Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2015/1781, 21.03.2018

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ABDÜLSELAM SULTAN VE HAKAN SOYTEMİZ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/1781)

Karar Tarihi: 21/3/2018

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, haksız olarak tutuklama kararı verilmesi ve

tutukluluğun makul süreyi aşması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği

hakkının; eksik incelemeyle mahkûmiyet kararı verilmesi ve yargılamanın özel

statülü mahkemece yapılması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal

edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 23/1/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemelerinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2015/1509, 2015/1781 numaralı bireysel başvuru dosyalarının

aralarındaki hukuki bağlantı nedeniyle 2015/1781 numaralı bireysel başvuru

dosyası ile birleştirilmesine; incelemenin 2015/1781 başvuru numaralı bireysel

başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal

Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere göre

ilgili olaylar özetle şöyledir:

7. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının (CMK 250. madde ile

görevli) 15/9/2009 tarihli iddianamesiyle başvurucu Abdülselam

Sultan hakkında terör örgütü üyesi olma isnadıyla, 24/1/2011 tarihli

iddianamesiyle ise başvurucu Hakan Soytemiz hakkında

terör örgütü üyesi olma ve resmî belgede sahtecilik isnatlarıyla kamu davaları

açılmıştır. Anılan davalar, daha sonra İstanbul 9. Ağır Ceza Mahkemesi (CMK

250. madde ile görevli) (Mahkeme) nezdinde birleştirilmiştir.

8. Mahkemenin 2009/213 esasına kayıtlı yargılama neticesinde

verilen 19/7/2013 tarihli kararla başvurucu Abdülselam

Sultan'ın terör örgütüne yardım etme suçundan neticeten 3 yıl 1 ay 15 gün hapis

cezasıyla, başvurucu Hakan Soytemiz'in ise terör

örgütü üyesi olma suçundan neticeten 6 yıl 3 ay, resmî belgede sahtecilik

suçundan ise neticeten 2 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına

hükmedilmiştir.

9. Karar, Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 22/12/2014 tarihli

kararıyla başvurucu Hakan Soytemiz yönünden her iki

suç açısından onanmış; başvurucu Abdülselam Sultan

yönünden ise bozulmuştur.

10. Başvurucu Hakan Soytemiz nihai

kararı 6/1/2015 tarihinde, başvurucu Abdülselam

Sultan ise 24/12/2014 tarihinde öğrendiklerini beyan etmişlerdir.

11.Her iki bireysel başvuru 23/1/2015 tarihinde yapılmıştır.

12. Bireysel başvuru sonrasında, Yargıtay 9. Ceza Dairesinin

22/12/2014 tarihli Hakan Soytemiz yönünden her iki

suç açısından verdiği onama kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca

12/3/2015 tarihinde itiraz yoluna başvurulmuştur. Yargıtay 16. Ceza Dairesi

30/4/2015 tarihli kararıyla Hakan Soytemiz hakkında

her iki suç açısından verilen mahkûmiyet kararlarının onanmasına dair

kararların kaldırılarak bozulmasına karar verildiği tespit edilmiştir.

13. Bozma kararları üzerine İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesinin

2015/187 esasına kaydedilen yargılama neticesinde verilen 17/5/2017 tarihli

kararla, başvurucu Abdülselam Sultan'ın terör

örgütüne yardım etme suçundan neticeten 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezasıyla

cezalandırılmasına; başvurucu Hakan Soytemiz'in ise

terör örgütü üyesi olma suçundan beraatine, resmî

belgede sahtecilik suçundan ise neticeten 1 yıl 8 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına,

verilen kısa süreli hapsin ertelenmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Anılan

karar her iki başvurucunun müdafiine tefhim

edilmiştir. Dosyanın Yargıtay nezdinde derdest olduğu görülmüştür.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

14. Mahkemenin 21/3/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların İddiaları

15. Başvurucular, haksız olarak tutuklandıklarını,

tutukluluklarının makul süreyi aştığını, lehe deliller toplanmadan haksız olarak

mahkûm edildiklerini ve yargılamanın CMK 250. madde ile görevli mahkeme

tarafından yapılması nedeniyle bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından

yargılanmadıklarını ileri sürmüşlerdir.

B. Değerlendirme

16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Başvuru hakkının kötüye kullanılması"

kenar başlıklı 51. maddesi şöyledir:

"Bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye kullandığı tespit edilen

başvurucular aleyhine, yargılama giderlerinin dışında, ayrıca ikibin Türk Lirasından fazla olmamak üzere disiplin para

cezasına hükmedilebilir."

17. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

(İçtüzük) "Başvuru hakkının kötüye

kullanılması" kenar başlıklı 83. maddesi şöyledir:

"Başvurucunun istismar edici, yanıltıcı ve benzeri nitelikteki

davranışlarıyla bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye kullandığının tespit

edilmesi hâlinde başvuru reddedilir ve yargılama giderleri dışında, ilgilinin ikibin Türk Lirasından fazla olmamak üzere disiplin para

cezasıyla cezalandırılmasına karar verilir."

18. İçtüzük'ün "Bireysel başvuru formu ve ekleri"

kenar başlıklı 59. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

"Başvurucuların,

adreslerinde veya başvuruyla ilgili koşullarda herhangi bir değişiklik meydana

geldiğinde bunu Mahkemeye bildirmeleri zorunludur."

19. Anılan düzenlemelerde, genel olarak bir hakkın öngörüldüğü

amaç dışında ve başkalarını zarara sokacak şekilde kullanılmasının hukuk

düzenince himaye edilmeyeceğini ifade eden hakkın kötüye kullanılmasının

bireysel başvuru alanında özel olarak ele alındığıaçıkça

görülmektedir. Bu bağlamda bireysel başvuru usulünün amacına açıkça aykırı olan

ve Anayasa Mahkemesinin başvuruyu gereği gibi değerlendirmesini engelleyen

davranışların başvuru hakkının kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesi

mümkündür (S.Ö., B. No:

2013/7087, 18/9/2014, § 28; Mehmet Güven

Ulusoy [GK], B. No: 2013/1013, 2/7/2015, § 31).

20. Bu kapsamda, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde vuku

bulan ve söz konusu değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli

gelişmeler hakkında Mahkemenin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru hakkında

doğru bir kanaat oluşturulmasının engellenmesi durumunda başvuru hakkının

kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (S.Ö.,

§ 29; Mehmet Güven Ulusoy, § 32).

21. Somut olayda, başvurucu Abdülselam

Sultan tarafından bireysel başvuru formunda hakkındaki mahkûmiyet hükmünün

Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 22/12/2014 tarihli kararıyla onandığı bildirildiği

hâlde, anılan hükmün Yargıtayca bozulduğu ve

sonrasında İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/187 esasına kayden başvurucunun yeniden mahkûmiyetine karar verildiği,

dosyanın da Yargıtay incelemesinde olduğu (bkz. §§ 9, 13) görülmüştür.

22. Somut olayda, başvurucu Hakan Soytemiz

hakkındaki her iki mahkûmiyet hükmünün onanmasına dair kararların Yargıtay 16.

Ceza Dairesince kaldırıldığı, İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/187

esasına kayden yapılan yargılama neticesinde

başvurucu hakkında beraat ve verilen kısa süreli hapis cezasının ertelenmesine

karar verildiği (bkz. §§ 12, 13) görülmüştür.

23. Başvurucular tarafından İçtüzük'ün

59. maddesinin (5) numaralı fıkrasında belirtilen yükümlülüğe açıkça aykırı

olarak değinilen hususların hiçbirinden Anayasa Mahkemesinin

bilgilendirilmediği anlaşılmıştır.

24. Bu itibarla başvuru sonrasında gerçekleşen ve başvurunun

değerlendirilmesini etkileyecek nitelikteki bir konuda bilgi verilmeyerek

Anayasa Mahkemesini yanıltıcı, öte yandan yeniden yargılamayla ilgili

işlemlerin başlatılmasına yol açabilecek bir davranışın ortaya konduğu

anlaşılmaktadır (Benzer yönde kararlar için bkz. Abdurrehman Uray, B. No: 2013/6140, 5/11/2014, § 38; S.Ö., § 29).

25. Açıklanan gerekçelerle başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle reddine

ve6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca her bir başvurucu hakkında takdiren 1.000 TL disiplin para cezasına hükmedilmesine

karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun başvuru

hakkının kötüye kullanılması nedeniyle REDDİNE,

B. 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca her bir

başvurucunun 1.000 TL disiplin para cezasıyla CEZALANDIRILMASINA,

C. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA

21/3/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör

:

Tuğçe TAKCI

Başvurucular

:

1. Abdülselam SULTAN

2. Hakan

SOYTEMİZ

Vekilleri

:

Av. Sezin

UÇAR

Av. Suzan

YALTI