Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/51 E. 2024/522 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/51 Esas - 2024/522 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO :.... Esas KARAR NO :..... BAŞKAN .... ÜYE :.... ÜYE :.... KATİP : ... DAVACI : .... VEKİLİ :.... DAVALI : ..... VEKİLİ : ..... DAVALI :..... VEKİLLERİ : .... DAVALI :..... VEKİLLERİ :..... DAVALI : .... VEKİLİ : .... DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 04/02/2016 KARAR TARİHİ : 19/09/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 26/10/2015 tarihinde saat 23:15 sıralarında, davalı sürücü .... yönetimindeki..... plakalı, daval.....ine sigortalı otomobil ile kuzey çevre yolunu takiben...... yönünden .... yönüne seyirle km:1+500’e geldiğinde, sağdan üçüncü şeritte duraklayıp en sol şeritte duraklayan davacı ....’ya ait aracın sürücüsü..... yönetimindeki..... plakalı kamyonetin sürücüsü ve sahibiyle tartıştıkları sırada, arkadan üçüncü şeritte gelen davalı sürücü .... ... yönetimindek..... plakalı davalı..... tarafından sigortalı otomobilin önünde kendisinin şeridinde duraklamış olan ..... plakalı aracın arka kısmından çarpması sonucunda araçta yolcu olarak bulunan davac.....’nın kolunun koparak yaralanması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası kapsamında toplanacak delillere göre belirlenecek maddi tazminatı, sürücü yönünden olay tarihinden; sigortalılar yönünden sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınmasına; ayrıca 40.000,00-TL manevi tazminatı, olay tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekilinin 05/02/2018 tarihli ıslah dilekçesinde özetle: daval.... ve.....’nin sorumluluğunda; 17.224,61-TL geçici iş gücü kaybı zararı, 97.998,80-TL Sürekli iş gücü kaybı zararı, davalı.... ve....’nin sorumluluğunda; 34.449,22-TL geçici iş gücü kaybı zararı, 195.997,60-TL Sürekli iş gücü kaybı zararı olmak üzere toplam 345.670,23-TL olmak üzere dava değerinin ıslah edildiği görülmüştür. Davalı..... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen 26.10.2016 tarihli kazaya karıştığı belirtilen.... plakalı aracın müvekkili şirkete 03.04.2015-11.02.2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere....numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limitinin kişi başma 290.000,00-TL olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu, dosyada öncelikle kusur tespiti yapılması gerektiğini, tazminat hesaplamasında genel şartların dikkate alınması ile .... tablosuna göre teknik faiz oranının %1,8 olmak üzere hesaplama yapılmasını talep ettiklerini, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe kapsamında olmadığını, müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini kaza tespit tutanağı ve alkol raporunun taraflarına tebliğine, aleyhe hüküm kurulmaması halinde, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP Daval.... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza nedeniyle müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davacının kaza tarihinde 68 yaşmda yani pasif dönemde olduğunu, davacı lehine bir iş göremezlik hesabının yapılması halinde bu hesabın asgari ücret üzerinden yapılacağının....kararları ile sabit olduğunu, avans faizi talebinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, fahiş miktardaki manevi tazminat talebinin reddi gerektiğini beyanla, öncelikle usulü itirazlarının değerlendirilerek davanın usulden reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise delillerin toplanmasından sonra haksız davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı..... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ..... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan geçerli ZMMS poliçesinin müvekkili şirket nezdinde bulunmadığından bahisle müvekkili sigorta şirketi yönünden husumet itirazının kabulü ile davanın reddine, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kaza nedeniyle herhangi bir kusurunun bulunmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla, her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. DELİLLER İlgili bankalardan davacıya ait hesaplara ait dökümlerin sureti,.... ve ....’den davacının sattığı ürünlerin dökümü,....’nin .... Soruşturma sayılı dosyası sureti, ilgili kolluklardan davacı ve davalı şahıslara ait ekonomik sosyal durum araştırmaları, ilgili...’dan davacıya rücuya tabi gelir bağlanıp bağlanmadığı,... Mahkemesi’nin ....Esas sayılı dosyasının ....’tan sureti ve davalı sigorta şirketinden hasar dosyası sureti getirtilerek dosya içerisine alınmıştır. Dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak....’ne talimat yazıldığı, tanık.... ve ....’un....mahkemesince dinlendiği görülmüştür. Tarafların bildirmiş olduğu deliller toplandıktan sonra meydana gelen kazadaki kusur durumunun tespiti için dosyanın üç kişilik kusur bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edildiği, söz konusu heyet tarafından hazırlanan 29/06/2017 tarihli rapora göre, davacı....nın %40, davalı ...i’ne sigortalı araç sürücüsü davalı ....’nın %40, davalı ......’ye sigortalı araç sürücüsü davalı sürücü ....’ın %20 oranında kusurlu olduğunun rapor edildiği, söz konusu kusur raporuna itiraz edilmesi ve alkol durumunun değerlendirilmesi amacıyla kusur bilirkişi heyetine nöroloji uzmanı da eklenmek suretiyle 28/10/2017 tarihli ek raporun aldırıldığı, söz konusu ek rapora göre, davac....nın %40, davalı ....’ne sigortalı araç sürücüsü davalı.....’nın %40, davalı.....’ye sigortalı araç sürücüsü davalı sürücü .....’ın %20 oranında kusurlu olduğu, alkolün kazada münhasıran etkili olmadığının rapor edildiği görülmüştür. Davacıda meydana gelen maluliyet oranının belirlenmesi için dosyanın...’ya gönderildiği, söz konusu...... tarafından hazırlanan 08/12/2017 tarihli rapora göre, davacıda sürekli iş gücü kaybı oranının %72, geçici iş göremezlik süresinin 6 ay olduğunun rapor edildiği görülmüştür. ....nün 13.09.2023 tarih ve .... sayılı yazısı ekindeki... kayıtlarına göre davacı.... .. 2015 yılından 2022 yılına kadar ekim yaptığı alanların toplamını gösterilmiştir. Davacının maddi zararının hesaplanması için dosyanın aktüer bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 12/01/2018 tarihli rapora göre, davacının yaralanması nedeniyle davalı... ve ....'ın müştereken sorumlu olduğu geçici iş gücü kaybı zararının 17.224,61-TL, davacının yaralanması nedeniyle davalı .... ve ....'ın müştereken sorumlu olduğu sürekli iş gücü kaybı zararının 97.998,90-TL, davacının yaralanması nedeniyle davalı..... ve...‘nın müştereken sorumlu olduğu geçici iş gücü kaybı zararının 34.449,22-TL, davacının yaralanması nedeniyle davalı ..... ve ....'nın müştereken sorumlu olduğu sürekli iş gücü kaybı zararının 195.997,60-TL olduğunun rapor edildiği, söz konusu rapora itiraz edilmesi üzerine aynı bilirkişiden 26/03/2018 tarihli ek raporun aldırıldığı, söz konusu ek rapora göre, dosyada bulunan belgeler dikkate alındığında; kök raporda değişikliğin olmadığı, davacı ....’nın gelir durumuna ilişkin yeni tutar belirlenmesi durumunda tekrar hesaplama yapılabileceğinin rapor edildiği, söz konusu rapora da itiraz edilmesi üzerine farklı bir aktüer bilirkişiden rapor alınmak üzere dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 23/11/2018 tarihli rapora göre, davacının aylık net ücretinin belirlendikten sonra hesap yapılabileceğinin rapor edildiği görülmüştür. ... ve ....’nden gelen yazı cevapları sonrası dosyanın tekrar aktüer raporunu hazırlayan bilirkişiye tevdi edildiği, söz konusu bilirkişi tarafından hazırlanan 08/03/2019 tarihli rapora göre, davalı ....’nın 1.432,99-TL geçici iş göremezlik 28.431,18-TL sürekli iş göremezlik zararı, davalı ...ve....Ş.’nin 2.865,99-TL geçici iş göremezlik, 58.477,10-TL sürekli iş göremezlik zararından sorumlu olduğunun rapor edildiği, söz konusu rapora itiraz edilmesi ve 14.03.2016 tarihli tutanak ile 07.03.2016 tarihli müzekkere cevabına göre davacının doğrudan gelir desteği aldığı nazara alınarak bu desteğe yönelik olarak yapmış olduğu ekim, bu ekim sebebi ile gelirin tespit edilerek talebe konu tazminat konusunda rapor alınması amacıyla aktüer bilirkişinin yanına ziraat mühendisi de eklenmek suretiyle 12/06/2019 tarihli ek raporun aldırıldığı, söz konusu ek rapora göre, davacının yapmış olduğu ekim sebebiyle elde ettiği geliri dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre davacının tazmini gereken zararının; davalı....’nın 8.783,65-TL geçici iş göremezlik 62.825,84-TL sürekli iş göremezlik zararı, davalı.... ve....’nin 17.567,30-TL geçici iş göremezlik, 127.266,48-TL sürekli iş göremezlik zararından sorumlu olduğunun rapor edildiği görülmüştür. ....tarafında ibraz olunan 30/09/2023 tarihli raporda....bölgesinde yer alan ...ili ... ilçesinde karasal iklim özelliği nedeniyle tahıl dışında, büyük ölçekte şeker pancarı, ayçiçeği, fasulye, nohut. sogan, patates, kabak, mısır, çeltik vb ürünler yetiştirildiği, ....... kayıtlarında göre üzere davacının arazilerinde ağırlıklı Kuru Tarım yapıldığı,....bölgesinde genellikle Buğday , Arpa, Mercimek, Nohut vb tahıl ve baklagil grubu ürünlerin ekimi her yıl ekim ayı içerisinde ve özellikle Ekim ayının İlk haftasında yapılmakta ve yaklaşık bir ay İçerisinde ekim İşlemleri tamamen bilmektedir, İhtiyaç halinde toprak analizi yaptırılarak Gübre atma işlemi üç parti de yapılaleceği, birinci parti ekim ile birlikte, 2.parti Şubat sonunda, 3. Partinin ise Mart ayında yapıldığı,... doğumlu Davacı .....'nm kaza tarihinde(2015 yılında) 68 yaşında Olduğu ve 2022 yılında ise 75 yaşında olduğu belirtilmiştir. Aktüer bilirkişi 08/01/2024 tarihli ek raporunda, pasif devre zararı asgari geçım indirimini içermeyen asgari ücret esas alınarak hesaplanmıştır. ,ikinci alternatifte yapılan hesaplamada ise; pasif dönem hesabında esas alınan asgari ücret fiili bir çalışmanın karşılığı almadığından, ücretle fiilen calışanlara uygulanmak icin 01.01.2022 tarihinden itibaren getirilen gelir vergisi ve damga vergisi istisnasının, ücretli bir çalışmanın söz konusu olmad ğı böyle bir durumda dikkate alınamayacağı, Birinci alternatifin (ilk mesnet teşkil eden rapor tarihi (12.06.2019 ) verilerine göre) Geçici İş Göremezlik Tazminatı: 26.10.2015-26.04.2016 Sürekli İş Göremezlik Tazminatı İşlemiş İşlemiş Pasif Dönem Geliri. İskontolu Pasif Dönem Geliri Maluliyete Tekabül 46.667,55-TL, İşlemiş pasif dönem geliri: 21.948,24-TL iskontolu pasif dönem geliri:173.389,81 TL olmak üzere toplam 242.005,60-TL olduğu Maluliyete tekabül eden 242.005,60 x % 72= 174.244,03-TL olduğu.... plaka sayılı ( .... ) araç sürücüsünün kusuruna tekabül eden zarar miktarı; Geçici İş Göremezlik Zararı Yönünden 7.164,97 TL%20 1.432,99-TL, Müterafik Kusur İndirimi(%20)1.432,99 X80 1.146,39-TL, Sürekli İş Göremezlik Zararı Yönünden.: 174.244,03 x %20 34.848,81-TL, Müterafik Kusur İndirimi 34.848,81 X %80= 27.879,05-TL olduğu, .... plaka sayılı (......) araç sürücüsünün kusuruna tekabül eden zarar miktarı; Geçici İş Göremezlik Zararı Yönünden. 7.164,97 %40- 2.865,99-TL, Müterafık Kusur %20 2.865,99 TL x %80 2.292,79-TL, Sürekli İş Göremezlik Zararı Yönünden: 174.244,03 X %40 69.697,61 x Müterafik Kusur İndirimi %20 69.697,61 X %80= 55.758,09-TL olduğu, İkinci alternatifte Sürekli İş Göremezlik Tazminatı: İşlemiş Gelir 46.667,55 -TL. İşlemiş Pasif Dönem Geliri 399.178,26 İskontolu Pasif Dönem Gelir 497.636,85 toplam 943.482,66-TL Maluliyete Tekabül 943.482,66 x %72=679.307,51-TL ....plaka sayılı (......) araç sürücüsünün kusuruna tekabül eden miktarı; Geçici İş Göremezlik Zararı Yönünden 7.164,97 X %20- 1.432,99-TL, Müterafik Kusur 1.432,99 X%80 1.146,39 Sürekli İş Göremezlik Zararı Yönünden 679,307,51X %20- 135.861,50-TL. Müterafik Kusur 135.161,50 X %80= 108.689,20-TL, .... plaka sayılı (....,) araç sürücüsünün kusuruna tekabül eden zarar miktarı; Geçici İş Göremezlik Zararı Yönünden 7.164,97 X %40 -2.865,99-TL, Müterafik Kusur 2.865,99 X %80 2.292,79-TL. Sürekli İş Göremezlik Zararı 679.307,51 X%40 271.723,00-TL Müterafık Kusur : 271.723,00 X %80 = 217.378,40-TL olduğu belirtilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, birden fazla aracın karıştığı trafik kazasından kaynaklanan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir. TBK 49 vd mdleri düzenlemesine göre kusurlu ve hukuku aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Dava, davalı sigorta şirketinin ZMMS sigorta poliçesi ile sigortaladığı aracın sebebiyet verdiği yaralamalı kaza nedeni ile açılan maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85,91,97, 109, 110 vd; TBK m. 53 vd). Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Sigorta poliçesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar 6102 sayılı TTK m. 4 hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca, mutlak ticari dava sayılır. TTK m. 5 hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, bu davada .... görevlidir. 2918 sayılı KTK'da ZMMS sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99). Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55). Ayrıca yasal koşulların oluşması halinde kaza nedeniyle ölüm veya yaralanma halinde manevi tazminat talep edilebilir (TBK m. 56). ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır ....,). Borçlar Kanunu 56. maddesi düzenlemesine göre de bedensel bütünlüğünü zedelenmesi durumunda zarar gören manevi tazminat isteyebilecektir. Mahkememizin 10/10/2019 tarih, .... Esas, .... Karar sayılı kararında... Mahkemesi’nin .... Esas sayılı dosyasında....'ndan alınan rapora göre davacı ...’nın kendi yaralanmasında asli kusurlu olarak göründüğü, söz konusu davacının yaya trafiğine kapalı bir alanda aracından inmesi nedeniyle %20 oranında mütefarik kusurlu olduğunun mahkememizce kabul edildiği, mütefarik kusurundan dolayı mahkemece kabul edilen 12/06/2019 tarihli tazminat tutarlarında %20 oranında mütefarik kusur indiriminin yapılmasının gerektiği, yine burada değerlendirilmesi gereken diğer bir hususun ise 01/06/2015 tarihinde.....’nda meydana gelen değişikliğin davalılar yönünden uygulanıp uygulanmayacağı noktasında olduğu, davalı .....’nin poliçe tanzim tarihi ve olay tarihi göz önüne alındığında 01/06/2015 tarihinde meydana gelen genel şartlardaki değişikliğin ...... yönünden uygunlanması gerektiği, yeni....ı’na göre geçici iş gücü kaybından sigorta şirketinin sorumlu olmadığı, yine poliçe tanzim tarihi ve olay tarihi dikkate alındığında Axa Sigorta A.Ş. yönünden ise, 01/06/2015 tarihinde meydana gelen genel şartlardaki değişikliklerin uygulama yerinin olmadığı görülmüş olup tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davacının davasının 12/06/2019 tarihli aktüer ek raporu tarihinde %20 mütefarik kusur indirimi yapılarak ve yine davacının ıslahı da göz önüne alındığında 7.026,92-TL geçici iş göremezlik zararı ve yine 50.260,67-TL sürekli iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 57.287,59-TL’nin daval....’tan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı...... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren aracın cinsi göz önüne alındığında yasal faiz ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, yine 14.053,84-TL geçici iş göremezlik zararının davalı .....dan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren aracın cinsi göz önüne alındığında işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, yine davacının geçici iş göremezlik yönünden davalı ....ya yönelik yapmış olduğu talebinin yeni poliçe genel şartlarına göre geçici iş göremezlik zararından sigorta şirketin sorumlu olmadığından sigorta şirketinden yapılan geçici iş göremezliğe yönelik tazminat talebinin reddine, 101.813,18-TL sürekli iş göremezlikten kaynaklı zararın davalı ....’dan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı..... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren aracın cinsi göz önüne alındığında işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, yine meydana gelen olayda tarafların kusur durumu, tarafların ekonomik durumu, davacının mütefarik kusuru göz önüne alındığında, davacının manevi tazminat talebinin 15.000,00-TL yönünden kabulüne, söz konusu bedele olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ....ve...’tan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin diğer tüm taleplerinin reddine, yine mütefarik kusur indiriminin TBK 51 ve 52. Maddeleri uyarınca mahkemece resen yapılması nedeni ile söz konusu kısma tekabül eden yargılama giderlerinden davalıların sorumlu tutulması gerektiği ve yine söz konusu kısma tekabül eden miktar yönünden davalılar lehine vekalet ücreti verilmemesi gerektiği gerekçesi ile 1-Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, 57.287,59-TL’nin davalı....’tan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı .... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 14.053,84-TL geçici iş göremezlik zararının davalı .....’dan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 101.813,18-TL sürekli iş göremezlikten kaynaklı zararın davalı.....’dan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı...... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte söz konusu davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 15.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı .....’tan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Mahkememizin 10/10/2019 tarih, .... Esas, .....Karar sayılı kararını davacı ...,...., davalı.....'nin istinafı üzerine..... Mahkemesi....nin 02/12/2022 tarih, ...... Esas....Karar sayılı kararı ile taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış haklar da göz önünde bulundurularak, tazminatın tüm davalılar yönünden ... yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplanması, davacının....yaşam tablosuna göre muhtemel bakiye yaşam süresinin belirlenmesi, bilinmeyen / işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilerek progresif rant yönteminin kullanılması suretiyle davacının davalılardan talep edebileceği geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının tespiti için konusunda uzman bir başka aktüer bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir...Tazminat hesabı yapılabilmesi için davacının gerçek gelirinin net olarak tespiti önem arz etmektedir.... Söz konusu aktüer bilirkişi raporunda kabul edilen gelir miktarı ve buna göre hesaplanan tazminat, dosya kapsamına, davacı için yapılan.... araştırmasına, ilçe...., .... cevapları, çiftçi kayıt sistemi,....hizmet dökümü ve ilgili mercilerden getirilen belge ve bilgilere ve yerleşik..... uygulamalarına uygun olmadığından hükme esas alınması doğru görülmemiştir...Bu durumda mahkemece, yukarıda belirtilen ilkeler ışığında, davacının tarımsal faaliyette bulunduğu taşınmazlarının miktarı, yapılan zirai üretimin niteliği, yılın hangi döneminde ne kadar süreyle tarım yapılabildiği, kişisel özellikleri, davacının yaşı ve kaç yaşına kadar zirai üretimde bizzat çalışmaya devam edebileceği, bedensel ve yönetsel katkısının ne oranda olduğu, davacının yerine işin görülmesi için başka birisinin çalıştırılması halinde, ilgili meslek odalarından sorularak davacının yaptığı aynı işleri yapmak için ne kadar ücretle başka birisinin çalıştırılabileceği hususlarında gerektiğinde uzman bilirkişilerden bilirkişi raporu alınmak suretiyle davacının çiftçilik mesleğinde fiili emeği ile elde edeceği net gelirin ne kadar olacağı tespit edilip bulanacak toplam gelire göre davacı için geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanması hususunda yeni bir aktüer bilirkişiden rapor alınarak (usulü kazanılmış haklarda gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik araştırma ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Kabule göre de, davalı .... ve davalı.... ile..... yönünden, sigortalıları olan araç sürücülerine izafe edilen kusur oranlarına göre ayrı ayrı maddi tazminatlardan sorumluluklarına karar verilmiş olup, adı geçen davalıların sorumlu oldukları tazminat miktarlarına isabet eden vekalet ücreti ile hukuken sorumluluklarına karar verilmesi gerekirken, hüküm fıkrasında (6/7 sayfasında 3.bendin son cümlesinde) maddi tazminatın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan vekalet ücretinin 1302.24TL‘sından davalı... ile ....’nın müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmesi de doğru değildir. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekili, davalı,,, vekili ve davalı ...... vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı kabulü ile; 6100 sayılı HMK.nın 353/1.a.6 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına" karar verilmiştir. Dava, cevap, kusur raporları, nüfus aile kayıt örnekleri, trafik kayıtlar.... raporları, aktüer rapor.....Dairesi'nin 02/12/2022 tarih, .... Esas,.... Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamına göre, olayın 26/10/2015 tarihinde.....ilçesi,..... üzerinde 0-20/12 kontrol kesim numaralı yolun 1+500 km'sinde meydana geldiği, yolun bölünmüş ve araç gidiş yönünde tek yönlü, 14 metre genişliğinde 4 şeritli asfalt kaplamalı, virajlı, eğimli, vaktin gece, aydınlatmanın mevcut, havanın açık, yol Yüzeyinin kuru, yörenin yerleşim yeri dış olduğu; yolun sağında 3 metre genişliğinde emniyet şeridinin bulunduğu, .... plakalı aracın orta refüje yakın şeritte, ... plakalı aracın sağdan üçüncü şeritte durakladıkları,.... plakalı aracın 35 metre fren izi sonunda önündeki... plakalı araca arkasından çarptığı, çarpılân aracın sola yönelip orta refüj korkuluğuna çarptığı, çarpan aracın yolun sağına yönelip 17 metre ileride yolun sağındaki otokorkuluğa çarptığı ilk tespitlerde belirtilmiştir..... Başkanlığı, ..... Mahkemesi'ne sunmuş oldukları 26,012017 günlü raporda; sürücü .....'ı, takip mesafesine uymamakla tali kusurlu, sürücü.....'yı ise, trafiği tehlikeye düşürmekle asli kusurlu,.....'yı trafiği tehlikeye düşürmekle asli kusurlu.....'yı (Tutanakta sürücü Olarak işaretlenmiş olan) yayalar için güvenli Olmayan yerde bulunmakla asli kusurlu, .....'yı taşt yoluna çıkarak can güvenliğini tehlikeye atmakla asli kusurlu, .....'i ise, karıştığı olayda kusursuz saymışlardır, Davacıya ait aracın sürücüsü......'nın, otoyolda en sol şeritte durup tanışmaya katılmakla trafiğin tehlikeye düşmesine sebebiyet verdiği, duraklamadan önce işaret vererek yolun sağındaki emniyet şeridine geçmesi gerekirken aksine seyirle aynı Kanunun 47/c-d (Trafik işaret levhaları. cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, Uymak zorundadırlar.), 59, (Yerleşim birimleri dışındaki karayolunda zorunlu haller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak veya park etmek yasaktır.) ve 84/k (Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her durumda gerekli tedbirleri almama,) maddesini ihlâlle birinci derecede kusurlu bulunduğu, davacı....ın %40, daval......ne sigortalı araç sürücüsü davalı ......’nın %40, davalı......’ye sigortalı araç sürücüsü davalı sürücü......’ın %20 oranında kusurlu olduğu, alkolün kazada münhasıran etkili olmadığının belirlenmiştir...... Mahkemesi’nin....Esas sayılı dosyasında..,'ndan alınan rapora göre davacı ....nın kendi yaralanmasında asli kusurlu olarak göründüğü, söz konusu davacının yaya trafiğine kapalı bir alanda aracından inmesi nedeniyle %20 oranında mütefarik kusurlu olduğunun mahkememizce kabul edildiği, mütefarik kusurundan dolayı mahkemece kabul edilen tazminat tutarlarında %20 oranında mütefarik kusur indiriminin yapılması gerekmiştir. Davacıda meydana gelen maluliyet oranının belirlenmesi için .... tarafından hazırlanan 08/12/2017 tarihli raporda, davacıda sürekli iş gücü kaybı oranının %72, geçici iş göremezlik süresinin 6 ay olduğunun tespit edildiği, Davacı vekili, davacının aktif olarak çiftçilik yaptığını, köyde bulunan arazilerinde arpa, buğday, pancar vb ürünleri ekme, biçme, mahsul alma, bu ürünleri satma işleri yaptığını, çiftçi kayıt sisteminde görüleceği üzere..... ... şefliğine elde ettiği ürünleri satarak yılda brüt 250.000,00TL-300.000,00TL kazanç elde ettiğini, ürün bedellerinin Şefaatli İş Bankası ve Ziraat Bankasında mevcut hesaplarına yatırıldığını, 68 yaşında olan davacının biçerdöver operatörü ehliyetinin de olduğunu, kaza sonucu sol kolunun ampüte edilmesi nedeniyle bu işi ve tohum yükleme, çift sürme, tohum yatağı hazırlama, ilaçlama, gübreleme, ürünlerin hasadını yaparak ilgili alıcılara aktarma kabiliyetini kaybettiğini belirterek, davacının bu işlerden elde ettiği gelirinin de tazminat hesabında göz önünde tutulmasını istemiştir.14.03.2016 tarihli .... araştırmasında davacının, emekli ve çiftçilik işi yaptığı, emekli maaşının 1.300,00TL olduğu, çiftçilikten yıllık yaklaşık 150.000,00TL geliri bulunduğu, ilkokul mezunu olup, 150 dekar arazisi bulunduğu, kendisine ait evinde eşi ile birlikte yaşadığı tespit edilmiştir. Davacının ilgili bankalardan hesap dökümleri,....hizmet dökümü,.... ..... .....ve ..... Müdürlüğünden 07.03.2016 tarihinden geriye doğru son beş yıla ait ürün satışından elde ettiği brüt gelir ve buğday üretiminden elde ettiği net gelir miktarını (devlet desteklemeleriyle birlikte) gösteren belgeler....alım fişleri (2011 ve 2013 yıllarına ait) müstahsil makbuzları getirilmiş, ..... tarafından verilen 07.12.2018 tarihli cevabi yazıda davacının tahıl yetiştiriciliği faaliyetinden dolayı 04.04.1984 tarihinde mükellefiyet kaydının başladığı, 11.12.2013 tarihinde faaliyetine son verdiği, dinlenen tanık beyanları, ........ürün alım belgeleri ve dosya kapsamından davacının kazadan önce emekli olduğu ve çiftçilik yaptığı anlaşılmak davacıya ait taşınmazların ekilmesi, biçilmesi, ürünün satılmasındaki şahsi ve yönetsel katkısı göz önünde bulundurulması gerekmiştir. Islah dilekçesine göre davalı....’nin sorumluluğunda; 17.224,61-TL geçici iş gücü kaybı zararı, 97.998,80-TL Sürekli iş gücü kaybı zararı, davalı ..... ve.....nin sorumluluğunda; 34.449,22-TL geçici iş gücü kaybı zararı, 195.997,60-TL Sürekli iş gücü kaybı zararı olmak üzere toplam 345.670,23-TL olmak üzere dava değerinin ıslah edildiği görülmüştür. Islah ve kazanılmış hak gözönünde tutularak, aktüer bilirkişinin 08/01/2024 tarihli ek raporunda birinci alternatif olarak belirtilen 12/06/2019 tarihli ek raporundaki veriler nazara alınarak geçici iş göremezlik zararı olan 1.146,39-TL’nin davalı.....’tan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı ..... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, Sürekli iş göremezlik zararı olan 08/01/2024 tarihli raporda 108.689,20 TL olarak belirtilmiş ise de ıslahta talep miktarının 97.998,80 TL olarak belirtilmesi nedeni ile 97.998,80 TL'nin davalı.....tan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı ..... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren aracın cinsi göz önüne alındığında yasal faiz ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Geçici iş göremezlik zararı olan 14.053,84-TL zararının davalı....’dan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte söz konusu davalıdan aracın cinsi göz önüne alındığında işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, yine davacının geçici iş göremezlik yönünden davalı.....’ya yönelik yapmış olduğu talebinin yeni poliçe genel şartlarına göre geçici iş göremezlik zararından sigorta şirketin sorumlu olmadığından sigorta şirketinden yapılan geçici iş göremezlik dahil davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, Sürekli iş göremez zararı olan 08/01/2024 tarihli ek raporda ikinci alternatifte belirtildiği gibi 217.378,40 TL olduğu ancak ıslahta miktar 195.997,60 TL’üzerinden belirtilmekle talepten fazlaya hükmolunamayacağından 195.997,60 TL alacağın davalı .....’dan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı .... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren aracın cinsi göz önüne alındığında yasal faiz ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, işleyecek yasal faizi ile birlikte söz konusu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ve davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir. 22/06/1966 gün ve .....sayılı..... Kararı'nda da belirtildiği üzere manevi acı ve ızdırap duyduğu belirlendiğinden; olay tarihi, oluş biçimi, olayın özellikleri, ekonomik olgular, olaydaki kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın ağırlığı, tazminatın caydırıcılığı, davacının sürekli iş göremezlik oranı ve yaşı, olay tarihi gibi özellikleri hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılığı esas alınmalıdır.... Dairesi'nin 12/04/2023 tari.... Esas, .... Karar sayılı kararı ile bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre ve olayın oluş biçimi, kaza tarihi, davacıların desteğe yakınlık dereceleri, kusur durumu, tarafların sosyal ekonomik durumu ile yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında Manevi tazminat olarak 15.000,00-TL’nin olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı.....ve ....’tan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ve davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Alacak miktarlarının talepte ve hükümde TL olduğu açık olduğundan hükmün....Bendinde yer alan 97.988,80 olarak belirtilen miktarın 97.998,80 TL olduğu ve geçici iş göremezlik zararı olan 1.146,39-TL’nin davalı.....’tan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı..... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine Sürekli iş göremezlik zararı olan 97.998,80 TL’nin davalı.....tan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı... ... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Geçici iş göremezlik zararı olan 14.053,84-TL zararının davalı ....dan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, Sürekli iş göremez zararı olan 08/01/2024 tarihli ek raporda 195.997,60 TL’nin davalı.....’dan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı..... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte söz konusu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Manevi tazminat olarak 15.000,00-TL’nin olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı....ve ....’tan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere 1-Geçici iş göremezlik zararı olan 1.146,39-TL’nin davalı ....’tan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı....... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, 2-Sürekli iş göremezlik zararı olan 97.998,80’nin daval.....’tan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı...... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte söz konusu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-Geçici iş göremezlik zararı olan 14.053,84-TL zararının davalı....’dan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, 4-Sürekli iş göremez zararı olan 195.997,60 TL’nin davalı .....’dan olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren, davalı.... yönünden ise dava tarihi olan 04/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte söz konusu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5- Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine. a-Davacı maddi tazminat yönünden; kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan vekalet ücretinin davalıların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında takdir olunan; -17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar.... ve....’den müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, - 33.507,72-TL vekalet ücretinin davalılar ....ve.....'den (..... nin 31.359,62 TL ile sınırlı olmak üzere) mütereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, b-Davacı tarafından yapılan 145,16-TL peşin harç, 5.905,00-TL ıslah harcı, 917,50-TL posta ve tebligat masrafı, 9.500,00-TL bilirkişi ücreti, 566,30-TL ATK masrafı olmak üzere toplam 17.033,96-TL yargılama giderinin ret kabul oranına göre davalıların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında; - 7.239,43-TL’sinin davalılar ....ve.....den müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine -7.239,43-TL’sinin davalı ....a ve ....'den müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine -170,34 -TL’sinin davalı...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine c-Davalılar maddi tazminat yönünden; kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan vekalet ücretinin davalıların sorumluluk miktarları göz önüne alındığında takdir olunan -dava.....yönünden 16.068,22 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı.....'a verilmesine, -davalı.... yönünden 16.068,22 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .... 'ye verilmesine,, - davalı....yönünden 17.900,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı.....'ya verilmesine, -davalı..... yönünden 17.900,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı.....'ya verilmesine, c-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 21.020,02-TL olduğundan peşin olarak alınan 145,16-TL peşin harç ve 5.905,00-TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 15.070,86-TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, d-Davalı..... tarafından yapılan 144,70 TL yargılama giderinin ret kabul oranına göre hesaplanan 15,27-TL’sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, e- Davalı..... tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinin 15,00 TL'sinin davacıdan alınarak davalı....'ye verilmesine, bakiye miktarın üzerinde bırakılmasına, 6-Manevi tazminat olarak 15.000,00-TL’nin olay tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı... ve....’tan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, a-Davacı manevi tazminat yönünden; kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar.... ve.....’tan alınarak davacıya verilmesine, c-Davalılar..... ve..... manevi tazminat yönünden kendilerini birer vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ..... ve....'ya verilmesine, 7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı ..... vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ....ne istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/09/2024 Başkan .... ¸e-imza Üye .... ¸e-imza Üye .... ¸e-imza Katip .... ¸e-imza