Bölge Adliye Mahkemesi 2025/269 E. 2026/1023 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO:2025/269 Esas

KARAR NO:2026/1023 Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:10/10/2024

NUMARASI:2022/118 E. - 2024/746 K.

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:19/06/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:DAVA:Davacı vekili Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde; davacı ile aralarında sözlü olarak akdedilen antrepo kiralama sözleşmesi uyarınca, davalının Ekim/2018-Aralık 2020 tarihleri arasında davacının ... antreposunu kullandığını, tarafların antrepoda depolanacak mallar için "1-USD/TON" birim fiyatı belirlediklerini, sözleşmenin yapıldığı tarihten bu yana tüm faturaların bu birim fiyat üzerinden hesaplanarak faturalandırıldığını ve ticari defterlere de kaydedildiğini, sözleşmenin akdedildiği günden itibaren davalının ödemeleri düzenli olarak yapmadığını, Temmuz 2020-Aralık 2020 tarihleri arasında toplam faturalandırılan 242.037,33 TL için davalının hiçbir ödeme yapmadığını, davalının taraflarına gönderdiği Kadıköy ... Noterliği'nin 30.06.2020 tarihli ihtarnamesi ile "Pandemi ve Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında . 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ nedeniyle indirim ve uyarlama talep ettiğini, bu nedenle malların depoda tutulmaya devam ettiğini" belirttiğini, işbu ihtarnameye karşı Ankara ... Noterliğinin 09.07.2020 tarihli ihtarnamesi ile taraflarınca cevap verildiğini ve karşı taraf ile anlaşma sağlanmaya çalışıldığını, tarafların anlaşamaması üzerine üzerine Ankara 8. İcra Müdürlüğü'nün .... sayılı dosyası ile 242.037,33 TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalı/borçluya tebliğine müteakip davalının icra dosyasına 05.01.2021 tarihinde 147.281,05 TL asıl alacak ödemesi yaptığını, 94.756,8 TL'ye itiraz ettiğini, davalı/borçlu tarafından yapılan ödeme düşüldükten sonra geriye 94,756,28 TL asıl alacak kaldığını, arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını beyan ederek, davalının Ankara 8. İcra Müdürlüğünün .... sayılı dosyasına yaptığı itirazın şimdilik 33.000,00 TL'lik asıl alacak ve fer'ileri bakımından iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GÖREVSİZLİK KARARI:Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesince 17/06/2021 tarihli, 2021/438 Esas, 2021/1593 Karar sayılı kararı ile görevli mahkemenin Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, dava dosyası Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/607 Esas sırasına kaydedilmiştir.

YETKİSİZLİK KARARI:Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/12/2021 tarihli, 2021/607 Esas, 2021/983 Karar sayılı kararı ile yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle dosyanın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, dava dosyası İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/118 Esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.

ISLAH:Davacı yan 29/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile, dava konusu alacak talebini 8.268,70 TL arttırarak toplamda 41.268,70 TL olarak davasını ıslah ettiğini beyan etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; uyuşmazlığın, davacı tarafından müvekkili şirkete sunulan antrepo kiralama hizmetine ilişkin olarak uygulanan ardiye ücret tarifesinin Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'e aykırı olması nedeniyle yeniden belirlenememesi ve buna bağlı olarak düzenlenen faturaların da kesin hükümsüz olmasından kaynaklandığını, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'in döviz cinsinden ve dövize endeksli sözleşmeler başlıklı 8. maddesi gereğince müvekkili şirket ile davacı taraf arasında akdedilen kira hizmet bedelinin, dövize endeksli olması sebebiyle mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup, kira bedelinin ilgili mevzuat uyarınca TCMB'nin 01/02/2020 tarihli efektif satış kuru üzerinden bilirkişi marifetiyle 2 yıllığına yeniden belirlenmesi gerektiğini beyan ederek, davanın reddine, kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI:İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 10/10/2024 tarihli 2022/118 E. - 2024/746 K. sayılı kararıyla; "...davalının davacıdan antrepo hizmeti aldığı, davacı tarafından işletilip taraflar arasında kira konusu edilen yerin A tipi genel antrepo olduğu, taraflar arasında yazılı sözleşme olmadığı, ilk faturanın 23.10.2018 tarihinde düzenlendiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 2020 yılı faturalarından kaynaklandığı, tarafların ihtarnamelerle karşılıklı fatura iadeleri yaptığı anlaşılmış, davalı yanca davacıya 2018 yılı için 5.2783 TL/ton fiyat sabitlemesi 2019 yılı için 6TL/ton fiyat sabitlemesi fatura fiyatlandırması ihtar edilmiş ise de bu yıllara ait faturalar davalı yanca itirazi kayıtsız ödendiğinden davalının kabulünde olduğu değerlendirilmiş,mahkemece bilirkişi heyet raporu doğrultusunda davalının itirazına konu 2020 yılı faturalarının ise 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının yayımlandığı 13.09.2018 tarihinden sonra özel antrepo sayılan gümrüksüz satış mağazaları dışında kalan tüm gümrük antreposu sayılan yerlerin kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmanın mümkün olmadığı, söz konusu kararın yayımlandığı 13.09.2018 tarihinden önce akdedilen kira sözleşmelerinde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedellerin ise, iki yıllık süre için Türk parası olarak belirlenmesi gerektiği, ancak, Türk parası olarak belirlemenin yapıldığı kira yılının sonundan itibaren bir yıl geçerli olmak üzere Türk parası olarak belirlenen kira bedelinin, taraflarca belirlenirken mutabakata varılmazsa belirleme tarihinden belirlemenin yapıldığı kira yılının sonuna kadar (TÜFE) aylık değişim oranlarının esas alınarak arttırılması yoluyla belirleneceği, bir sonraki kira yılının Türk parası cinsinden kira bedelinin de taraflarca belirlenirken mutabakata varılmazsa önceki kira yılında geçerli olan kira bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunun belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak arttırılması yoluyla belirleneceği ve belirlenen Türk parası cinsinden kira bedelinin iki yıllık sürenin sonuna kadar geçerli olacağı, davaya konu antreponun kira bedelinin Türk parası olarak ifade edilen bu esaslar çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, 30.6.2020 tarihinde TCMB döviz kuru 1 $ - 6.8658 TL olduğu, buna 2020 yılında TÜİK aylık artış oranlarına göre 2020 yılı fatura kuruna Ocak 1,35, Şubat 0,35, Mart 0,57, Nisan 0,85, Mayıs 1,36, Haziran 1,13, Temmuz 0,58, Ağustos 0,86, Eylül 0,97, Ekim 2,13, Kasım 2,30, Aralık 1,25 eklenmesi gerektiği değerlendirilmiş ise de davacı yanca mali müşavir raporu esas alınarak 2020 yılı faturaları da için sözleşme bedelinin 5.7814 TL/ton olarak kabulüyle yapılan 188.549,75 -TL alacak hesabı üzerinden davalının icra takibinden sonra yaptığı 147.281,05 TL ödemenin düşmesi ile 41.268,70 TL bakiye ile alacağının kaldığının kabulü üzerinden dava ıslah edildiğinden Mahkememizce davalı aleyhine olacak şekilde bilirkişi heyetince kabul edilen hesaplama hükme esas alınmamış, davacı yanca itirazın iptali davası 41.268,70 TL bedel üzerinden ıslah edilmiş ise de davacı alacaklı vekili davada talep edilmeyen bakiye alacağa ilişkin olarak 29/05/2024 tarihinde ıslah harcı yatırmak suretiyle harç ikmalinde bulunmuş, işbu harç ikmalinin itirazın iptali davasının açılmasıyla başlayan 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşıldığından dava değeri olan 33.000,00 TL üzerinden davanın kabulüne ıslahla istenen alacağın hak düşürücü süre nedeniyle reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, Ankara 8.İcra Dairesi ... sayılı takibin 33.000,00-TL asıl alacak yönünden devamına, ıslahla istenen 8.268,70-TL alacağın hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE," karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrarla, taraflar arasında antrepo kiralama sözleşmesi bulunduğunu, davacının uyguladığı tarifenin 06/10/2018 tarihli, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğe aykırı olduğunu,İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamanın hatalı olduğunu, kararın kaldırılması gerektiğini,32 sayılı Tebliğin 8. maddesi uyarınca döviz cinsinden belirlenen sözleşmelerde taraflarca Türk parası olarak yeniden belirlenmesi gerektiğini,Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın resmi sitesinde sorulan bir soruya verilen yanıtta, 32 sayılı Tebliğin 8. maddesinin üçüncü veya ondokuzuncu fıkralarda belirtilen istisna hükümleri kapsamına girmeyen ve anılan maddenin ikinci fıkrası kapsamında konusu yurtiçinde yer alan gayrimenkuller olan antrepo kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılmasının mümkün olmadığının belirtildiğini,Davacı tarafa ait antreponun A tipi genel antrepo olduğunun belirtildiğini, kira bedelinin döviz cinsinden veya dövize endeksli kararlaştırılamayacağını, taraflar arasında sözleşme bedelinin TL üzerinden belirlenmesi gerektiğini, TÜFE oranının dikkate alınacağını,TCMB'nın 2018 yılındaki dolar efektif satış kurunun 3,77 TL olduğunu, 2018 yılı ortalamasına göre yapılacak hesaplamanın 4,46 TL üzerinden yapılması gerektiğini, İlk derece mahkemesince 2020 yılında Covid 19 sürecine denk gelen dönem için TBK'nın 138. maddesi kapsamında herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, olağanüstü koşullar nedeniyle TBK'nın 138. maddesi uyarınca değerlendirme yapılmamasının hatalı olduğunu belirterek, istinaf taleplerinin kabulüne, İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/10/2024 tarihli, 2022/118 Esas, 2024/746 Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:Ankara 8.İcra Dairesinin ... sayılı doyasının incelenmesinde; alacaklı ....A.Ş. tarafından borçlu ... A.Ş. aleyhine fatura alacağına dayalı olarak 242.037,33 TL asıl alacak istemiyle 17/12/2020 tarihinde ilamsız icra takibine geçildiği, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçluya 29/12/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından icra dosyasına 05/01/2021 tarihinde 147.281,05 TL asıl alacak ödemesi yapılarak icra takibinde talep edilen asıl alacak miktarının 94.756,8 TL'sine faizi ve ferilerine kısmi olarak itiraz edildiği,33.000,00 TL'lik alacakla ilgili itirazın iptali davasının yasal süresinde açıldığı tespit edilmiştir.İlk derece mahkemesince mali müşavir bilirkişiden alınan 05.03.2023 tarihli raporunda özetle; ''...taraflar arasında yazılı sözleşme olmadığı açık hesap ilişkisine dayalı ticari işlemlerin yürütüldüğü ,Davalı ticari defterlerinde davacı adına açılmış muavin hesapta fatura ve ödeme kayıtlarının tutulduğu, davalı ticari defter bakiyesine göre davalının takip tarihi (17.12.2020) itibari ile davacıya 354.922,54 TL borçlu olduğu görüldüğü, davalının takipten sonra yaptığı icra ödemeleri ile ticari defter kayıtlarına göre 31.12.2021 tarihinde davacıya 207.641,49 TL bakiye ile borçlu olduğu, taraflar arasındaki ilk faturanın 23.10.2018 tarihinde düzenlendiği, bu fatura da 5,7814 tarihli kura göre işlem yapıldığı ve davalının itirazda bulunmadan faturayı TL olarak ödediği tespit edildiği, tebliğle 02.01.2018 tarihinde geçerli olan sözleşmelerin TL ye dönüşümü düzenlendiği, taraflar arasında 02.01.2018 tarihinde geçerli bir sözleşme olmadığından TL ‘ye dönüşüm ile ilgili uygulamanın dava konusu alacaklara uygulanması mümkün olmadığı sonucuna varıldığı, sözleşme bedelinin 5.7814 TL/ton olduğu kabul edilmesi halinde davacının 41.268,70 TL asıl alacak miktarının kabul edilebileceği'...' yönünde görüş bildirmiştir.İlk derece mahkemesince nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ile antrepo uygulamaları alanında uzman sektör bilirkişisinden oluşan heyetten alınan 21/08/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; ''...Davalının itiraz ettiği ve defter kayıtlarına geçirmediği faturaların mali bilirkişi raporuna göre, 30.10.2020-1.12.2020 tarihleri arasındaki toplam 39.727,78 TL lik 6 adet fatura olduğu, Davalı talebi mahkemece kabul görürse, 30.6.2020 tarihinde TCMB döviz kuru 1 $ - 6.8658 TL olduğu dikkate alındığında buna aylık TÜİK artış oranları uygulandığında, Temmuz ayı faturalarının 6.895 TL, Ağustos ayı faturalarının 6.954 TL, Eylül ayı faturalarının 7.021 TL, Ekim ayı faturalarının 7.171 TL, Kasım ayı faturalarının 7.336 TL, Aralık ayı faturalarının 7.428 TL, temel alınarak hesaplanması gerektiği, Bu durumda, itiraz edilen ... nolu fatura için 8.120,30 TL (fatura bedeli 14.097,59-TL), ... nolu fatura için 4.114,86 TL (fatura bedeli 4.668,43 TL), ... nolu fatura için 7.589,06 (fatura bedeli 8.610,01 TL), ... nolu fatura için 12.868,12 TL (fatura bedeli 9.462,62 TL), ... nolu fatura için 4.262,33 TL (fatura bedeli, 1.940,26 TL), ... nolu fatura için 5.419,62 TL (fatura bedeli 948,87 TL) hesaplanması gerekeceği...'' yönünde değerlendirme yapmıştır.İlk derece mahkemesince aynı bilirkişi heyetinden alınan 24/03/2024 tarihli ek raporda; mali bilirkişi raporuna göre davacının 41.268,70 TL isteyebileceği, itiraz edilen fatura toplamının 39.727,78 TL olduğu, davalı itirazı dikkate alınırsa tutarın 42.374,29 TL olacağının hesaplandığı anlaşılmıştır.

G E R E K Ç E:Dava, antrepo bedeliyle ilgili başlatılan icra takibine yapılan kısmi itirazın iptali davasıdır.Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Alınan bilirkişi raporları, dosya kapsamı ve incelenen davalı tarafa ait ticari kayıtlarla; taraflar arasındaki antrepo sözleşmesi nedeniyle 2020 yılı Temmuz ayı ile Aralık ayı arasındaki dönem için tarafların 2018 yılında mutabık kaldıkları 5,7814 TL döviz kuruna göre hesaplama yapıldığı, davacı tarafın da bu hesaplamaya göre davayı ıslah etmekle, bu hesaplamayı kabul ettiğinin anlaşıldığı, 2020 yılı döviz kuru ve TÜFE oranlarına göre hesaplanacak alacak tutarının davalının aleyhine olacağı, 5,7814 TL dolar kuru üzerinden yapılan hesaplamaya göre davalının davacıya 188.549,75 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, davalı tarafın icra takibinden sonra 147.281,05 TL borcu kabul ettiği, kalan tutarın 41.268,70 TL olduğunun hesaplandığı, davalı tarafın 2020 yılından önce düzenlenen faturaları ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin ödemiş olduğu, 32 sayılı Tebliğin 8. maddesi uyarınca davacı tarafça başlatılan icra takibinde döviz cinsinden belirlenen sözleşme bedelinin Türk Lirası olarak talep edildiği, anlaşılmakla, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık yoktur.Tüm bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:

1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 2.254,23 TL nispi harçtan, peşin alınan 700,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.554,23 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

4-İstinaf yargılama giderleri olarak;

a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 30,00TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 19/06/2026 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.