine de olanak bulunmamasına göre uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c, 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir." gerekçesiyle mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı taraf istinaf dilekçesinde; yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve vekâlet ücretine karar verilmesi gerekirken bu konuda bir hüküm kurulmadığını, mahkeme tarafından ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği halde, gerekçeli kararda bu konuda herhangi bir karar verilmediğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, ilamsız icra takibine itiraz nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 67'ye göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Mahkemece temeldeki borç ilişkisinin taşınmaz alım satımından kaynaklandığı, kambiyo senedinden kaynaklanmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. 6100 sayılı HMK m. 1'e göre; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." Bu nedenle öncelikle mahkemenin görevli olup olmadığının hukuki değerlendirilmesinin yapılması gerekmektedir. Davaya konu bononun düzenleme tarihinin .., vade tarihinin .., düzenleyeninin davalı . .., düzenleme yerinin .., bedelinin .. TL olduğu, bono üzerinde davalı . .. adına diğer davalı . .. tarafından atılmış iki imza bulunduğu görülmektedir. .. arka yüzünde ise "Bu evrak yapılmış olan protokolde kullanılacaktır" yazılı olduğu görülmektedir. Bononun ön yüzünde yer alan bilgilerin 6102 sayılı TTK m. 776'ya göre eksiksiz olduğu dolayısıyla bononun geçerli bir kambiyo senedi olduğu anlaşılmaktadır. Bononun arka yüzünde yazılı olan ibare ise bononun bir protokole bağlı olarak verildiğini göstermekte ancak hangi protokole bağlı olarak verildiği anlaşılamamaktadır. Bu ibareden bononun teminat için verildiği anlamı da çıkmamaktadır. Belirlilik kambiyo senetlerinin temel unsurlarından biridir. Tedavül kabiliyeti de dikkate alındığında, bononun bütün unsurlarının açık, net, yoruma elverişli olmayacak biçimde belirgin olması gerekir. Bono keşidesi "şart kabul etmeyen" bir işlemdir.. Nitekim .. Ticaret Kanunu’nun 777'nci maddesi zorunlu unsurları taşımayan senedin bono niteliğinde olmadığını belirttikten sonra vade, keşide ve ödeme yeri konusunda da yedek hukuk kuralı getirerek oluşabilecek boşlukları doldurmuş ve belirlilik ilkesini bu şekilde desteklemiştir. Avizo, bedel, faiz, protestodan muafiyet ve yetki şartı gibi kayıtların konulması kabul edilmekte ise de, illetten mücerretlik veya muayyenlik vasfını ortadan kaldıran kayıtların bono üzerine konması, onun kambiyo senedi vasfını ortadan kaldırır. Yukarıda yapılan açıklamalar ve yasal düzenlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde takipte dayanılan bononun arka yüzünde “teminat senedidir” ibaresi yer almamaktadır. Yazılı olan kayıt, teminat kaydı olsa da neyin teminatı olduğu açıkça belirtilmediğinden bu ibare bononun mücerrettik vasfını ortadan kaldırmaz. Bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için neyin teminatı olarak verildiğinin ya bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya 2004 sayılı İİK m. 169/a'da öngörülen ayrı bir belge ile teminat senedi olduğunun kanıtlanması gerekir. Nitekim.. sayılı kararlarında da aynı hususlar benimsenmiştir .. Bononun teminat senedi olup olmadığını belirleyecek olan mahkeme de görevli mahkemedir. Kambiyo senetleri hukukumuzda iki yerde düzenlenmiştir. Birincisi yukarıda açıklandığı üzere 6102 sayılı TTK, ikincisi de 6502 sayılı TKHK m. 4/V hükmüdür. Bir kambiyo senedinin altındaki temel borç ilişkisinin 6502 sayılı TKHK hükümlerine göre tüketici ilişkisi olması durumunda temel borç ilişkisi nedeniyle görevli mahkeme tüketici mahkemesi olacaktır. Eğer temel borç ilişkisi tüketici işlemi niteliğinde değilse bu durumda geçerli bir bono için temeldeki borç ilişkisine bakılmaksızın asliye ticaret mahkemeleri görevlidir. Dava konusu uyuşmazlıkta her iki tarafta davaya konu bononun .. sonrasında inşaatın bitirilememesi nedeniyle yapılan protokol ekinde yediemine verildiğini kabul etmektedir. Davacı daha sonra bonoyu yedieminden alarak takip başlatmıştır. Dosya içerisinde yer alan KKİS incelendiğinde, davacının sözleşmede arsa sahibi olarak gözüktüğü, ancak her iki davalının da sözleşmede taraf olmadığı, dava dışı ". ." isimli birinin yüklenici olarak sözleşmeyi üstlendiği görülmektedir. Protokolde ise davacı ile davalı .. Şirketinin imzası yer almakta, . TL bedelli bir senetten söz edilmekte ancak senedin diğer bilgileri yazmamakta ve .. tarih ve yevmiye sayısı belirtilerek yollama yapılmaktadır. Bu durumda davacı ile bono borçlusu davalı .. Şirketi arasındaki hukuki ilişkinin arsa sahibi ile yüklenici arasında yapılan 6098 sayılı TBK m. 470 ve devamı maddelerine göre eser sözleşmesi olduğu, 6502 sayılı TKHK kapsamında tüketici ilişkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davaya konu bononun soyutluğu ilkesi göz ardı edilerek ve uyuşmazlıkta temel borç ilişkisine bakılarak görevli mahkemenin belirlenmesi usul ve yasaya aykırıdır. 6102 sayılı TTK m. 4 ve 5'e göre asliye ticaret mahkemesi uyuşmazlığın çözümünde görevlidir. Bu nedenle yargılamanın .. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılması için kararın kaldırılarak dosyanın mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. Davalı tarafın istinaf gerekçelerine gelince; 1086 sayılı eski .. farklı olarak 6100 sayılı HMK m. 331/II "Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder." düzenlemesini getirmiştir. Bu nedenle mahkemenin görevsizlik kararı vermesinden sonra yargılama giderlerine karar vermemesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Mahkemenin ihtiyati haciz kararını .. tarihli duruşmasında kaldırdığı, bu duruşmada ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin duruşma tutanağına gerekçe yazıldığı anlaşılmakla davalı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/I-b. (1) maddesi uyarınca esastan REDDİNE, 2-.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Karar sayılı istinafa konu kararının 6100 sayılı HMK m. 353/I-A-3'e göre KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın yukarıda işaret edilen eksikliklerin ikmali ile oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere yeniden görülmesi için kararı veren mahal mahkemesine iadesine, 4-Davacı tarafça yatırılan peşin harcın yerel mahkemesi tarafından talep halinde iadesine, 5-İstinaf masraflarının mahkemesince yeniden verilecek kararda nazara alınmasına, 6-HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 353. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 20/05/2025
. . Başkan . ¸e-imzalıdır . . . Üye . ¸e-imzalıdır . . Üye . ¸e-imzalıdır . . Katip . ¸e-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."