Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1196 E. 2026/1606 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/1196
Karar No
2026/1606
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/1196 KARAR NO : 2026/1606

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/976 KARAR NO : 2024/373 DAVA TARİHİ : 29/12/2021 KARAR TARİHİ : 08/05/2024 DAVA : Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak KARAR TARİHİ :10.11.2026 KARARIN YAZ. TARİH :10.11.2026

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.05.2024 tarih ve 2022/976 Esas, 2024/373 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü. DDİA VE İSTEK: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: "Taraflar arasındaki eser (taşeronluk) sözleşmesi gereğince, davacı alt yüklenicinin, davalının yüklenicisi olduğu Güzelbahçe İlçesi'ndeki villa yapımı projesinde bir kısım inşaat işlerini yaptığı, ancak buna dayalı cari hesap ilişkisi çerçevesinde 161.000 TL miktarındaki hak ediş bedelinin ödenmediği" iddiası ile, 161.000 TL alacağın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: "Davacının asıl muhatabının müvekkili davalı değil, iş sahibi olan .... Şirketi olduğu, müvekkilinin sadece proje danışmanı olduğu, diğer yandan adı geçen iş sahibinin yüklenici olarak müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/279 Esas Sayılı dosyası kapsamında eksik ve ayıplı işler bedeli ile gecikme tazminatı istekli dava açtığı ve bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiği" savunması ile, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesinin 16/05/2022 tarih ve 2021/930 Esas, 2022/437 Karar sayılı kararında özetle: "6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 17. Maddesi gereğince tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi İstanbul Anadolu mahkemeleri olarak kararlaştırmaları nedeniyle mahkemenin yetkisiz olduğu" gerekçesi ile, davanın usulden reddine karar verilmiştir. İş bu karar dairemizin 08/12/2022 tarih ve 2022/1690 Esas, 2022/1679 Karar Sayılı ilamında özetle: "Sözleşme gereğince yetkili mahkemenin İzmir Mahkemeleri olduğu" gerekçesi ile kaldırılmıştır. İlk derece mahkemesinin 08/05/2024 tarih 2022/976 Esas, 2024/373 Karar Sayılı kararında özetle: "Taraflar arasında cari hesap ilişkisinin bulunduğu, davalı kayıtlarında davacı tarafından kesilen faturalara ilişkin iade faturasının düzenlenmediği, davacının davalıdan 162.008,43 TL cari hesap alacağının bulunduğunun belirtildiği, davacı ve davalı kayıtlarının birbirini tasdiklediği" gerekçesi ile, davanın kabulü ile; 161.000-TL alacağın 13/10/2020 tarihinden itibaren başlayacak ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; "Davacının asıl muhatabının müvekkili davalı değil, iş sahibi olan .... Şirketi olduğunu, müvekkilinin sadece proje danışmanı olduğunu, diğer yandan adı geçen iş sahibinin yüklenici olarak müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/279 Esas Sayılı dosyası kapsamında eksik ve ayıplı işler bedeli ile gecikme tazminatı istekli dava açtığını ve bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini, çünkü olası bir eksik ve ayıplı işler bedeli çıkması halinde bunun için alt yüklenici olan davacıya rücu edileceğini" ifade ederek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. DEĞERLENDİRME: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 1-Davanın Niteliği: Dava; taraflar arasındaki "Villa yapımı projesi kapsamında kaba inşaat işlerinin yapılması işi" ile ilgili eser (Taşeronluk) sözleşmesi gereği, alt yüklenicinin edimini ifa etmesini rağmen bir kısım hak edişinin ödenmediği iddiasına dayalı alacak isteğine ilişkindir. 2-İnceleme: Davalı (yüklenici) şirket ile dava dışı ... Şirketi arasında; İzmir İli, Güzelbahçe İlçesi, .. ada .. parsel ile ... ada.... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde yapılması planlanan villa tipindeki binaların yapım yönetimini içeren 13/06/2016 tarihli "İnşaat Yapım Yönetimi Hizmetleri Sözleşmesi" düzenlendiği, ilgili sözleşme belgesinin incelenmesinden anlaşılmıştır. Taraflar arasında ise; 07/09/2016 tarihli ".... Projesi Kaba Yapı Sözleşmesi" düzenlendiği, bu sözleşme ile; davalı şirketin inşaat yönetimini yükümlendiği anılan projenin kaba inşaat işlerinin 1.875.000,02 TL+KDV bedel karşılığı davacı alt yüklenici tarafından yapılmasının kararlaştırıldığı, incelenen sözleşme belgesinden anlaşılmıştır. Tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucu düzenlenen 13/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacının davalıdan 162.008,45 TL alacaklı olduğu" belirlenmiş, 19/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda ise özetle; "Davacının davalıdan 161.026,50 TL alacaklı olduğu" saptanmıştır. 3-İlgili Hukuk Çerçevesinde Yerleşik Yargı İlkeleri: 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmeleri "Karşılıklı edimleri içeren" bir sözleşme türü olup, taraflarından iş sahibi belirlenen iş bedelini ödemekle, yüklenici ise işi (eseri) bilime ve fenne uygun bir şekilde teslim etmekle yükümlüdür. TBK.'nın 480. Maddesine göre düzenlenen götürü bedelli eser sözleşmelerinde; iş sahibinin ödemesini tam olarak yapmadığı, yüklenicinin de işi tam olarak ifa etmediği, diğer bir ifade ile tarafların edimlerini kısmen ifa etmedikleri durumlarda, alacak iddialarının çözümlenmesi bakımından "Fiziki oran yöntemi" uygulanmalıdır. Bu uygulama ise şu şekildedir: Öncelikle işin eksik ve ayıplı kısımlarının tüm işe olan yüzdesel oranı bulunur, bu oran götürü bedele uygulanarak yüklenicinin gerçek hak edişi saptanır, bu hak ediş de kanıtlanan ödemelere mahsup edilmek suretiyle iş sahibinin fazla ödemesi belirlenir. (Benzer nitelikte Yargıtay 6. HD.'nin 2023/770 Esas, 2025/105 Karar Sayılı ilamı.) 4-Gerekçe: a) Eldeki dava; taraflar arasındaki sözleşme gereği davacı taşeron tarafından yapılan işlerin bir kısım hak edişinin ödenmediği iddiası ile açılmış olup, davalı yüklenici ise "Kendi aleyhine iş sahibi tarafından eksik ve ayıplı işler bedeli istekli dava açıldığını ve sonucunun bu davayı etkileyeceğini" savunmuştur. İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/279 Esas Sayılı dosyası kapsamında açıldığı söylenen bu davanın bilgileri dosyaya getirtilmemekle birlikte, böyle bir davanın varlığı halinde sonucu eldeki davayı etkileyecektir. Çünkü, iş sahibinin iddia ettiği eksik ve ayıplı işlerin tespiti durumunda, davalı yüklenici aynı eksik ve ayıplı işleri davacı taşerona karşı ileri sürecektir. Davalının, anılan davanın bekletici mesele yapılmasını istemesi de taşerona karşı eksik ve ayıplı iş savunmasında bulunduğunu göstermektedir. Hal böyle iken, mahkemece iş sahibince yükleniciye açılan bu davanın sonucu beklenmeden yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. b) İş sahibinin açtığı davanın sonucuna göre; eksik ve ayıplı işler tespiti durumunda, davalı yüklenicinin de davacı taşerona yönelik aynı savunmayı ileri sürmesi karşısında, taraflar arasındaki "Götürü bedelli" sözleşme gereği, kısmi ödeme nedeniyle iddia olunan alacağın varlığının ve miktarının yerleşik yargı kararlarında kabul edilen "Fiziki oran yöntemi" ile çözümlenmesi gerekmektedir. Buna göre; bekletici mesele yapılacak dava sonucunda ortaya çıkacak olası eksik ve ayıplı işlerden taşeronun sorumluluğunda bulunan işlerin tüm işe oranı bulunup, bu oranın götürü bedele uygulanması ile gerçek hak ediş saptandıktan sonra, bundan da yüklenicinin taşerona yaptığı kanıtlı ödemeler düşülerek iddia olunan alacağın varlığının ve miktarının belirlenmesi gerekmektedir. Mahkemece bu gerekliliklerin gözetilmemesi de doğru değildir. c) Kabule göre ise; dosyadaki iki farklı bilirkişi raporunda tespit olunan alacak miktarları farklı olduğu halde, bu yöndeki çelişki giderilmeden raporlardan biri esas alınmak suretiyle hüküm kurulması da hatalı olmuştur. 5-Mahkemece Yapılması Gereken İş: a) Öncelikle İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/279 Esas Sayılı dosyasının konusu ve akıbeti araştırılmak suretiyle, iş sahibi ....Şirketi tarafından yüklenici .... Şirketi'ne karşı açılan aynı proje kapsamındaki eksik ve ayıplı işler bedeli ile ilgili bir dava olması halinde sonucu eldeki davayı etkileyeceğinden, anılan davanın bekletici mesele yapılarak sonucunun ve kesinleşmesinin beklenmesi, b) Bu davanın sonucuna göre; eksik ve ayıplı işler tespiti halinde, 2 inşaat mühendisi ve 1 mali müşavir (dosyada görev almayan) bilirkişiden oluşturulacak kuruldan, ilgili sözleşmeler ve raporlar ile sonucu beklenen davadaki bilirkişi tespitlerinin incelenmesi de sağlanarak ve önceki raporlardaki alacak miktarı ile ilgili çelişkiler de giderilecek şekilde; "Tespit olunan eksik ve ayıplı işlerden davacı taşeronun sorumluluğunda olan işlerin nitelik ve miktarları ile bu işlerin sözleşme gereği yapılması gereken tüm işe olan oranının saptanması, bu oranın 1.875.000,02 TL+KDV olarak kararlaştırılan götürü bedele uygulanarak taşeronun gerçek hak edişinin bulunması, bu hak edişten ise yüklenicinin belgeli kanıtlı ödeme miktarı düşülmek suretiyle (Fiziki oran yöntemi), iddia olunan alacağın varlığı ve miktarının tespiti" bakımından denetime elverişli rapor alınması, c) Bu araştırma ve incelemelere göre oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmesi olmalıdır. Yukarıda açıklanan nedenlerle; dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli olmadığından davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a/6. Maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun KABULÜ ile, 2-İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.05.2024 tarih ve 2022/976 Esas, 2024/373 Karar sayılı kararının, 6100 Sayılı HMK.'nın 353/1-a/6. Maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Verilen kararın niteliği gereğince harç alınmasına yer olmadığına, 5-Davalı vekili tarafından yatırılan 2.750,00 TL istinaf nispi karar harcı harcının istek halinde yatırana ilk derece mahkemesince geri verilmesine, 6-Davalı vekili tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin, ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 7-Kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/(1)-g maddesi gereğince, kesin olmak üzere, 10.11.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/1196, K. 2026/1606, T. 08.05.2024, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-1196-e-2026-1606-k-9591efbfda01