Bölge Adliye Mahkemesi 2025/562 E. 2026/1460 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/562 - 2026/1460 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2025/562 KARAR NO : 2026/1460

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 24.12.2024 NUMARASI : 2023/263 Esas 2024/876 Karar

DAVACI : VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 1 -

: 2 - VEKİLİ : Av. : 3 - VEKİLİ : Av.

: 4 - VEKİLİ : Av. DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 24.09.2026 GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 24.09.2026

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.06.2022 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalı davalı ...'a ait davalı ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşunda davacının kusurunun bulunmadığını, hasara sebep olan ... plaka sayılı aracın...AŞ tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile ... Sigorta AŞ tarafından ise ihtiyari mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, ... AŞ'ye yapılan başvuru üzerine davacının aracında meydana gelen hasar bedelinin işçilik tutarı ve yedek parça olmak üzere toplam 46.003,12 TL olarak tespit edilmiş olmasına rağmen 34.500,00 TL hasar ve 5.060,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, ancak, davacının aracında meydana gelen hasarın bedeli ödenen bu bedelden daha fazla olduğunu, hasar bedelinin tazmini için ihtarname gönderilmiş ise her iki sigorta şirketi tarafından da herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL hasar bedelinin tüm davalılardan (sigorta şirketi yönünden teminat limitleri dahilinde) kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında davalı ... Sigorta AŞ hakkında açtıkları davadan feragat ettiklerini, diğer davalılar yönünden ise 10.437,66-TL'nin tüm davalılardan, 37.855,38-TL'nin davalı ... ve davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkisizlik itirazı olduğunu, davacıya ait ...plakalı aracı sigorta bilgi merkezi sorgusunda da görüleceği üzere kaza tarihi itibariyle davalı şirket nezdinde kasko sigortalı olmadığını, davalı şirket nezdinde tanzim edilen herhangi bir kasko sigorta poliçesi olmadığından huzurdaki davanın husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davalı şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu, kusur durumunun Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından tespitinin talep edildiğini, ... plakalı aracın davalı şirket nezdinde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğunu, davacı tarafa 27.7.2022 tarihinde 34.502,34 TL hasar, 30.9.2022 tarihinde 5.060,00 TL olmak üzere toplam 39.562,34 TL ödeme yapıldığını, davalı şirketin KDV’den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğinin ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dosyası kapsamında mevcut uyuşmazlığın da niteliği itibariyle ticari olduğunu, usulüne uygun bir şekilde arabuluculuk faaliyeti yürütülmeksizin ikame edilmiş olması sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, talep edilen alacak miktarı bakımından da dava dilekçesinde çelişkiler bulunduğunu, hasar bedelinin ve değer kaybının davalı...AŞ'ne başvurusu neticesinde ödendiğini, meydana gelen kazada aslen kusurlu tarafın davacı olduğunu, davalının işbu kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 06.10.2024 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu trafik kazasının oluşumunda kavşaklara ve dönemeçlere yaklaşırken hızını azaltmayan ...plakalı araç sürücüsü davacı ...'un %25, sürücü ...'un ise kavşaklardan geçiş hakkı kurallarına uymaması nedeniyle %75 oranında kusurlu bulunduğu, yedek parça ve işçilik tutarlarının piyasa rayiçlerine göre değerlendirilmesi sonucu ise toplam hasar tutarının 110.393,84 TL olduğu, davalıların kusurları oranında anılan tutarın 82.795,38 TL tutarında sorumlu olacaklarının mütala edildiği, davalı sigorta şirketinin yapmış olduğu 34.502,34TL ödemenin mahsubu ile bakiye hasar tutarının 48.293,04 TL olarak hesaplandığı, davalılardan ... Sigorta AŞ bakiye poliçe limiti dahilinde anılan tutarın 10.437,66 TL'sinden sorumlu olabileceği, davacı vekili davalılardan ... Sigorta bakımından davadan feragat ettiği belirtilerek, davalılardan ... Sigorta AŞ bakımından davanın feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar bakımından davanın kabulüne, 48.293,04 TL maddi tazminatın, davalılardan ... Sigorta AŞ anılan tutarın 10.437,66 TL'sinden ve 24.03.2023 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sorumlu olmak üzere, davalılar ... ve ... 48.293,04 TL'nin tamamından ve kaza tarihi olan 18.06.2022 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sorumlu olacak şekilde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalılardan ... Sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın dava şartı arabuluculuğa tabi olduğunu, her ne kadar davacı tarafından dava dilekçesi eki ile Ankara Arabuluculuk Bürosu 2023/25955 sayılı arabuluculuk anlaşamama tutanağı mahkemeye ibraz edilmişse de arabuluculuk faaliyetinin yalnızca diğer davalı sigorta şirketleri ile yürütüldüğünü, davalı ... ve diğer davalı ...'ın bu sürece dahil edilmediğini, davacı aleyhine yürütülen usulüne uygun bir arabuluculuk yolu bulunmamasına karşın arabuluculuk ücretinden davalının da sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, kararda yeterli gerekçeye yer verilmediğini, dosya kapsamında tanzim edilmiş bulunan bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğunu, bilirkişi raporlarını kabul etmediklerini, davacı tarafça dava dilekçesi ile de talep edilmemiş olmasına karşın bakiye alacak kalemi içerisinde KDV de eklenmek suretiyle bir hesaplama yapıldığını, dava dosyası kapsamında ibraz edilmiş bulunan trafik kazası tespit tutanağı ile dahi davacının kusurlu olduğu belirtilmiş olmakla, söz konusu tutanak ile davalıya yüklenen kusurun yerinde olmadığını, meydana gelen kazada aslen kusurlu taraf davacı olup, davalının işbu kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, trafik kazası tespit tutanağı bu yönüyle hatalı tanzim edildiğini belirterek, kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve istinaf edenlerin sıfatına göre dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, maddi hasarlı trafik kazası neticesinde aracı zarar gören davacının hasar tazminatının kazaya neden olan karşı aracın sürücüsü ve araç malikinden sürücü ve işletenin hukuki sorumluluğu ile zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigorta (ZMMS -İMMS) poliçesi kapsamında kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davacının davasının davalı...Sigorta AŞ yönünden feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden ise kabulüne karar verilmiştir. 1-6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1. maddesine göre ise kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Trafik kazalarında irdelenmesi gereken husus ise trafik kazasının meydana gelmesinde tarafların olaya etkileri ve dolayısıyla sürüş kusurlarıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsü ve davalı sigorta şirketi sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Bu kapsamda davalıların sorumluluğunun belirlenebilmesi için olayın oluşumunda tarafların mevcut kusur durumun tespiti önem arz eder. Davalı sürücü ve işleten kanundan kaynaklı tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD'nın 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K. ) Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir. Somut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde ; kaza nedeniyle araçta oluşan hasara ve zarar gören parçalara ilişkin bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın salt eksper raporu üzerinden düzenlenen 13.05.2023 tarihli raporda davaya konu araçta meydana gelen hasarın KDV dahil edilmeksizin iskontolu şekilde 46.003,12 TL olduğu, davalının kusur oranı ve davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yapılar ödemeler dikkate alındığında davacının bakiye hasar bedelinin bulunmadığının, 06.10.2024 tarihli raporda ise dava konusu araçta meydana gelen hasarın KDV ve işçilik dahil 110.393,84 TL olduğu, davalının kusur oranı ve davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yapılar ödemeler dikkate alındığında davacının talep edebileceği bakiye hasar bedelinin 48.293,04 TL olacağı, davalı ... Sigorta Şirketi'nin bakiye poliçe limit kapsamında bu zararın 10.437,66 TL'sinden davalı araç sürücüsü ... ve davalı araç maliki ...'ın tamamından sorumlu oldukları belirtilmiş olup hasar bedelleri yönünden raporlar arasında çelişki bulunmaktadır Mahkemece 06.10.2024 tarihli bilirkişi raporuna itibar olunarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de davacı meydana gelen kaza nedeniyle aracında oluşan hasar nedeniyle uğradığı zararı talep emiş olup, davalılar gerçek zarar ile sorumlu olmasına rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda kaza nedeniyle hasar gören araçta meydana gelen hasara ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmadığı gibi araçta meydana gelen hasarın kaza ile uyumlu olup olmadığı, hasar miktarının ne olduğu, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, pert olarak kabul edilip edilmeyeceği, pert kabul edilecek ise aracın sovtaj değerinin ne kadar olabileceği belirlenmeksizin hasar bedeli yönünden açık çelişki barındıran ve araçta oluşan hasar ile zarar gören parçalara ilişkin bir inceleme ve değerlendirme içermeyen salt eksper raporuna davalı raporun aracın hasar bedeli ve bakiye hasar tazminat alacağı yönünden denetime elverişli olmadığından hükme esas alınması doğru görülmemiştir. Meydana gelen kaza nedeniyle davacının talep edebileceği hasar bedelinin tespit edilebilmesi için davacının aracının markası, modeli, yaşı ve kaza ile uyumlu hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilerek kaza tarihindeki değerlerinin aracın yaşına ve değişecek parçalara göre hurda - amortisman ve kıymet kazanma tenzili de değerlendirilip hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespiti; tamiri ekonomik değilse (araç pert ise) hurda değeri de ayrıca tespit edilerek aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın belirlenmesi gerekmektedir. Bu nedenlerle, zararın varlığı ve miktarını ispat yükü üzerinde bulunan davacı tarafa sorulup, usulüne uygun şekilde süre verilip, imkan tanınmak suretiyle ekspertiz raporu, kaza ve araca ait okunaklı renkli fotoğraflar, varsa tamir faturaları, davacıya ait aracın eski hasar kayıtları ve ekspertiz raporları dosyaya getirilerek kaza nedeni ile hasar gören parçalar tek tek belirlenerek, parça bedeli + işçilik bedeli + KDV gösterilmek suretiyle araçta meydana gelen hasar bedelinin belirlenmesi, buna göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, tamiri ekonomik ise ayrıntılı hasar bedeli, tamiri ekonomik değilse (araç pert ise) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın hasar bedeli olarak tespitinin yapılması için rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ile karar verilmiş olmasında hukuki isabet bulunmamaktadır. 2-TBK'nın 166. maddesi gereğince borçlulardan birinin ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmesi halinde, bu oranda diğer borçlularda borçtan kurtulur. Aynı kanunun 168/2 maddesinde ise alacaklının diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirmesi halinde bunun sonuçlarına kendisinin katlanması gerekir. Davacı vekili tarafından yargılama aşamasında davalıya ait aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı hakkında açılan davadan feragat edilmiş mahkemece davacının feragatinin sebebi açıkça belirli olmadığından davacının davalı ... Sigorta AŞ hakkında açılan davadan feragatinin sebebi açıklatılarak sonucuna göre diğer davalılara sirayeti değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken bu husus tartışılmadan yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesi tarafından dosyanın Karayolları Fen Heyetinden görev yapmış araç hasarı alanında uzman makina mühendisi üç kişiden oluşacak bilirkişi kuruluna tevdi ile talep edilen tazminat kalemleri yönünden açıklanan ilke ve esaslara uygun şekilde açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli rapor alınarak, varsa rapora yönelik itirazlarda giderilip, oluşacak sonuca göre istinaf kanun yoluna başvurmayanlar yönünden oluşan usulü kazanılmış haklar da gözetilerek infaza elverişli şekilde bir karar verilmesi gerektiğinden davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 2-Davalı ... tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine, 3-İstinaf yoluna başvuran davalı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına, 4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 24.09.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.