Bölge Adliye Mahkemesi 2021/1716 E. 2025/502 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2021/1716

KARAR NO: 2025/502

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 03/06/2021

NUMARASI: 2020/871 Esas - 2021/459 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/04/2025

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı şirketten 08/04/2020 tarihinde 2500 adet ateş ölçer satın alındığını, satın alınan ateş ölçerlerin bedelinin tamamı davalı şirkete ödendiği halde söz konusu ürünlerin yalnızca 300 adedinin teslim edildiğini, geri kalan 2200 adet ateş ölçerin teslim edilmediğini, bu nedenlerle teslim edilmeyen ateş ölçerler nedeniyle 94.255,89-USD'nin tahsili amacıyla yapılan icra takibine davalı tarafın haklı bir neden olmaksızın itiraz ettiğini, bu nedenlerle davalı tarafın haksız itirazının iptaliyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarının doğru olmadığını, taraflar arasında 2500 adet ateş ölçerin satışı konusunda anlaşma yapıldığını ve ürünlerin bedelinin tamamının davacı tarafından ödendiğini, 300 adet ateş ölçerin davacı şirket tarafından müvekkili şirketin iş yerinden teslim alındığını, pandeminin başlangıç döneminde ateş ölçere olan talep nedeniyle fiyatının yüksek olduğunu, davacı taraf ile bu dönemde anlaşma yapıldığını, ancak ilerleyen zamanlarda arz talep dengesi kapsamında ateş ölçerlerin fiyatının düştüğünü, davacı taraf düşen fiyat nedeniyle 2200 adet ateş ölçeri almak istemediğini, piyasa fiyatının düşmesi nedeniyle kendilerince oluşan zararı müvekkili şirkete yansıtmak istediğini, davacı şirket tarafından müvekkili şirkete gönderilen Bakırköy ... Noterliğinin 10/06/2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamelerine cevaben gönderdikleri Üsküdar ...Noterliğinin 18/08/2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamede açıkça 2200 adet ateş ölçeri teslim etmeye hazır olduklarını belirttikleri, söz konusu ihtarnamenin davacı şirket tarafından çekilen ihtarnamede vekil olarak yer alan Av. ...'in kendisinin belirtmiş olduğu adrese gönderildiğini, dava tarihi itibariyle davacı taraf 2200 adet ateş ölçeri teslim almadığını, halen de 2200 adet ateş ölçerin müvekkili şirkete ait depoda muhafaza edildiğini ve teslime hazır olduklarını, bu bağlamda müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında mevcut ve inkar edilmeyen satış sözleşmesine göre 2500 adet ateş ölçerin davalı tarafından davacıya satıldığı, bedelinin de davalı şirket tarafından tahsil edildiği, 300 adet ateş ölçerin davacı tarafından davalıya ait iş yerinde teslim edildiği, iş bu hususun Bakırköy ... Noterliğinin 10/06/2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname içeriğinden anlaşıldığı; davalı tarafın, 2200 adet ateş ölçeri teslim etmeye hazır olduğunu icra takibinden önce davacı adına düzenlediği Üsküdar ... Noterliğinin 10/08/2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde açıkça belirttiği, bu bağlamda davalı tarafın icra takip tarihi itibariyle 2200 adet ateş ölçerin teslimi hususunda temerrüde düşmediği, davacı tarafın icra takip tarihi itibariyle bizzat kendisi tarafından teslim alınması gereken ateş ölçerleri almayarak alacak yarattığı, bu nedenlerle davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının reddine, davalı tarafın kötü niyet tazminat isteminin koşulları oluşmaması nedeniyle reddine, ayrıca alacağın dayanağını teşkil eden 2200 adet ateş ölçerin davalı tarafın beyanı ve kabulü de dikkate alınarak davacı tarafa teslimine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak sabit görülmeyen davacının davasının reddine, ..." karar verilmiştir. İstinaf incelemesine konu 04/08/2021 tarihli ek kararı veren ilk derece Mahkemesince istinaf başvurusu hakkında yapılan değerlendirme sonunda, "davacı vekiline istinaf harç ve masrafların yatırılması için muhtıraya rağmen istinaf harcı ve masraflarını 7 gün süre içerisinde yatırmadığından istanaf talebinin bu nedenle reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili nihai karara karşı sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi’nin davalının yani (ürünü teslim etme borçlusunun) edimini yerine getirmede temerrüde düşmediği kanaatinin eksik incelemeye ve hatalı takdire dayalı olduğunu, mahkemenin bu takdiri, karar verilirken temerrüt konusundaki gerek TTK’nun gerekse TBK'nın emredici hükümlerinin göz ardı edildiğini göstermekte olup incelemeyle ve hatalı takdirle red hükmü kurulduğunu, kararın türk ticaret kanunu madde 1530/(2) ve 117 meddesine aykırılık oluşturduğunu, göz önüne alınarak; bakiye bedel ödeme tarihi 6 nisan / 17 nisan 2020. bedelin karşılığı 2200 adet ateş ölçer sözleşmede ön görülen 10 gün içinde (yani 8-18 nisan tarihleri arasında) ödenmemiş olup dolayısıyla; davalı ürün teslimi borçlu, 18 nisan 2020 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünü, beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davacı vekili istinaf başvurusunun değerlendirilmesine ilişkin ek karara karşı sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; süre kaçırma kaygısıyla acele bir şekilde 30/06/2021 tarihinde gider avansı adı altında 375- TL yatırıldığını, dosyaya yatırılan paranın 24/06/2021 tarihli muhtıradaki toplam 371,40- TL masrafın tamamını karşılamaya yeter miktarda olduğunu, UYAP sisteminde dosyaya bakıldığında muhtıradan hemen sonra tahsilat makbuzunun kaydedildiğinin görüleceğini, karara çıkmış bir dosyaya istinaf masraflarını karşılamaya yeter miktarda gider avansının yatırılmasının istinaf harç ve giderleri olarak kabul edilmesi gerektiğini beyanla ilk derece Mahkemesinin 04/08/2021 tarihli İstinaf Değerlendirme Kararı başlıklı ek kararın kaldırılarak, 22/06/2021 tarihli İstinaf Başvuru Dilekçesinin kabulüne karar verilmesini ve esasa yönelik istinaf incelemesi yapılarak Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/06/2021 tarih 2020/871 Esas ve 2021/459 Kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE: Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında yapılan ödemenin satılanın teslim edilmemesi nedeniyle iadesi istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, alıcının satılanı teslim almaktan kaçınıp kaçınmadığı, satıcının satılanı teslime hazır olup olmadığı ve tarafların temerrütünün bulunup bulunmadığı noktasındadır. 08/04/2020 tarihli proforma faturaya göre, taraflar, davalıdan 2500 adet ateş ölçer satın alınması konusunda anlaşmışlardır Satış bedelinin tamamının ödendiği ve 300 adet ateş ölçerin davacıya teslim edildiği hususları ihtilafsızdır. Davacı tarafından, davalı muhatabına çekilen Bakırköy ... Noterliğinin 10/06/2020 Tarih ve ... YN'lu ihtarnamesi ile, kalan 2200 adet ateş ölçerin verilmesi ya da parasının iade edilmesi, bunlardan birinin seçilerek 3 gün içinde gereğinin yerine getirilmesi ihtar edilmiştir. Davalı tarafından, davacı muhatabına çekilen Üsküdar ... Noterliğinin 18/08/2020 Tarih ve ... YN'lu cevabi ihtarnamesi ile, 2200 adet ateş ölçerin depoda teslimi hazır halde beklediği, ürünlerin 3 gün içinde teslim alınmaması halinde depo bedeli yansıtılacağı ihtar edilmiştir. Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, "sözleşme konusu 2500 adet ateş ölçer alımına ilişkin bakiye alacak" sebebine dayalı olarak 92.000,00 USD asıl alacağın tahsili istemiyle ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur. Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. İlk derece mahkemesince 04/08/2021 tarihli ara karar ile, istinaf harç ve masrafların yatırılması için muhtıraya rağmen istinaf harcı ve masraflarını 7 gün süre içerisinde yatırmadığından bahisle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de, davacı tarafça bu muhtıradan sonra muhtırada gösterilen harç ve masraf toplamını karşılayan tutarda yatırılan gider avansının söz konusu harç ve masraf için yatırıldığının kabulü gerekli olduğundan ilk derece mahkemesinin anılan istinaf başvurusunun değerlendirilmesine ilişkin ek kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. Bu aşamada, davacının nihai karara karşı yaptığı istinaf başvurusu incelenmelidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 207/1. Maddesine göre, satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Satıcı, satılanın mülkiyetini geçirmek amacıyla, zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür(TBK m. 210). Alıcı ise, satış sözleşmesinde kararlaştırılmış olduğu biçimde satış bedelini ödemek ve kendisine sunulan satılanı devralmakla yükümlüdür(TBK m. 232/1). Aksine yerel âdet veya anlaşma yoksa, satılanın hemen devralınması gereklidir. 08/04/2020 tarihli proforma, ürünün tesliminin sipariş tarihinden sonra 10 gün içinde İstanbul'da yapılacağı kararlaştırılmış ise de, davacı tarafından, davalıya çekilen Bakırköy ... Noterliğinin 10/06/2020 Tarih ve ... YN'lu ihtarnamesi ile, kalan 2200 adet ateş ölçerin verilmesi ya da parasının iade edilmesi için ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün süre verilmiştir. Söz konusu ihtarname, taraf beyanlarına göre 18/08/2020 tarihinde davalıya tebliğ edilmiştir. Buna halde, davacının arabuluculuk başvurusu yaptığı 22/06/2020 tarihte ihtarname ile verdiği 3 günlük süre henüz dolmamış olup, davalı satıcı, arabuluculuk başvurusunun yapıldığı tarihte temerrüte düşmemiştir. Buna göre, davacının, sözleşmeden dönme hakkı bulunmadığı gibi, davalı taraf da sözleşmeyi ifaya hazır olduğunu bildirdiğine göre, ödenen bedelin iadesini istemesi mümkün değildir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin ek karara karşı yaptığı istinaf başvurusunun istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi ek kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, nihai karara karşı yaptığı istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.17/04/2025