Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/1068, 23.02.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

RAUF ZÜLFÜKAR BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/1068)

Karar Tarihi: 23/2/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, uçuş tazminatından hukuka aykırı olarak kesildiği

öne sürülen gelir vergisinin iade edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının; bu

konuda farklı yargısal kararlar verilmesi nedeniyle de eşitlik ilkesi ile adil

yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 27/1/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş sunmamıştır.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

A. Başvuruya Konu

Uyuşmazlık Öncesi Yaşanan Olaylar

8. Başvurucu Türk Hava Yolları A.Ş. (THY) bünyesinde ikinci

sınıf hava aracı bakım teknisyeni olarak görev yapmaktadır. Başvurucuya bu

görevi nedeniyle "uçuş tazminatı" ödemesi yapılmaktadır.

9. Başvurucu uçuş tazminatından gelir vergisi kesintisi

yapılmaması ve geriye dönük olarak yapılan vergi kesintilerinin de iade

edilmesi için 22/9/2005 tarihinde Maliye Bakanlığına (İdare) başvurmuştur.

İdare, söz konusu talebi 19/1/2006 tarihinde reddetmiştir.

10. Başvurucunun talebinin reddine ilişkin idari işlemin iptali

istemiyle açtığı dava, İstanbul 3. Vergi Mahkemesinin 30/6/2006 tarihli

kararıyla kısmen kabul edilmiştir. Mahkeme, dava konusu işlemin iptaline ve

başvuru tarihinden geriye doğru zamanaşımına uğramamış olan ve tevkifat yoluyla ödenen vergilerin davacıya ret ve iadesine

karar vermiştir. Kararda 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi

Kanunu'nun 29. maddesinin (2) numaralı fıkrasına göre başvurucuya ödenen uçuş

tazminatının gelir vergisinden müstesna olduğu gerekçe gösterilmiştir.

11. Temyiz edilen karar Danıştay Dördüncü Dairesinin 18/12/2006

tarihli ilamıyla onanmıştır.

B. Başvuruya Konu

Uyuşmazlık ve Sonrasında Yaşanan Olaylar

1. İstanbul 5. Vergi

Mahkemesinde Görülen İptal Davası

12. Başvurucu bu defa önceki başvuru tarihi olan 22/9/2005

tarihinden sonraki vergi kesintilerinin iadesi için 8/10/2007 tarihinde yeniden

İdareye başvuruda bulunmuştur. Ancak İdare başvurucunun bu talebini reddetmiş,

bu yazı başvurucuya 16/11/2007 tarihinde tebliğ edilmiştir.

13. Başvurucu İdarenin bu işlemine karşı 4/1/2008 tarihinde

İstanbul 5. Vergi Mahkemesinde iptal davası açmıştır. Mahkeme, 28/4/2008

tarihli kararıyla vergi kesintilerinin iadesi istemi yönünden davanın kabulüne,

faiz istemi yönünden ise davanın reddine karar vermiştir.

14. İdare kararı temyiz etmiş, Danıştay Dördüncü Dairesi

1/2/2010 tarihinde hükmün bozulmasına karar vermiştir. Bozma ilamında 6/1/1982

tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre dava

açma süresinin vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu hatırlatılmıştır. Somut

olayda ise davaya konu idari işlemin 16/11/2007 tarihinde tebliğ edildiği,

davanın da 28/12/2007 tarihinde açıldığı tespit edilmiştir. Daire, dolayısıyla

kanunda öngörülen süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle davanın süre

yönünden reddi gerektiğini belirtmiştir.

15. Başvurucunun karar düzeltme istemi de aynı Dairenin

30/11/2010 tarihli ilamıyla reddedilmiştir.

16. Bozma ilamı üzerine yapılan yargılama neticesinde Mahkeme

7/4/2011 tarihinde, davanın süre yönünden reddine karar vermiştir. Bu karar

temyiz edilmeksizin 16/11/2011 tarihinde kesinleşmiştir.

2. İstanbul 6. Vergi

Mahkemesinde Görülen İptal Davası

17. Başvurucu yine 22/9/2005 ile 8/10/2007 tarihleri arasındaki

dönem için yapılan vergi kesintilerinin iadesi istemiyle İdareye 20/8/2010

tarihinde düzeltme ve 22/10/2010 tarihinde şikâyet başvurularında bulunmuştur.

18. İdare tarafından bu başvurulara bir cevap verilmeyince

başvurucu 25/1/2011 tarihinde İstanbul 6. Vergi Mahkemesinde iptal davası

açmıştır. Mahkeme 12/6/2012 tarihinde davanın kısmen kabulüyle vergi

kesintilerinin iadesine, faiz istemi yönünden ise davanın reddine karar

vermiştir.

19. Temyiz edilen hüküm, Danıştay Dördüncü Dairesinin 12/6/2012

tarihli ilamıyla davanın kabul edilen kısmı yönünden bozulmuştur. Daire,

başvurucunun daha önce aynı istemle açtığı davanın süre yönünden reddedildiğine

dikkat çekmiştir. Bozma ilamında, aynı konuyla ilgili olarak yeni bir hukuki

durum söz konusu olmaksızın tekrar yapılan başvurunun dava açma süresini

canlandırmayacağı belirtilmiştir. Başvurucunun karar düzeltme istemi ise

Dairenin 31/1/2013 tarihli ilamıyla reddedilmiştir.

20. Bozma ilamına uyan Mahkeme 11/4/2013 tarihli kararıyla

davanın reddine karar vermiştir.

21. Karar başvurucu vekiline 27/12/2013 tarihinde tebliğ

edilmiştir.

22. Başvurucu 27/1/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

23. Mahkemenin 23/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

24. Başvurucu, uçuş tazminatının kanun gereği gelir vergisinden

müstesna olduğunu belirterek buna rağmen söz konusu tazminattan gelir vergisi

kesintisi yapıldığından yakınmaktadır. Başvurucu, yapılan vergi kesintilerinin

iadesi istemiyle 2005 yılında başlattığı idari ve yargısal sürecin de lehine

sonuçlandığını ifade etmiştir.

25. Başvurucu 22/9/2005 ile 8/10/2007 tarihleri arasındaki vergi

kesintilerinin iadesi için İdareye yaptığı başvurunun zımnen reddedildiğini,

yargısal süreçten ise bir sonuç alamadığını belirterek mülkiyet hakkının ihlal

edildiğini iddia etmiştir. Başvurucu ayrıca daha önceki döneme ait vergi

kesintilerinin iade edilmesine ve emsal yargı kararları da bulunmasına rağmen

açtığı davanın reddedilmesi nedeniyle eşitlik ilkesi ile adil yargılanma

hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu ihlallerin tespiti ile tazminat

taleplerinde bulunmuştur.

26. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1. maddesinin (8)

numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin

başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve

kararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,

§ 17).

27. Başvuru konusu olayda başvurucu 22/9/2005 ile 8/10/2007

tarihleri arasındaki dönem için uçuş tazminatından yapılan vergi kesintilerinin

iadesi isteminin İdarece reddedilmesi üzerine İstanbul 5. Vergi Mahkemesinde

iptal davası açmıştır. Bu davada Mahkeme bozma ilamına uyarak 7/4/2011

tarihinde davanın süre yönünden reddine karar vermiştir. Bu karar ise temyiz

edilmeksizin 16/11/2011 tarihinde kesinleşmiştir.

28. Başvurucu bu dava devam ederken aynı dönem için vergi

kesintilerinin iade edilmesi istemiyle yeniden İdareye başvurmuş ve zımnî ret

işlemine karşı bu defa 25/1/2011 tarihinde İstanbul 6. Vergi Mahkemesinde iptal

davası açmıştır. Dolayısıyla başvurucunun ihlal iddiaları esas itibarıyla

İstanbul 5. Vergi Mahkemesinde görülen ve süre yönünden reddedilen dava ile

ilgilidir. Ancak başvuruya konu 22/9/2005 ile 8/10/2007 tarihleri arasındaki

vergi kesintileriyle ilgili istem bakımından açılan bu davanın Anayasa

Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başladığı 23/9/2012 tarihinden önce

sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

29. Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarında da belirtildiği

üzere daha önce başvurulduğu ve reddedildiği için başarılı olunmayacağı belli

olan başvuru yoluna, yeni bir delil ileri sürmeksizin bireysel başvuruların

incelenmeye başlandığı tarih olarak belirlenen 23/9/2012 tarihinden sonra

tekrar başvurulması sonucu verilen ret kararı üzerine yapılan bireysel

başvurunun Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi kapsamında olduğunun

kabul edilmesi mümkün değildir (başka bir hak ihlali iddiasıyla ilgili olmakla

birlikte ilgisi nedeniyle bkz. Zeycan Yedigöl [GK], B. No: 2013/1566, 10/12/2015, §

42; mülkiyet hakkı yönünden bkz. Agavni Mari Hazaryan ve diğerleri,

B. No: 2014/4715, 15/6/2016, § 119).

30. Açıklanan nedenlerle başvurunun, diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin zaman

bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun zaman

bakımından yetkisizlik yönünden KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

23/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz AKINCI

Muammer TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL

Raportör

:

Özgür DUMAN

Başvurucu

:

Rauf ZÜLFÜKAR

Vekili

:

Av. Süreyya ALŞAN