Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/5988, 15.02.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

SİBER TURİZM YATIRIM İNŞAAT VE TİCARET LTD.

ŞTİ. BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/5988)

Karar Tarihi: 15/2/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 2/5/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu aleyhine 3/3/1998 tarihinde şufa hakkı nedeniyle

tapu kaydının iptal edilmesi talebiyle dava açılmıştır. Alanya Sulh Hukuk

Mahkemesi 11/3/1999 tarihli kararı ile davanın kabulüne karar vermiştir. Anılan

karar, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin (Daire) 13/9/1999 tarihli ilamı ile

bozulmuştur. Bozma üzerine Mahkemece 15/5/2001 tarihli karar ile davanın

reddine karar verilmiştir. Karar, Dairenin 25/9/2001 tarihli ilamı ile

bozulmuştur. Mahkemece 4/12/2001 tarihinde görevsizlik kararı verilerek dava

dosyası görevli ve yetkili Alanya Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2002/361 sayılı dosyasına kaydedilen

davada Mahkemece 7/3/2003 tarihli karar ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, Dairenin 14/7/2003 tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak

yapılan yargılamada Mahkemece 1/4/2004 tarihli karar ile davanın reddine karar

verilmiştir. Anılan karar, Dairenin 7/12/2004 tarihli ilamı ile onanmıştır.

Karar düzeltme talebi Dairenin 11/4/2005 tarihli ilamı ile kabul edilmiş ve

karar tekrar bozulmuştur. Bozma üzerine Mahkemece 16/12/2005 tarihli karar ile

davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, Dairenin 26/9/2006 tarihli ilamı ile

onanmıştır.

9. Başvurucu 3/3/1998 tarihinde aleyhine açılan davada

yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle uğradığı munzam zararın tazmini talebiyle

27/11/2006 tarihinde dava açmıştır. Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 18/11/2011

tarihli kararı ile davanın reddine karar vermiştir. Anılan karar, Yargıtay 14.

Hukuk Dairesinin 11/11/2013 tarihli ilamı ile onanmış; karar düzeltme talebi

aynı Dairenin 13/3/2014 tarihli ilamı ile reddedilmiştir. Anılan ilam

başvurucuya 4/4/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 15/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucu 3/3/1998 tarihinde şufa hakkı nedeniyle tapu

kaydının iptal edilmesi talebiyle aleyhine açılan dava ile 27/11/2006 tarihinde

munzam zararın tazmini talebiyle açtığı davada makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. 3/3/1998 Tarihinde Açılan

Dava Yönünden Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un geçici 1. maddesinin (8)

numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin

başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve

kararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,

§ 17).

13. Somut olayda 3/3/1998 tarihinde açılan davada Alanya 2.

Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 16/12/2005 tarihli kararın Yargıtay 6. Hukuk

Dairesinin 26/9/2006 tarihli ilamı ile onandığı, dolayısıyla başvuru konusu

kararın 23/9/2012 tarihinden önce

kesinleştiği anlaşılmıştır.

14. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının, diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. 27/11/2006 Tarihinde

Açılan Dava Yönünden Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin

İddia

15. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

17. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

18. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 7 yıl 3 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

19. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

20. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

21. Başvurucu, maddi tazminat talebinde bulunmuş, manevi

tazminat talebinde bulunmamıştır.

22. Somut olayda 27/11/2006 tarihinde açılan dava yönünden makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

23. Başvurucu tarafından maddi tazminat talebinde bulunulmuş

olmakla beraber, tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasında illiyet

bağı bulunmadığı anlaşıldığından, başvurucunun maddi tazminat talebinin reddine

karar verilmesi gerekir.

24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. 3/3/1998 tarihinde açılan dava yönünden makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ

OLDUĞUNA,

2. 27/11/2006 tarihinde açılan dava yönünden makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR

OLDUĞUNA,

B. 27/11/2006 tarihinde açılan dava yönünden Anayasa’nın 36.

maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL

EDİLDİĞİNE,

C. Maddi tazminata ilişkin taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesine

(E.2006/380, K.2011/716) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

15/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucu

:

Siber Turizm

Yatırım İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.

Vekili

:

Av. Ulaş

ÖZGEN