Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/179 E. 2025/187 K.

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/179 KARAR NO : 2025/187 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 21/02/2025 KARAR TARİHİ : 25/02/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/02/2025 Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın HMK.320/1 maddesi uyarınca yapılan inceleme ve dosyanın tetkiki sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: davacı vekili özetle; Keşideci ... İnş. Nak. Ve Petr. Ürn. İthalat İhr. San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından müvekkili şirket lehine keşide edilmiş bulunan 2 adet çek müvekkili şirkete gönderilmek için kargoya verilen çeklerin kargoda kaybolarak zayi olduğunu bu nedenlerle ...bank ... Şubesi, keşideci ... İnş. Nak. Ve Petr. Ürn. İthalat İhr. San. Tic. Ltd. Şti., keşide yeri Diyarbakır - 30.04.2025 ve Diyarbakır - 31.05.2025 olan bedelleri 400.000,00-TL, seri numaraları da ...., ... olan çeklerin 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, tensiple ticaret sicil gazetesinde ilanlarına ve akabinde söz konusu çeklerin kaybolmak suretiyle zayi olmaları nedeniyle iptallerine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Büyükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas, .... karar sayılı, 21/02/2025 tarihli ilamı ile görevsizlik kararı verildiği, iş bu karar üzerine dosyanın mahkememize tevzi edilerek ... esasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır. 6102 Sayılı TKK'nin 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinde çıkan hamil, çekin kimde olduğunu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğu ve çekin kaybolduğunun '' kuvvetle muhtemel'' olduğu ispata elverişli deliller sunmalıdır. Hamil TTK 651. maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek. TTK 652. maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. TTK'nun 818 inci maddesi yollaması ile aynı yasanın 680 inci madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için zayii nedeniyle çek iptali davasın açılabilecektir. "...Talebe konu çek de lehdar olarak davacı yazılmış ise de çek henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmamasına göre davacının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. Bu durumda davacının hamil olmadığı çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından mahkemece davanın reddıne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir..." (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2021/1479 Esas 2021/1125 Karar sayılı ilamı) Somut olayda iptali talep edilen dava konusu çekte davacı lehtar olduğu görülmekte ise de, dava konusu çekin henüz davacıya teslim edilmeden kargoda kaybolduğu belirtilmiştir. Oysa davacının yetkili hamil olduğunun kabulü için çek üzerinde lehtar olarak gösterilmiş olması yeterli olmayıp, aynı zamanda çekin zilyetliğinin de davacıya devrilmiş olması gerekir. Söz konusu zilyetlik devredilmeden keşideci ve lehtar arasında bir ayni sözleşme kurulduğunun kabulü mümkün değildir. Dolayısıyla yetkili hamil sıfatına haiz olmayan davacının iş bu davayı açma hakkı olmadığı, bir başka anlatımla hukuki yararının bulunmadığı açıktır. TKK'nın yukarıda açıklanan maddeleri gereği zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı anlaşıldığından talebe konu çek teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmadığından kabul edilmesi mümkün değildir. Bu durumda, davacının çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın HMK 114/1-h ve 115/2 maddesi uyarınca hukuki yarar yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2-Alınması gerekli harç peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere HMK.320/1 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi.25/02/2025 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır