Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/601 E. 2026/1392 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/601
Karar No
2026/1392
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/601 KARAR NO : 2026/1392

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 23.11.2023 NUMARASI : 2020/59 E. - 2023/101 K. DAVANIN KONUSU : Patent (Maddi Mabevi Tazminat) KARAR TARİHİ : 17.09.2026 KARAR YAZIM TARİHİ: 17.09.2026

İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 23.11.2023 tarih 2020/59 E. - 2023/101 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı-karşı davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA :Davacı vekili, müvekkiline ait TPMK TR 2012 1... B tescil numaralı incelemesiz patent belgesi bulunduğunu, bu incelemesiz patent belgesi için TPMK'dan inceleme talep edildiğini, sürecin devam ettiğini, TPMK TR 2013 11... yevmiye numarası ile faydalı model belgesi mevcut olduğunu, bu belge ile koruma altına alınan ürünlerin tarım sanayinde zeytin, fındık, fıstık, badem, dut, kayısı, erik, ceviz gibi kabuklu ve/veya kabuksuz taneli meyveleri toplanması amacıyla kullanılan bir ucunda yüksek vibrasyonlu motor bağlantısı diğer ucunda ise meyve hasat bulunan hasat makinesine ait boru mekanizmasına ilişkin faydalı model olduğunu, ayrıca davacının son olarak Vibrasyonlu Hasat Makinelerinde kullanılan Kanca Bölümünde Yapılan Geliştirme buluş başlığı ile 2019/05069 başvuru numaralı faydalı model başvurusu bulunduğunu ve sürecin devam ettiğini, davalı firmanın ise ürettiği zeytin toplama makinesinin davacının birçok açıdan fikri ve sınai haklarını taklit suretiyle davacı şirketin bilgisi, izni ve onayı dışında üreterek, piyasaya sunmakta, satışını ve pazarlamasını yaptığını belirterek; davacı adına tescilli patent ve faydalı model haklarına tecavüz teşkil eden davalının üretim, satış ve pazarlama fiillerinin durdurulması ve önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili, davacı yanın müvekkilinin üretimini yaparak kendilerinden izinsiz onların SMK dan doğan fikri ve sınai haklarını ihlal ettiğini iddia ettiği meyve hasat makinesi ile hasat makinesine ait boru mekanizması ihlalinin tespiti için müvekkili şirkete haber verilmeden yapılan keşif esnasında müvekkilin fabrikasında bulunmadığını, müvekkili şirketin halen böyle bir ürün üretmemekte olduğunu, herhangi bir tecavüz bulunmadığından, bunun önlenmesi, durdurulması, tazminat ve ürünlerin toplatılmasının da talep edilemeyeceğini, dava dilekçesinde ve raporlarda üretildiği ileri sürülen adı geçen .... isimli markaların da müvekkili şirkete ait tescilli markalar olmadığını, tensiple birlikte yapılan keşif ve sonrasında alınan bilirkişi raporunda emsal olarak baz alınıp üzerinden rapor hazırlanan ürünün bizzat davacı tarafından sunulmakla anılan ürünün müvekkiline ait üretim tesislerinden/fabrikasından alınmış bir ürün olmaması nedeniyle bu rapordaki tespitlerin tümünün müvekkili şirket açısından kabul edilemez ve emsal olarak alınamaz nitelikte olduğunu, davalı müvekkilinin işyerinde rastlanan ve raporda "kanca şeklinde çatal" ile "gövde kapakları" olarak tarif edilen parçaların ise kesinlikle davacı tarafın dava konusu ettiği meyve hasat makinesinin parçaları olmadığını, müvekkili firmanın önceden üretmiş olduğu başkaca ürünlerin parçası yada yedek parçaları olduğunu, patentin koruma kapsamını belirleyecek temel unsurun ise istemler olduğunu, patent hakkına tecavüzün belirlenmesinde, istemlerin anlam kapsamının belirlenmesi için yorumlanması ve yorumlanan istemin suçlanan ürünle karşılaştırılması şeklinde yapılan bilirkişi raporunda, istemler yorumlanırken davalının olduğu iddia edilen ürünlere bakılarak yorum yapılmış olduğunun, bu patentlerdeki istemlerin yorumlanmasında hataya düşmeye sebep olduğunu ve usule aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Karşı dava dilekçesinde ise, davalı-karşı davacı müvekkili, davacı-karşı davalı yanın üretmiş olduğu meyve hasat makinesine esasen karşı davalıdan da uzun yıllar önce çeşitli geliştirmeler yapmış olduğunu, ancak SMK anlamındaki haklarından o vakitler fazla bilgi sahibi olmaması nedeniyle gerekli başvuruları yapmadığından bu haklarını koruma altına aldıramamış olduğunu, Davacı-karşı davalı yanın 2013/11619 sayılı tescil numarası ile faydalı model almış olduğu Hasat Makinesine ait boru mekanizması isimli ürünün esasen kül halinde yurtdışı menşeili olarak piyasada çok evvelden var olan bütün bir ürün olduğunu, davacının ne faydalı modeli ne de incelemesiz patentinin aslında yenilik yada buluş içermeyen, evvelden örneği olan ve yurtdışında (İtalya, Çin, İspanya vs. gibi ülkelerde) çoktandır kullanılmakla beraber, patentli olarak üretim ve satışı yapılan bir ürün olduğunu, yurt içinde de bu ürünlerin kullanımının yaygın olduğunu, buna ilişkin çeşitli geçmiş tarihli ... ve ...'nın resmi web sitesinde yer alan video görüntülerinin mevcut olup bunlara ilişkin olarak; -... -... -... linklerde yer alan video kayıtlarının delil olarak değerlendirilmesini SMK'nın ve bu kanun yürürlüğe girmeden önce yürürlükte olan 551 sayılı KHK'nın patent ve/veya faydalı model verilebilmesi için aradığı temel şart olan yenilik veya buluş içermesi şartının davacı karşı davalının dava konusu ettiği ürünler için söz konusu olmadığını, dolayısıyla davacı karşı davalı yan her ne kadar kendilerinin yenilikler ve buluş içerir şekilde üretmiş olduğunu iddia etse de, 2013/11619 sayılı tescil numarası ile faydalı model verilerek kurum tarafından korunmaya alınan meyve hasat makinesine ait boru mekanizması isimli ürünün, ürünün yenilik ve buluş içermemesi nedeniyle korunmaya değer faydalı model verilmeyi gerektiren şartları taşıyan bir ürün olmadığını belirterek, faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Sınai Mülkiyet Uzmanı, mali müşavir ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine dosyanın tevdii edildiği, rapor ve ek raporlar aldırıldığı, söz konusu rapor ve ek raporlarda, davacı tarafça başvurusu yapılan 2019/05069 sayılı faydalı model başvurusunun TPMK tarafından reddine karar verildiği, yine 2012/15115 sayılı meyve hasat makinesi başlıklı patent başvurusunun 3. inceleme talebinin yapılmaması nedeniyle kurum tarafından reddine karar verildiği, davalının kullanımlarının, davacının 2013/11619 sayılı faydalı modelden kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil edeceği, karşı dava kapsamında ise asıl davada davacı taraf adına tescilli 2013/11619 sayılı faydalı modele konu istemlerin yenilik vasfını taşımadığı, bu faydalı modele konu istemlerin 1999 ve 2000 yıllarında U200102818 ..., EP0906721 .., US DS 588,423 S... ve EP1004233A1, ES1039793U ... Dökümanlarında kullanılmış ve kamuya sunulmuş olduğu, bu nedenle bu faydalı modele ilişkin hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu hususlarında tespitlere yer verildiği, dosya kapsamına, bilimsel ve teknik verilere uygun olduğu değerlendirilen raporların benimsenerek hükme esas alınabilir kabul edildiği, davaya konu, 2012/15115 B başvuru numaralı patent ve 2013/11619 sayılı faydalı model belgesinin 6769 sayılı SMK'nun 10/01/2017 yürürlük tarihinden önceki döneme ilişkin olduğu anlaşıldığından, bu faydalı model ve patent başvurularına ilişkin olarak 556 sayılı PATKHK hükümlerinin uygulanması gerektiği, PATKHK 'nin 5. Maddesinde yeni tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir olan buluşların patent verilerek korunacağı, 129/a maddesinde 5.ve 10.maddelerde belirtilen patent verilebilirlik şartlarını taşımayan patentin hükümsüzlüğüne karar verileceği düzenlemelerinin yer aldığı, yukarıda değinilen hususların, bilirkişi raporları gözetildiğinde, davacı/ karşı davalı adına tescilli faydalı modelin KHK'nin 5.maddesinde düzenlenen tescil edilebilirlik şartlarını taşımadığı, dünyanın başka yerlerinde başvuru tarihinden önce tescil edildiği, kullanıldığı, bu haliyle yenilik kriterinin taşımadığı anlaşıldığından, karşı dava kapsamında bu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği takdir ve sonucuna ulaşıldığı, diğer yandan faydalı modelin tüm istemleri yönünden yenilik kriterini ve bu bağlamda tescil edilebilirlik şartlarını taşımadığı anlaşıldığından faydalı modelin tüm istemler yönünden hükümsüz kılınması gerektiğinin de belirtilmesi gerektiği, diğer yandan, 2012/15115 B başvuru numaralı patent başvurusunun, TPMK tarafından reddine karar verildiği, dolayısıyla bu başvuruya ilişkin davacı talepleri kapsamında davanın esasına ilişkin herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği, konuya ilişkin 6769 sayılı SMK'nun 142. Maddesindeki atfa istinaden 83. Maddenin birinci fıkrasına göre yeni olan ve yine 83. Maddenin 6. Fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşların faydalı model belgesi verilerek korunduğu, söz konusu maddenin ikinci fıkrasında faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde buluş konusuna katkı sağlamayan teknik özelliklerin dikkate alınmayacağının belirtildiği, yine SMK 145 ve devamı maddelerinde faydalı model belgesinin özelliği ile çelişmediği takdirde kanunda patentler için ön görülen hükümlerin faydalı modeller hakkında da uygulanacağının düzenlendiği, Kanunun 85. Maddesinde patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması, patente konu bir usulün kullanılması, kullanılmasının başkalarına teklif edilmesi, patent konusu usulün uygulanmasıyla elde edilen ürünlerin satılması, kullanılması, ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması, patent hakkının sınırları, kapsamı ve tecavüz iddiaları açısından ihlal değerlendirmesinde kullanılacak unsurlar olarak belirtildiği, yine kanunun 89. Maddesinde patent koruması kapsamı belirlendiği, Kanunun 141. Maddesinde tecavüz sayılan fiillerinin düzenlendiği, bu madde kapsamında patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek, kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulü izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği halde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent veya faydalı model hakkını gasp etmek, patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek kanunun bu maddesinde tecavüz sayılan fiiller olarak düzenlendiği, dosya kapsamında, 6769 sayılı SMK'nun uygulanması gereken 2019/05069 sayılı faydalı model belgesi yönünden davacı tarafça ileri sürülen tecavüz tespiti, önlenmesi ve tazminat talepleri açısından esasa ilişkin bir karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, zira, yargılama safahatında TPMK tarafından, müzekkereye verilen cevapta bu faydalı model belgesi yönünden yapılan başvurunun reddine karar verildiğinin anlaşıldığı, davacı tarafın, 2013/11619 numaralı faydalı model belgesinden kaynaklanan haklarına davalı tarafça tecavüz teşkil edebileceği değerlendirilen fiiller vaki olsa da söz konusu faydalı modelin yenilik kriterini taşımaması, tescilinden önce dünyanın farklı yerlerinde kamuya sunulup, kullanıldığının anlaşılması nedenleriyle karşı dava kapsamında bu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi, hükümsüzlük kararının ise tescil tarihine kadar etki etmesi nedenleriyle bu faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüz iddiasına dayalı tespit ve tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerektiği, hükümsüzlüğüne karar verilen faydalı model belgesinden kaynaklanan herhangi bir hak söz konusu olamayacağına göre olamayan bir hakka tecavüzün tespiti ve tazminata hükmedilmesine yasal olanak bulunmadığı gerekçesiyle asıl dava yönünden; 2012/15115 B numaralı incelemesiz patent yönünden, esasa ilişkin bir karar verilmesine yer olmadığına, 2019/05069 sayılı faydalı model belgesi yönünden, esasa ilişkin bir karar verilmesine yer olmadığına, davacı adına tescilli 2013/11619 sayılı faydalı model belgesine yönelik tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, kararın ilanı, tecavüz teşkil eden ürünlerin toplatılması, imhası, üretim araçlarına el konulması taleplerinin reddine, davacı tarafın, maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, karşı dava yönünden; davanın kabulüne, davalı/ birleşen esas dosyada davacı.... Şti adına TPMK nezdinde 2013/11619 sayı ile tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmiştir. Karara karşı davacı-karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı-karşı davalı vekili, mahkemece her seferinde esasında farklı olan ürünler mukayese edilerek hatalı bilirkişi raporları ile usul ve yasaya aykırı hüküm tesis edildiğini, 19.10.2021 tarihli kök bilirkişi heyeti raporuna karşı sunmuş oldukları 08.11.2021 tarihli itiraz dilekçesindeki hususlara ilişkin itirazlarının karşılanmadığını, itirazdan sonra görülen 24/11/2021 tarihli ilk duruşmada, sunulan tercüme evraklarındaki makinelerin titreşim ürettiği, müvekkilinin faydalı model belgesine konu ürünün ise titreşimi engellediğini beyanla, itirazlarını tekrar ederek, ek rapor alınmasının talep edildiğini, mahkemece talebin kabul edildiğini, alınan 19.12.2021 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda bilirkişi heyetinin görüşünü değiştirmediğini, tekrar müvekkilinin faydalı model belgesinin yenilik vasfı taşımadığını beyan ettiğini, ancak ilk ek raporda 24.11.2021 tarihli duruşmada ara karar ile açıklanması istenen davacı faydalı modelin istemlerinin ayrı ayrı davalı tarafından sunulan belgelerde hangilerinin yer aldığının tablo halinde gösterilmesi ve belgelerin tarihlerini de belirtir şekilde hususların karşılanmadığını, ilk ek rapor incelendiğinde müvekkilinin faydalı modeli ile sunulan dökümanlardaki makinelerdeki parçalar karşılık olarak tablo halinde tek tek gösterilmediğini ve itirazlara ilişkin teknik incelemeler yapılmadığı gibi yerel mahkemenin ara kararı ile sorduğu ve cevaplanmasını istediği hususların gösterilmediğini, yerel mahkemenin buna rağmen denetime elverişsiz bu raporalara dayanarak usul ve yasaya aykırı hüküm tesis ettiğini, kök rapora itirazlarında belirttikleri gibi tek tek tüm belgeler yönünden parçaların tablo halinde sayılmadığı gibi parçaların isimlerine bile yer verilmediğini, akabinde ilk ek rapora itiraz edildiğini ve fakat yerel mahkemenin kendi istediği hususlara bile cevap vermeyen bilirkişi raporuna karşı, itirazları görmezden gelerek yeni heyetten rapor alınması taleplerini reddettiğini, yargılama bu sahafatta sürerken, yerel mahkemenin itirazları reddettiği ara kararından dönerek, yeni bir heyetten rapor alınması için 03.05.2023 tarihli duruşmada ara karar tesis ettiğini, bunun üzerine bilirkişilerin cevaplamasını istedikleri hususlarına ilişkin olarak 17.05.2023 tarihli dilekçenin yerel mahkemeye ibraz edildiğini, 13 maddede cevaplanmasını istedikleri hususlar ile kök ve ilk ek rapora ilişkin itirazlarında belirttikleri somut itirazların, teknik olarak incelenerek denetime elverişli rapor alınmasının istendiğini, bilirkişi heyetine yeni bir makine mühendisi ve ziraat mühendisi dahil edilerek 4 bilirkişiden heyet oluşturulduğunu ve teknik olarak irdelenmesi istenen hususlara yine cevap verilmeyerek, şahsi algılanan duygular üzerine son olarak ek rapor-2 bilirkişi heyeti raporu tanzim edildiğini, heyette vibrasyon konusunda uzman bir bilirkişinin olup olmadığının da denetlenemediğini, yerel mahkemenin bilirkişilere sorulmasını istedikleri hususlarda soruları dosyaya sunmalarını istediğini, buna ilişkin olarak teknik olarak cevaplanmasını istedikleri soruların hiçbirisine ek-2 bilirkişi heyeti raporunda cevap verilmediğini, alınan ek-2 bilirkişi raporuna itirazlarının da yerel mahkeme tarafından dikkate alınmadığını, bilirkişi heyetine yerinde inceleme yetkisi verildiği halde, üstelik makinelerin taraflarınca temin edileceği de ifade edilmişken, teknik bir konuda yerinde incelemeyi daha doğrusu makineleri incelemeyi bile düşünmeyen heyet raporlarının denetimden uzak ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, kök bilirkişi raporunda da ifade edildiği gibi faydalı model belgesinde istemlerin bir bütün olarak yorumlanması gerektiğini, bilirkişilerin bu gerçeğin aksine hareket ettiğini, bu bakımdan müvekkilinin faydalı model belgesinde istemlerin tek başına yenilik kriterini sağladığı gibi bir bütün olarak da yenilik kriterini sağlamadığını, müvekkilinin faydalı modelinde istemler kısmında tetik vibrasyon kauçuk, mekanizmanın bütününe üçgen piramit bir yapı geliştirerek en büyük işlevselliği sağlayan parçalardan biri yenilik olarak getirildiğini, rulman kullanılması ile titreşim minimuma indirgenerek, müvekkilinin adına tescilli faydalı model istemler kısmında ön elcik vibrasyon sistemi ile, borunun sabit kullanıldığı bir bütün sistem öngörülerek üretilen meyve hasat makinesine ilişkin boru mekanizması bir bütün olarak yenilik kriterini başlı başına sağladığını, bu durumun yerel mahkeme tarafından dikkate alınmamasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarının teknik bir inceleme ve irdelememe barındırmadığını, sunulan dökümanlardaki tüm makinelerin farklı tarihlerde farklı ülkelerde tescil alabilirken, tamamen yenilik vasfı taşıyan müvekkilinin faydalı modeline konu üstelik bu dökümanlardaki aparatlardan tamamen farklı olarak titreşimi engelleyen boru ve tetik mekanizmasına ilişkin faydalı model belgesinin hükümsüz kılınmasında hukuka uyarlık bulunmadığını, davalı/k.davacı tarafça açılan karşı dava olan hükümsüzlük davası kesinleşmeden, asıl dava hakkında karar verilemeyecek olmasından kaynaklandığını, davalı/k.davacı iddialarını ve karşı davasını kabul etmediklerini açıkça bildirerek, kabul şeklinde yorumlanmamak üzere karşı dava yerel mahkemece kabul edilecekse de karşı davanın, açmış oldukları asıl davadan tefrik edilerek, karara bağlanması gerektiğini, eldeki uyuşmazlıkta karşı dava hükümsüzlük talebi asıl dava yönünden ön sorun teşkil ettiğini, o halde yerel mahkemece karşı dava yönünden tefrik kararı verilerek, yeni esas numarasına kayıtla birlikte karşı dava bakımından hüküm tesis edilerek, asıl davada ise tefrik edilen hükümsüzlük kararının bekletici mesele yapılması gerektiğini, ayrıca müvekkili adına tescilli TPMK TR 2012 ... tescil numaralı incelemesiz patent belgesi, 22.12.2012 tarihinden itibaren 7 yıl süre ile müvekkiline koruma sağladığını, son koruma tarihinin 22.12.2019 olduğunu, dava dilekçesinde dayandıkları delilleri arasında ve dilekçe ekinde sunulan 13.12.2019 tarihli tespit başvuru neticesinde İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/277 Değişik İş sayılı tespit işlemi ile, davalı/k.davacı tarafından müvekkili sınai haklarına tecavüz teşkil eden fiilerin tespiti istendiğini ve iş bu değişik sayılı dosyada davalı/k.davacı tarafça müvekkilinin TPMK TR 2012 15... tescil numaralı incelemesiz patent belgesinden kaynaklı haklarının ihlal edildiğinin tespit edildiğini, koruma süresi sona ermeden önce davalı/k.davacı tarafça müvekkili TPMK TR 2012 15... tescil numaralı incelemesiz patent belgesinden korunan haklarının da ihlal edildiğini, eldeki davanın dava açma süresi içerisinde ikame edildiğini, tecavüz teşkil eden fiiller tespit edildikten sonra tazminat miktarının da geriye dönük 5 yıl için hesaplanabileceğini, TPMK TR 2012 15... tescil numaralı incelemesiz patent belgesi yönünden davalı/k.davacının tecavüz teşkil eden eylemlerinin koruma süresinin sona ermesinden önce mevcut olduğunu, buna göre araştırma yapılarak, deliller dikkate alınmalı ve TPMK TR 2012 15... tescil numaralı incelemesiz patent belgesine ilişkin tecavüzlü dönemden dolayı müvekkili sınai mülkiyet hakları ihlal edildiğinden tecavüzün durdurulmasına ve maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini, TPMK TR 2012 15.... tescil numaralı incelemesiz patent belgesi yönünden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin hüküm kısmının bu suretle usul ve yasaya aykırı olduğunu, TPMK TR 2012 15... tescil numaralı incelemesiz patent belgesi yönünden karşı dava da açılmadığını, yerel mahkemenin eksik inceleme ile hareket ettiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE :Dava, patent ve faydalı model belgesinden kaynaklanan Sınai Mülkiyet Haklarına tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat ile kararın ilanı; karşı dava ise faydalı model belgesinin yenilik ve buluş basamağı içermediği iddiasıyla hükümsüzlüğüne karar verilmesi istemine ilişkin olup, İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle asıl dava yönünden; 2012/1.... numaralı incelemesiz patent yönünden, esasa ilişkin bir karar verilmesine yer olmadığına, 2019/05069 sayılı faydalı model belgesi yönünden, esasa ilişkin bir karar verilmesine yer olmadığına, davacı adına tescilli 2013/11619 sayılı faydalı model belgesine yönelik tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, kararın ilanı, tecavüz teşkil eden ürünlerin toplatılması, imhası, üretim araçlarına el konulması taleplerinin reddine, davacı tarafın, maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, karşı dava yönünden; davanın kabulüne, davalı/ birleşen esas dosyada davacı .... Şti adına TPMK nezdinde 2013/11619 sayı ile tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Dava konusu olan ve incelenen üç ayrı patent ve faydalı model bulunduğu bunların; gerek İzmir fikri ve sınai haklar Hukuk Mahkemesi 2019 - 277 Esas sayılı dosyasında yer alan ve bilirkişi raporlarında belirlenen taleplere göre ; TMPK 2019/05069 sayılı faydalı modele ilişkin “vibrasyonlu hasat makinelerinde kullanılan kanca bölümünde yapılan geliştirme” başlıklı “ağaçlardan gerçekleştirilecek hasatlar için geliştirilmiş, kancanın tescili için 04.04.2019 tarihinde başvuruda bulunulduğu, 21.05.2019 tarihinde başvuru yayının ilan edildiği, üçüncü kişi tarafından 11.11.2019 tarihinde araştırma raporuna görüş talebi sunulduğu, araştırma raporuna üçüncü kişi görüşü kabul edilerek başvurunun reddedildiği ve red kararının 04.12.2020 tarihinde tebliğ edildiği tespit edilmiştir. SMK kapsamında koruma altında olmadığı tespit edilerek 2019/05069 sayılı FM yönünden herhangi bir inceleme yapılmasına gerek olmadığı belirlenmiştir. Yine davacının TPMK TR 2012/1.... sayılı “meyve hasat makinesi” başlıklı incelemesiz patentinin, (şanzıman sistemi) incelemeli patente dönüşüm talebinin 7 yıllık yasal süresi içinde yapıldığı, ancak üçüncü kişi tarafından 19.03.2020 tarihinde itiraz/görüş talebi sunulduğu patent başvurusunun 3.inceleme talebinin yapılmaması nedeniyle kurum tarafından reddine karar verildiği belirlenmiştir Yine davacının TPMK TR 2013/11... sayılı “hasat makinesine ait boru mekanizması ve tetik sistemi” başlıklı faydalı model başvurusunun, dava tarihi itibariyle de geçerli olmak üzere, başvuru tarihinden (03.10.2013) itibaren 10 yıl süre ile koruma altında bulunduğu tespit edilmiştir. Karşı dava yönünden de alınan asıl ve ek raporlarla incelememize konu olayda da, hükümsüzlüğü talep edilen davalı-karşı davacı adına tescilli TPMK TR 2013/1... sayılı FM'in 03.10.2013 tarihli başvuru sonucu 22.09.2014 tarihinde, yani mülga 551 S.lı KHK'nin yürürlükte bulunduğu dönemde tescil edildiği görüldüğünden, davadaki hükümsüzlük koşullarının da, 10.01.2017 tarihli 29944 Sayılı RG de yayınlanarak yürürlüğe giren 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun(kısaca 6769 S.lı SMK) düzenlendiği .ancak 6769 Sayılı SMK'nun yürürlüğünden önce, patent ve faydalı model konusundaki düzenlemeler 551 Sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname de yer aldığı ve 6769 S.lı SMK'nun “551, 554, 555 ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin Hükümlerinin Uygulanması” başlıklı “GEÇİCİ MADDE 1/(4) “Önceki mevzuat hükümlerine göre verilmiş patent ve faydalı modeller için 99 uncu, 138 inci ve 144 üncü maddeler ile 113 üncü maddenin beşinci fıkrası ve 121nci maddenin sekizinci fıkrası hariç olmak üzere bu Kanun hükümleri uygulanır.” düzenlemesi yer aldığından 551 sayılı KHK m.165 ve anılan maddede atıf yapılan ilgili diğer maddeleri kapsamında incelendiğinde buluş yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik açısından 1997 başvuru ve 1999 yayın tarihli EPO906...patent numaralı .... marka makinede titreşim önleyici ön elcik vibrasyon sisteminin kullanıldığı görüldüğü 2013/11619 numaralı faydalı model belgesine konu buluşun başvuru tarihi (03.10.2013) itibariyle “yenilik” vasfı taşımadığı, ( 17.08.2023 tarihli eklenen bilirkişilerinde bulunduğu heyetten alınan ek raporda 2013/11619 sayılı FM belgesinde bahsi geçen makine ile aynı fonksiyonları gören, aynı veya eşdeğer unsurlar içeren U200102818 - EP0906721 ve US D588,423 S numaralı buluşların daha eski tarihli olmaları nedeniyle, 2013/11619 numaralı faydalı model belgesine konu buluşun yenilik vasfı taşımadığı) belirtilmekle mahkemece usul ve yasaya uygun heyet raporları gözetilerek, davacı/karşı davalı adına tescilli faydalı modelin KHK'nin 5.maddesinde düzenlenen tescil edilebilirlik şartlarını taşımadığı, başvuru tarihinden önce başka ülkelerde tescil edildiği ve kullanıldığı, bu haliyle yenilik kriterinin taşımadığından, karşı dava kapsamında bu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmiş ve faydalı modelin tüm istemleri yönünden yenilik kriterini ve bu bağlamda tescil edilebilirlik şartlarını taşımadığı belirlenmekle faydalı modelin tüm talepler yönünden hükümsüz kılınmasına kara verilmiş asıl dava yönünden istenen koruma altında bulunduğu talebi reddedilerek karşı dava yönünden ise TPMK nezdinde 2013/11619 sayı ile tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir. Asıl dosya davacısının diğer talepleri yönünden ise; TPMK TR 2012/15115 sayılı “meyve hasat makinesi” başlıklı incelemesiz patentinin, (şanzıman sistemi) başvuru numaralı patent başvurusunun, TPMK tarafından reddine karar verildiği, dolayısıyla bu başvuruya ilişkin davacı talepleri kapsamında davanın esasına ilişkin herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği Yine TMPK 2019/05... sayılı faydalı modele ilişkin “vibrasyonlu hasat makinelerinde kullanılan kanca bölümünde yapılan geliştirme” başlıklı “ağaçlardan gerçekleştirilecek hasatlar için geliştirilmiş, kancanın tescili talebinin TPMK tarafından red edildiği belirlendiğinden faydalı model belgesi yönünden davacı tarafça ileri sürülen tecavüz tespiti, önlenmesi ve tazminat talepleri açısından mahkemece esasa ilişkin bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Asıl davada davacının 2012/15115 B numaralı incelemesiz patent yönünden ve 2019/05069 sayılı faydalı model belgesi yönünden, esasa ilişkin bir karar verilmesine yer olmadığına, ve davacı adına tescilli 2013/11619 sayılı faydalı model belgesine yönelik tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, kararın ilanı, tecavüz teşkil eden ürünlerin toplatılması, imhası, üretim araçlarına el konulması taleplerinin reddine, birleşen dava da davanın kabulüne, davalı/ birleşen esas dosyada davacı ... Şti adına TPMK nezdinde 2013/11... sayı ile tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine ilişkin kararın yerinde olduğu belirlenmiştir. Asıl dosya davacısının istinaf taleplerinin teknik yönden bilirkişiler tarafından incelendiği ve değerlendirildiği titreşim konusunda değerlendirme yapıldığı, ve TPMK TR 2012/15115 sayılı patent hakkı kaldırılana kadar ihlalin değerlendirilmesi gerektiği iddiasının da incelenmesinde 19.03.2020 tarihinde incelemeli patent başvurusunun sonuçlanmadan tescil hakkı ve sonuçları doğmayacağından ve bu talep red edilmiş olduğundan bu talebi red edilmiştir ayrıca davalının fabrikasında 23.12.2019 tarihinde yapılan tesbitte davaya konu bu TPMK TR 2012/1.... sayılı patent hakkına konu bu şanzımanın bulunmadığı da 22.01.2020 tarihli raporda belirtildiğinden davacının bu talebi reddi doğru olduğu belirlenmiştir. Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı-karşı davalı yönünden asıl ve karşı davaya ilişkin olmak üzere istinaf karar harcı olan (732,00x2) 1.464,00 TL'den peşin alınan (427,60x2) 855,20 TL'nin mahsubu ile bakiye 608,00 TL harcın davacı-karşı davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı-karşı davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 17.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/601, K. 2026/1392, T. 17.09.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-601-e-2026-1392-k-1f054fe75e7f