Bölge Adliye Mahkemesi 2014/24538 E. 2017/6908 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 45. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2024/808 KARAR NO: 2024/1365 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2024/33 KARAR NO: 2024/38 TARİHİ: 16/01/2024 DAVA: İtirazın İptali DAVA TARİHİ: 13/07/2021 KARAR TARİHİ: 30/10/2024 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... Ltd. Şti. ait "... Cad. ... San. Sit. No:.. Bayrampaşa/İst." adresindeki işyerinin rizikolarını 10.01.2016 tarih ve ... poliçe nolu "işyerim paket sigorta poliçesi" ile teminat altına aldığını, 22.11.2016 tarihinde riziko adresinin de içinde bulunduğu ... Sanayi Sitesinde meydana gelen yangın sebebiyle riziko adresinde sigortalıya ait emtia su, duman ve yangından kaynaklanan diğer sebeplerle hasarlandığını, sigortalı işyerinde oluşan toplam hasarın 17.536,26-TL. olarak tespit edildiğini, müvekkilinin bu hasarı 31.01.2017'de 15.459,99-TL ve 18.04.2017 tarihinde 2.076,27-TL olmak üzere ödeyerek sigortalısının zararını giderdiğini, müvekkili şirketin ...'ya ait ... plakalı ... marka otomobilin rizikolarını 06.01.2016 tarih ve ... numaralı kasko poliçesi ile güvence altına aldığını, 22.11.2016 tarihinde sigortalı aracın üst katında park halinde bulunduğu ... San. Sitesinde meydana gelen yangının sebebiyle sigortalı araçta hasar meydana geldiğini, sigortalı otomobildeki hasarın tespiti için görevlendirilen eksper raporu ile oluşan zararın 11.383,84-TL'ye giderilebileceğinin tespit olunduğunu, müvekkilinin eksper raporu uyarınca sigortalı aracın onarımını yapan ... San ve Tic. Aş. Hesabına 10.01.2017 tarihinde ... hasar dosya numarasını belirterek toplu havale talimatı ile 11.383,84-TL. ödeme yaparak sigortalısının zararını giderdiğini, haksız fiilde sorumlu olan kişinin davalı ... San. Sitesi Yönetimi olduğunu ileri sürerek davalının İstanbul ... İcra Md. ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 43.435-TL için iptaline asıl alacak üzerinden uygulanacak reeskont avans faizi ile takibin devamına, inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle husumet yönünden site yönetimi aleyhine açılamayacağını, davanın bütün kat maliklerine karşı yöneltilmesi gerektiğini, oluşan yangında kusurun tamamının dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait olduğunu, taraf olmadıkları davalarda verilen bilirkişi raporları, teknik rapor ve uzman görüşlerinin kabulünün mümkün olmadığını, yangına hatalı müdahale nedeniyle daha çok maddi kayıp olduğunu, borcu kabul etmemekle birlikte temerrüt oluşmadığından takipten önce faiz istenilemeyeceğini, yargılamaya ihtiyaç olması nedeni ile icra inkar tazminatı talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece "davacı ... şirketine iş yeri paket sigorta poliçesi ile sigortalı olan dava dışı şirketin, davalı site yönetiminin yönettiği ... Sanayi Sitesinde 22.11.2016 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle emtiasının zarar görmesi nedeniyle sigortalısına ödediği bedelin rücuen tahsiline ilişkin başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. Davacının diğer talebi ise ise, kasko poliçesine istinaden sigortalı olan dava dışı kişinin aracında, davalı site yönetiminin yönettiği ... Sitesinde 22.11.2016 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle zarar görmesi nedeniyle sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsiline ilişkin başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. ... İş bu dosyanın tefrik edildiği Mahkememizin 2018/964 Esas sayılı dosyasından alınan yangın uzmanı, makine mühendisi ve sigorta uzmanından oluşan bilirkişi heyeti ek raporunda; sonuç olarak bu yangın, .. Sanayi Sitesi ortak kullanım alanı olan bina dışında site ile yol arasında kalan alanda toplanan ve diğer iş yerlerince atılan ve sonradan değerlendirmek amacıyla toplanan atık malzemeler karton, plastik, teneke, bez, kağıt gibi malzemeler üzerine yoldan geçenler veya yukarı katlardan söndürülmeden atılan bir sigara izmaritinin kolay yanıcıların üzerine düşerek buradaki yanıcıları tutuşma sıcaklığına kadar ısıtarak başlamış bir yangın olduğu, yangının geç fark edildiği, yangına çalışanlar tarafından geç müdahale yapıldığı, yanlış ve yetersiz bir şekilde müdahale yapıldığı, itfaiyeye yangın ihbarının geç yapılmış olmasından kaynaklanarak ve büyüyerek devam etmiş bir yangın olduğu, meydana gelen bu yangının, davalıların veya iş merkezi içerisinde bulunan diğer iş yerlerinde çalışan kişi ve kişilerin bu ortak alanda yapmış oldukları herhangi bir iş, işlem veya eylemi sonucu ortaya çıkmış bir yangın olmadığı, ortak mahallin bakım, kontrol ve denetiminden iş yeri yönetiminin sorumlu olduğu, bu nedenle meydana gelen yangın hasarlarına karşı davalı ... Sanayi Sitesi yönetiminin tüm ortak alan yangın hasarına karşı sorumlu olduğu, davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. yangına sebebiyet verme hususunda herhangi bir illiyet bağı kurulamadığı, sadece kendi iş yeri yangın hasarına karşı sorumlu olduğu, davacı ... şirketinin tazmin ettiği 14.522 EURO'nun olay tarihinde makul olduğu, davacı ...'nin halefiyeti miktarınca ve sorumlulukları oranında davalı taraflara rücu kabiliyetinin bulunduğu tespit edilmiştir. Yukarıda verilen ilamların gerekçe kısımlarındaki bilirkişi raporları içeriklerinden yangının, ... Sanayi Sitesi ortak kullanım alanı olan bina dışında site ile yol arasında kalan alanda toplanan ve diğer iş yerlerince atılan ve sonradan değerlendirmek amacıyla toplanan atık malzemeler, karton, plastik, teneke, bez, kağıt gibi malzemeler üzerine yoldan geçenler veya yukarı katlardan söndürülmeden atılan bir sigara izmaritinin kolay yanıcıların üzerine düşerek buradaki yanıcıları tutuşma sıcaklığına kadar ısıtarak başlayan bir yangın olduğu, ortak mahallin bakım, kontrol ve denetiminden davalı iş yeri yönetiminin sorumlu olduğu, dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti. nin bir sorumluluğunun olmadığı yönünde uyumlu tespitlerin yapıldığı anlaşılmıştır. Bu tespitler karşısında davalı site yönetimine karşı açılan bu davada 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Yasası'nın 35. maddesi hükmü gereğince yargılama yapılacağından ve Kat Mülkiyeti Yasası'ndan kaynaklanan davalarda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olacağından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine" karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; olayda müvekkil sigorta şirketi tarafından iki farklı hasar için ödeme yapıldığını, bu ödemelerden birisi müvekkilinin sigortalısı olan ...Ltd.Şti. Nin işyerinde meydana gelen hasar karşılığında ödendiğini, Sigortalı, şirket olup ticari iş karinesi gereğince tüm iş ve işlemleri ticari işlem olarak kabul edilmelidir. Bu sebeple de davalı site yönetimi ile aralarında bulunan ilişki ticari nitelikte olduğunu, ayrıca dosyada yapılan bir diğer ödemenin ise kasko poliçesi müvekkili şirket tarafından yapılan ... plakalı aracın yargılamaya konu yangın sebebiyle hasar sebebiyle yapılan ödeme olduğunu, kasko sigortaları ve poliçelerin genel şartları ise kanunlarımızda Türk Ticaret kanunu kapsamında düzenlendiğini, bu sebeple görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dosyada ödeme yapılan araç sahibi ile site yönetimi arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını, bu sebeple taraflar arasındaki husumete kat mülkiyeti hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; HMK m. 341 gereğince istinaf kanun yolu açık olan davadaki yasal şartları taşıyan istinaf incelemesi, HMK m. 355 gereğince resen gözetilen kamu düzenine aykırılık halleri dışında, taraflarca yargılama aşamasında ileri sürülen iddia ve savunma kapsamında kalan ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır. Dava, "İşyerim Paket Sigorta Poliçesi" ve "... Genişletilmiş Mavi Kasko Poliçesi" kapsamında iki ayrı sigortalı nezdinde yangın sebebiyle ödenen hasar bedellerini rücuen tahsili amacı ile başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK m. 67/1 fıkrası uyarınca iptali istemine ilişkindir. İstinaf yoluna konu uyuşmazlık; iş bu uyuşmazlığa bakmaya hangi mahkemenin görevli olduğu noktasında toplanmaktadır. Davaya konu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; takip alacaklısının ... Sigorta A.Ş., borçlunun ise ... Kilimci Sanayi Sitesi Yönetimi olduğu, 28.920,10 TL asıl alacak, 4.148,45 TL işlemiş faiz, 8.482,30 TL asıl alacak ve 1.884,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 43.435,61 TL üzerinden 26/06/2020 tarihinde başlatılan icra takibinde mavi kasko ve işyerim paket poliçeleri kapsamında ödenen bedellerin rücuen tahsili borcun sebebine dayanıldığı, ödeme emrinin takip borçlusuna 05/08/2020 tarihinde tebliğ edildiği, 08/08/2020 tarihinde borca ve ferilerine itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin takip alacaklısına tebliğ edilmediği nazara alındığında İİK m. 67/1 fıkrası uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasının açıldığı tespit edilmiştir. Rücu ve halefiyet Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır. 6102 sayılı TTK'nın "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Buna göre; davacı ... şirketinin sigortalısı hangi görevli ve yetkili mahkemede dava açabilecek ise, sigorta şirketinin de halefiyet gereğince aynen sigortalı gibi o mahkemede dava açabileceğine işaret edilmiştir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 34.maddesinin 1.fıkrasında "Kat malikleri, ana gayrimenkulün yönetimini kendi aralarından veya dışarıdan seçecekleri bir kimseye veya üç kişilik bir kurula verebilirler; bu kimseye (Yönetici), Kurula da (Yönetim Kurulu) denir." hükmü yer almakta, aynı Kanunun 35.maddesinde de yöneticinin görevleri sayılmaktadır. Yine aynı Kanunun 38.maddesinde yöneticinin sorumluluğuna ilişkin genel kural "Yönetici, kat maliklerine karşı aynen bir vekil gibi sorumludur." şeklinde ortaya konularak 39.maddesinde ise yöneticinin hesap verme yükümlülüğü düzenlenmekte; 40.maddenin 1.fıkrasında ise Yöneticinin Hakları "Yönetici kaide olarak vekilin haklarına sahiptir." şeklinde ifade edilmektedir. Davalı yönetim, hasarın gerçekleştiği tarihte sigortalı dairenin bulunduğu sitenin yöneticisidir. Kat Mülkiyeti Yasası'nın 35/b maddesine göre ana gayrimenkulün gayesine uygun olarak kullanılması, korunması, bakımı ve onarımı için kat maliklerinin yararına gereken tedbirlerin alınması yöneticinin görevleri arasındadır. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun Ek 1.maddesinde, "kat mülkiyetinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesi'nde çözümleneceği" ve 17/3. maddesinde ise "kat irtifakı kurulmuş gayrimenkullerde yapı fiilen tamamlanmış ve bağımsız bölümlerin üçte ikisi fiilen kullanılmaya başlanmışsa, kat mülkiyetine geçilmemiş olsa dahi anagayrimenkulün yönetiminde kat mülkiyeti hükümleri uygulanır" düzenlemesine yer verilmiştir. Dosya kapsamına göre, 22/11/2016 tarihinde ... Kilimci Sanayi Sitesinde meydana gelen yangın sebebiyle dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. ait "... Cad. ... San. Sit. No: ... Bayrampaşa/İst." adresindeki işyerinde ve yine dava dışı ...'ya ait ... plakalı araçta hasar meydana gelmiş, işyerinin "İşyerim Paket Sigorta Poliçesi" ve aracın ise "... Genişletilmiş Mavi Kasko Poliçesi" kapsamında davacı ... nezdinde sigorta kapsamında bulunduğu, sigorta şirketinin hem işyeri hem de araçta oluşan hasarlara ilişkin yapılan ödemeleri iş bu davaya konu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyası tek bir asıl alacak kalemi içerisinde talep ettiği anlaşılmıştır. Somut olayda, tefrik edilen İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/964 esas sayılı dava dosyasına ilişkin duruşma tutanakları ve diğer belgeler gerek uyap sisteminden gereksede fiziki olarak dosya arasına alınmamış ve bu kapsamda da sigortalı işyerinin bulunduğu binanın tapu kayıtları dosyada bulunmadığından hasarın gerçekleştiği tarih itibariyle kat mülkiyetinin yada kat irtifakının kurulu olup olmadığı belirlenememiştir. Mahkemece tapu müdürlüğünden dava konusu sigortalı işyerinin bulunduğu taşınmazda kat mülkiyeti ya da kat irtifakının kurulup kurulmadığı hususunun sorulması, taşınmaza ait tapu kayıtlarının ve yönetim planının celp edilmesi gerekmektedir. Taşınmazda kat mülkiyeti kurulu olması yada kat irtifakı kurulu ise 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 17/3.maddesi gereği, hasar tarihi itibariyle ana taşınmazın üçte ikisinin fiilen kullanılmaya başlanılmış olması halinde uyuşmazlığa kat mülkiyeti hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu durumda dava dışı ... Tekstil ve Tic. Ltd. Şti. ait "...Cad. ... san. Sit. No:... Bayrampaşa/İst." adresindeki işyerindeki hasar nedeniyle "İşyerim Paket Sigorta Poliçesi" kapsamında icra takip dosyasında 17.536,26 TL asıl alacak ve buna bağlı takip öncesi işlemiş faiz kalemi yönünden dosyanın tefriki ile 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun Ek 1. maddesi gereğince görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. (Yargıtay 17. HD 2014/24538 E. 2017/6908 K. ve 2016/10303 E. 2019/8020 K.) Taşınmazda kat mülkiyeti kurulu olmaması yada kat irtifakı kurulu ise 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 17/3.maddesi gereği, hasar tarihi itibariyle ana taşınmazın üçte ikisinin fiilen kullanılmaya başlanılmamış olması halinde ise talebin TBK kapsamında haksız fiil hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden mutlak ticari dava niteliğinin bulunmadığı ve davalının ticari işletmesinin bulunmadığı da dikkate alındığında nisbi ticari davanın söz konusu olmadığı bu nedenle de HMK m. 2 kapsamında genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Davaya konu icra takibindeki asıl alacak kalemi içinde yer alan davacı ... şirketince istenilen yine dava dışı ...'ya ait ... plakalı aracın ise "... Genişletilmiş Mavi Kasko Poliçesi" kapsamında davacı ... nezdinde sigortalı olduğu dava dışı sigortalı gerçek kişinin ticari işletmesinin bulunduğuna dair bir kaydın dosya kapsamında bulunmadığı, sigortalanan aracın da "hususi" nitelikte olduğu gözetildiğinde ise bu araçtaki hasar nedeniyle "... Genişletilmiş Mavi Kasko Poliçesi" kapsamında ödenen ve rücuen tahsili isetenilen icra takip dosyasındaki 11.383,84 TL asıl alacak ve buna bağlı takip öncesi işlemiş faiz kalemi yönünden ise talebin TBK kapsamında haksız fiil hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden mutlak ticari dava niteliğinin bulunmadığı ve dava dışı sigortalı ile davalının ticari işletmesinin bulunmadığı da dikkate alındığında nisbi ticari davanın söz konusu olmadığı bu nedenle de HMK m. 2 kapsamında genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, mahkemece tefrik edilen dosya kayıtları ile tapu kayıtları dosya arasına alınarak, yukarıdaki açıklamalar dikkate alınmak suretiyle farklı mahkemelerin görevli oldukları anlaşılması halinde HMK m. 31 uyarınca davacının icra dosyasındaki işlemiş faiz kalemlerinin de hangi poliçe için ne miktarda olduğu kalem kalem açıklattırılarak dosyanın tefriki ile görevli mahkeme/mahkemelerin tespit edilerek 6100 sayılı HMK'nın 114/1.c ve 115 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar vermesi gerekirken; yazılı olduğu biçimde karar vermiş olması isabetsiz olduğundan, kararın 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 ve 355. maddeleri uyarınca kaldırılması dair karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemenin 2024/33 E. 2024/38 K. sayılı 16/01/2024 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.3 bendi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince iadesine,4-Davacı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,6-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.a.3 ve 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.30/10/2024