Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/5169, 16.02.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

CAHİDE DEMİRKAYA BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/5169)

Karar Tarihi: 16/2/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, imar affı kapsamında verilen tapu tahsis belgesinin

iptal edilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 8/4/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına ve

bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen başvuru hakkında görüş sunulmayacağını

bildirmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. İstanbul ili Kadıköy ilçesi Bostancı Mahallesi'nde bulunan

703 ada 19 parsel numaralı taşınmaz, tapuda Todori

kızı Atina adına kayıtlı iken Kadıköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 5/3/1984

tarihli ve E.1975/884, K.1984/128 sayılı kararı gereğince Tapu Müdürlüğünce

1/10/1985 tarihinde Maliye Hazinesi adına tescil edilmiştir.

9. Başvurucuların miras bırakanı İbrahim Demirkaya, bu

taşınmazda bulunan gecekondusu için 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve

Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun

kapsamında 13/4/1983 tarihinde 2.000 TL (eski TL ile) ödemiş ve ödeme makbuzu

ile birlikte 18/4/1983 tarihinde imar affı başvurusunda bulunmuştur.

10. Millî Emlak Müdürlüğü tarafından 21/4/1986 tarihinde bu

taşınmaz için anılan Kanun’a göre “tapu tahsis belgesi” düzenlenerek

başvurucunun miras bırakanına verilmiştir. Anılan “tapu tahsis belgesi” Tapu

Müdürlüğü tarafından aynı tarihte, taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine

işlenmiştir.

11. İstanbul Defterdarlığının (Defterdarlık) 7/5/2002 tarihli

yazısı ile tapu tahsis belgesinin iptal edildiği başvurucu ve diğer mirasçılara

bildirilmiştir.

12. Başvurucu diğer mirasçılar ile birlikte bu idari işleme

karşı Defterdarlık aleyhine İstanbul 1. İdare Mahkemesinde 2/6/2004 tarihinde

iptal davası açmıştır. Mahkeme, gecekondunun bulunduğu taşınmazın ıslah imar

planında kalmadığı ve bu nedenle tapu tahsis belgesinin iptal edilmesinde

hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle 31/10/2005 tarihinde davanın reddine

karar vermiştir.

13. Başvurucu ve diğer davacılar kararı temyiz etmiş, Danıştay

Altıncı Dairesinin 4/4/2008 tarihli ilamıyla hükmün bozulmasına karar

verilmiştir. Bozma ilamında; yerinde korunamayacak durumda olan gecekondu

nedeniyle başka bir gecekondu ıslah veya önleme bölgesinden arsa tahsis

edilmesinin kanun gereği olduğu belirtilmiştir.

14. Defterdarlık tarafından karar düzeltme talebinde bulunulması

üzerine Daire, 24/12/2010 tarihinde bozma ilamını kaldırarak yeniden davanın

esasını incelemiş ve hükmün farklı gerekçeyle bozulmasına karar vermiştir.

Daire, imar affı başvurusunun yapıldığı tarih itibarıyla taşınmazın özel bir

kişiye ait olup olmadığına bağlı olarak kanundaki koşullarındeğerlendirilmesi

gerektiğini belirtmiştir.

15. Bozma ilamına uyan Mahkeme 10/10/2011 tarihinde davanın

reddine karar vermiştir. Kararda; dava konusu gecekondu için imar affı başvurusunun

yapıldığı tarihte bu taşınmazın özel bir şahıs olan T. kızı A. adına kayıtlı

olduğu belirtilmiştir. Mahkeme bu nedenle 2981 sayılı Kanun'un 10. maddesinin

(a) bendindeki koşulların gerçekleşmediğini belirterek tapu tahsis belgesinin

iptal edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varmıştır.

16. Başvurucu ve diğer davacılar kararı temyiz etmişlerdir.

Mahkeme 30/1/2012 tarihinde, süresi geçtikten sonra yapıldığı gerekçesiyle

temyiz isteminin reddine karar vermiştir. Mahkeme, kararın davacılar vekiline

21/12/2011 tarihinde tebliğ edildiğini, temyiz dilekçesinin ise otuz günlük

süre geçtikten sonra 23/1/2012 tarihinde mahkeme kayıtlarına girdiğini

açıklamıştır.

17. Bu kararın da temyizi üzerine Dairenin 4/10/2012 tarihli

ilamıyla, temyiz isteminin süre yönünden reddi kararı onanmış, başvurucu ve

diğer davacıların karar düzeltme istemleri de aynı Dairenin 8/1/2014 tarihli

ilamıyla reddedilmiştir.

18. Nihai karar başvurucu vekiline 12/3/2014 tarihinde tebliğ

edilmiş, başvuru formunda karardan 10/3/2014 tarihinde haberdar olunduğu

bildirilmiştir.

19. Başvurucu 8/4/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

20. Mahkemenin 16/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

21. Başvurucu, miras bırakanına verilen tapu tahsis belgesinin

2981 sayılı Kanun kapsamında öngörülen bedeli ödediği ve taşınmazın da Hazine

adına kayıtlı olduğu hâlde açılan bir davada özel kişiye ait olduğunun

belirlendiği gerekçesine dayalı olarak iptal edildiğinden yakınmaktadır.

Başvurucuya göre aynı taşınmazda bulunan diğer imar affı başvuruları idari ve

yargısal süreçler sonunda kabul edilmiş ve tapular verilmiştir. Başvurucu

ayrıca, ıslah imar planı yapıldıktan sonra kanuna göre tapu verilmesinin

zorunlu olduğunu belirtmektedir. Başvurucu bu nedenlerle mülkiyet hakkının

ihlal edildiğini ileri sürmüş; yeniden yargılama ve tazminata karar verilmesi

taleplerinde bulunmuştur.

22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un geçici 1. maddesinin (8)

numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin

başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve

kararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,

§ 17).

23. Başvuru konusu olayda başvurucunun tapu tahsis belgesinin

iptal edilmesi işlemine karşı İstanbul 1. İdare Mahkemesinde açtığı dava, bozma

ilamı sonrası 10/10/2011 tarihinde reddedilmiştir (bkz. §§ 12-15). Başvurucunun

temyiz istemi ise Mahkemece 23/1/2012 tarihinde, istemin kanunda öngörülen otuz

günlük süre geçtikten sonra yapıldığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Temyiz

edilen bu karar Danıştayca onanmış, karar düzeltme

istemi de reddedilmiştir (bkz. §§ 16, 17).

24. Başvuru formu incelendiğinde; başvurucunun, temyiz isteminin

reddine ilişkin yargısal süreç yönünden derece mahkemelerince tebligat vb.

delillerin yanlış değerlendirildiği veya süreye ilişkin hukuk kurallarının

yanlış yorumlandığı gibi konularda herhangi bir şikâyetinin bulunmadığı

görülmektedir. Başvurucunun şikâyeti esas itibarıyla, tapu tahsis belgesinin

iptal edilmesi ve bu idari işleme karşı açtığı davanın reddedilmesine

ilişkindir. Başvurucunun tapu tahsis belgesinin iptaline ilişkin başlattığı

yargısal süreç ise süresinde temyiz edilmediği anlaşılan Mahkemenin 10/10/2011

tarihli davanın reddine dair kararıyla son bulmuştur. Diğer bir deyişle,

başvuru konusu olayda olağan kanun yolu, kararın temyiz edilmemesi ile

tamamlanmıştır. Nitekim temyiz isteminin reddiyle ilgili sonraki yargısal süreç

sonunda da bu kararın kanun ile öngörülen süresi içinde temyiz edilmediği

tespit edilmiştir. Dolayısıyla başvuruya konu tapu tahsis belgesinin iptali

işlemine karşı açılan söz konusu davanın Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından

yetkisinin başladığı 23/9/2012 tarihinden önce sonuçlandırıldığı

anlaşılmaktadır.

25. Açıklanan nedenlerle başvurunun, diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin zaman

bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun zaman

bakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 16/2/2017

tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Kadir ÖZKAYA

Raportör

:

Özgür DUMAN

Başvurucu

:

Cahide

DEMİRKAYA

Vekili

:

Av. Şenol

SALTIK