Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1449 E. 2026/901 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2024/1449 Esas 2026/901 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/1449 KARAR NO : 2026/901

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 08/11/2023 NUMARASI : 2022/368 Esas 2023/787 Karar

DAVA : Alacak (İHDS) DAVA TARİHİ : 30/05/2022 KARAR TARİHİ : 03/07/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 03/07/2026

Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı, davalı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı dava dilekçesinde özetle; ... tarafından, ...Parsel'de kain taşınmaz üzerinde uzun süredir bulunan trafo binasına ilişkin ...A.Ş. ve ... A.Ş. aleyhine kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davasında Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/503 Esas 2019/463 Karar sayılı kararı ile taleple bağlı kalınarak 2.438,40-TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olduğunu, bu kararın kesinleşmesi üzerine ... tarafından hükmedilen tazminat ve yargılama giderleri ile birlikte davacı ...'a, tarafından 10.589,10-TL'nin 21/01/2021 tarihinde ödendiğini, söz konusu davada taleple bağlılık ilkesi gereğince bilirkişi raporuyla tespit edilen tutara hükmedilmediğinden, ... tarafından ... ve ... aleyhine bakiye kısım için Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/55 Esas sayılı dosyasından 25.749,60-TL'lik ek dava açılarak mahkemenin 2021/535 sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, ... Genel Müdürlüğü tarafından hükmedilen miktarın yazılı olarak kendisinden talep edilmesi üzerine mahkemece hükmedilen 25.749,60-TL maddi tazminat, 22.171,46-TL faiz, 161,10-TL dava masrafı ve 4.080,00 TL ilam vekalet ücreti olmak üzere toplam 52.746,90-TL'nin 30/03/2022 tarihinde ... Genel Müdürlüğü'ne ödendiğini, ayrıca dava ile ilgili 25/03/2021 tarihinde 150,00 TL gider avansı, 01/02/2022 tarihinde 250,00-TL istinaf avansı ve 434,40-TL istinaf başvuru harçları ödenmiş olup anılan bu dava nedeniyle tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam tutarın 52.996,56-TL olduğunu, anılan davada dava konusu tazminattan davalı ...'ın sorumlu olması nedeniyle, söz konusu ödediği tutarın tarafına ödenmesi için ...'tan 08/04/2022 tarihli dilekçe ile yazılı talepte bulunduğunu, ancak bir sonuç alınamadığını, Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/55 Esas sayılı davasına konu taşınmazdaki trafonun uzun yıllar önce yapıldığını, şirketin trafonun yapıldığı tarihlerde yapılan bu işlemlerden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, rücu hakkının, 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin 7.2, 7.4 ve 7.6 maddelerine dayandığını beyanla, fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla; tarafından ... Genel Müdürlüğü'ne ödenen 52.746,90-TL'nin, ödeme tarihi olan 30/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacı tarafından Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/55-Esas sayılı dosyasına ödenen 434,40-TL istinaf harçları ile 250,00-TL istinaf avansının ödeme tarihi olan 01/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacı tarafından Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/55 Esas sayılı dosyasına ödenen 150,00-TL gider avansının ödeme tarihi olan 25/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı cevap dilekçesinde özetle; rücu davalarında zamanaşımı 2 yıllık süreye tabi olup dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, 24/07/2006 tarihinden önceki dönemde dağıtım faaliyetleriyle ilgili gerçekleştirilen iş ve işlemlerle ilgili olarak, hisselerin el değiştirmesinden önce (devre esas bilanço düzenlemesinden önce) bitmiş ve neticelenmiş her türlü işlemin sorumluluğu şirkete ait olup; ...'tan herhangi bir hak talep edilemeyeceğini, özelleştirme modeli gereği bilanço çalışmaları yapılarak şirket tarafından devre esas mizan düzenlendiği ve beyan edilen mizan kayıtları esas alınarak "devre esas bilanço" düzenlendiğinden ve bu suretle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemleri kesinleştirildiğinden ...'tan herhangi bir talepte bulunulmasının İhale Şartnamesi ve Hisse Satış Sözleşmesi hükümlerine ters düşmekte olduğunu, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri nazara alındığında davacı tarafından yapılan ödemelerin ve yargılama giderlerinin Kurumdan talep edilemeyeceğini, davanın reddi gerektiğini beyanla; haksız açılan bu davanın öncelikle usulden aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacının, 25.749,60-TL tazminat, 22.171,46-TL işlemiş faizi, 161.10-TL yargılama gideri ve 4.080,00-TL vekalet ücreti olmak üzere dava dışı alacaklıya ödediği 52.162,16-TL tutardan davalının sorumlu olduğu, ayrıca Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/55 Esas, 2021/535 Karar sayılı kararına ilişkin dava dosyasında yapılan istinaf karar harcı 80,70-TL, istinaf kanun yoluna başvurma harcı 220,70-TL, tehiri icra kararı harcı 133,00-TL ve gider avansı 150,00 TL olmak üzere davaya konu 584,40-TL alacaktan da davalının sorumluluğunun bulunduğu, kullanılmayan 250 TL istinaf avansı da dahil olmak üzere bakiye kısmından davalının sorumlu olmadığı gerekçesiyle; "davanın kısmen kabulü ile 52.162,16-TL'nin ödeme tarihi olan 30/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/55 esas, 2021/535 Karar sayılı kararına ilişkin dava dosyasında yapılan davaya konu 584,40-TL alacağın dava tarihi olan 30/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiş, karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığını, ... ile %100 hisselerine sahip olduğu 20 elektrik dağıtım şirketi arasında dağıtım varlıklarının işletilmesine ilişkin 24/07/2006 tarihinde "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" imzalandığını, ... ve dağıtım şirketleri arasında 24/07/2006 tarihinde İHDS imzalanmadan önceki ve sonraki süreç, özelleştirmeyi düzenleyen yasal çerçeve içinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın talimatları doğrultusunda gerçekleştirildiğini, dolayısıyla özelleştirmeye ilişkin iş ve işlemleri yerine getirmekle yükümlü olan ...'ın 24/07/2006 tarihinde şirketlerle imzalamış olduğu İşletme Hakkı Sözleşmesi'nin İhale Şartnamesi ve Hisse Devir Sözleşmesi ile bütünlük arz ettiğinden, her üç doküman hükümlerinin birlikte yorumlanması gerektiğini, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın 22/01/2005 tarih, 1980 sayılı yazısına istinaden ... Yönetim Kurulu'nun 01/03/2005 tarih, 3592 sayılı kararıyla Bursa merkezli, Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Yalova illerini kapsayan ...Anonim Şirketi kurularak Yalova, Balıkesir, Çanakkale, Bursa ... Müesseselerinin tüzel kişiliği sona erdirilmiş ve Müesseseler İl Müdürlüklerine dönüştürülerek ...'a bağlandığını, kullanılmayan gider avansının istenemeyeceğini, 250,00 TL'lik avanstan sadece 61,00 TL'nin harcandığını, 150,00 TL'den ise ne kadar harcandığının belli olmadığını, 133,00 TL tehiri icra harcının istenemeyeceğini, ek davanın asıl dava kesinleşmeden açıldığını, faiz türü ve başlangıcının hatalı olduğunu, yargılama giderlerinden sorumlu olmadıklarını, mahkemece hükmedilen harçlar, yargılama giderleri, vekalet ücretlerinin de taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava, işletme hakkı devir sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak talebidir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin, 04/12/2019 tarih, 2019/503 Esas, 2019/463 Karar sayılı ilamıyla; davacısı ... Bursa Bölge Müdürlüğü, davalıları ...A.Ş. İle ... Anonim Şirketi olan kamulaştırmasız el atma davasında, mahkemece, davalılardan 2.438,40-TL kamulaştırmasız el atma tazminatı tahsiline yönelik verilen kararın Yargıtay incelemesinden geçerek düzeltilerek onama kararı sonrası kesinleştiği, bunun üzerine davacı ... Bursa Bölge Müdürlüğü tarafından, aynı davalılar aleyhine bakiye alacak yönünden tazminat istemiyle dava açıldığı, açılan bu ek davada Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 19/10/2021 tarih, 2021/55 Esas, 2021/535 Karar sayılı ilamı ile 25.749,60-TL bakiye kamulaştırmasız el atma tazminatının, davalılardan tahsiline yönelik karar verildiği, işbu kararın da Bursa Bölge Adliye Mahkemesi istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmakta olup bu hususlara ilişkin taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. İşbu rücuen alacak davasına dayanak yukarıda incelenen Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kök ve ek davasına ilişkin verilen tazminata yönelik ilamların kesinleşmesi üzerine alacaklı davacı ... Bursa Bölge Genel Müdürlüğü'nün, davalılardan ...'dan, Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 19/10/2021 tarih, 2021/55 Esas, 2021/535 Karar sayılı ilamına konu kesinleşen alacakları ödemesi için süre verilerek ihtarname gönderilmesi üzerine dosyamız davacısı ... tarafından, söz konusu ilama konu tazminatın tüm fer'ileri ile birlikte toplam 52.162,16-TL(25.749,60-TL tazminat + 22.171,46-TL işlemiş faiz + 161,10-TL yargılama gideri + 4.080,00 TL vekalet ücreti) olarak 30/03/2022 tarihinde alacaklı ... idaresine ödendiği, ayrıca davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi ile kesinleşmesi üzerine, davacı tarafından yatırılan 434,40-TL istinaf başvuru harcının yine gider avansından yapılan 150,00 TL harcama tutarı toplamı 584,40-TL daha harcama yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davalı vekilinin zamanaşımına ilişkin istinaf itirazının incelenmesinde; alacak taraflar arasında imzalanan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'ne dayandığından bu davada uygulanması gerekli olan zamanaşımı süresi Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi uyarınca 10 yıl olup davanın da bu süre içerisinde açıldığı anlaşıldığından bu yöndeki itiraz yerinde görülmemiştir. Davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarına gelindiğinde; rücu talebine konu Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/55 Esas 2021/535 Karar sayılı dosyasının davacısı ... Bursa Bölge Müdürlüğü tarafından, davalılar ... ile ... aleyhine maliki olduğu taşınmaza 04/11/1983 tarihinden önce trafo binası inşa edilerek kamulaştırmasız el atıldığı iddiasıyla kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine yönelik dava açılmıştır. Davacı ... ile davalı ... arasındaki İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi 24/07/2006 tarihinde imzalanmıştır. Rücuya dayanak dava İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin imzalanmasından sonra açılmış ise de, davaya konu trafo inşaası 1983 yılı ve öncesine ilişkin olup İHDS'nin imzalandığı tarihten öncedir. Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından, dava dışı ... İdaresine yapılan ödeme İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin imzalandığı tarihten önceki döneme isabet eden trafo inşaasına dayanmaktadır. Rücuen alacağa dayanak olan Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/55 Esas 2021/535 Karar dosyasındaki davanın davacısı da bu sözleşme çerçevesinde üçüncü kişi konumunda olup İHDS'nin 7.4 ve 7.6 maddeleri gereğince davacının ödediği miktarı davalıdan rücuen talep ve dava hakkı bulunmaktadır. Öte yandan, hisse Satış Sözleşmesi'nin 9.4. maddesinde "...İşletme Hakkı Devir Sözleşmesindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla", 22. maddesinin f bendinde "Alıcı ihale konusu hisseleri devir aldığı tarihten önceki döneme ilişkin olarak İşletme Hakkı Devir Sözleşmesindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla..." hükümleri yer almaktadır. Anılan hükümler gözetildiğinde Hisse Satış Sözleşmesi karşısında İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin öncelikle uygulanacağı anlaşıldığından davalı vekilinin bu hususa yönelik savunmalarına Dairemizce itibar edilmemiştir. Rücuen alacağa dayanak davadaki uyuşmazlık trafo inşaası olup dağıtım tesislerinin mülkiyetine ilişkin olduğundan, İHDS'nin 7.2 maddesi uyarınca davacının, davalıya ihbar yükümlülüğü bulunmakla birlikte somut olayda dosyamız taraflarının birlikte sözü edilen Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/55 Esas 2021/535 Karar sayılı dosyasındaki davada davalı sıfatıyla birlikte yer aldıkları anlaşılmaktadır. Bu durumda ihbar gerekli olmayıp davacı, ödediği rücuya dayanak dava, giderlerive işlemiş faizi davalıdan talep edebilecektir. Ayrıca, rücuen tazminat talebi, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelik tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren her iki tarafta tacir olduğundan avans faizi talep edebilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13/04/2016 tarih ve 2016/2239-2016/4044 E.-K. Sayılı emsal kararı). Somut olaydaki uyuşmazlığın, davacı tarafça yapılan 52.162,16-TL'lik ödeme ile 434,40-TL'lik istinaf başvuru harcı ve 400,00 TL'lik gider avansının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline yöneliktir. Hal böyle olunca, davacının İHDS hükümleri uyarınca ihbar yükümlülüğünü yerine getirmiş sayıldığı, ödediği rücuya dayanak dava, giderleri ve işlemiş faizi davalıdan talep edebileceği, davacının rücuya dayanak dava dosyası olan Yenişehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/55 Esas sayılı dosyasına 400,00 TL gider avansı yatırdığı, ancak bunun 150,00 TL'lik kısmının kullanıldığı, yine söz konusu ilama karşı davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek kesinleşmesi nedeniyle davacıdan 434,40-TL istinaf başvuru harcı tahsil edildiği, hükmedilen 52.162,16-TL tutarlı tazminatın ise alacaklı tarafın yazılı ihtarı üzerine 30/03/2022 tarihinde ödendiği hususlarının sabit olması karşısında, İHDS hükümleri uyarınca 52.162,16-TL’nin 30/03/2022 tarihinden itibaren, kullanılan gider avansı ile istinaf başvuru harcı toplamı 584,40-TL alacağın ise istinaf karar tarihinin işbu dava tarihinden sonra olması gözetilerek dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsilinin talep edilebileceği anlaşılmış olup mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamıştır. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalıdan alınması gerekli olan 3.603,14-TL harçtan peşin alınan 902,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.701,14-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 03/07/2026

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -