Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/16964, 11.05.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ESMA OĞURLU BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/16964)

Karar Tarihi: 11/5/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle

Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında yapılan

başvuru ve akabinde açılan davada makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 21/10/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar

verilmiştir.

5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8. Başvurucu, Van ili Çatak ilçesi Korulu-Sığırcık mevkisinde ikamet etmekte iken meydana gelen terör olayları

nedeniyle 1990 yılında yerleşim yerini terk etmek zorunda kaldığını iddia

etmiştir.

9. Başvurucu 8/2/2008 tarihinde 5233 sayılı Kanun kapsamına

giren zararlarının karşılanması talebiyle Van Valiliği Zarar Tespit Komisyonuna

(Komisyon) başvurmuştur.

10. Komisyon 5/1/2009 tarihli ve 2009/1-18006 sayılı kararında

başvurucunun talebin reddine karar vermiştir.

11. Başvurucu tarafından, belirtilen ret işlemi aleyhine iptal

davası açılmıştır.

12. Van 2. İdare Mahkemesinin 11/2/2010 tarihli ve E.2009/1173,

K.2010/166 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

13. Davalı idarenin temyizi üzerine Danıştay Onbeşinci

Dairesinin 9/10/2012 tarihli ve E.2011/8295, K.2012/6546 sayılı ilamı ile İlk

Derece Mahkemesi kararının onanmasına hükmedilmiştir.

14. Başvurucu Esma Oğurlu 25/11/2013

tarihinde vefat etmiştir.

15. Bireysel başvuru formunda, iptal kararının kesinleşmesine

rağmen idarece henüz yeni bir işlem tesis edilmediği belirtilmiştir.

16. 21/10/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

17. Mahkemenin 11/5/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

18. Başvurucunun makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

ileri sürülmüştür.

19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

(İçtüzük) 83. maddesi ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51. maddesi gereği

başvurucunun istismar edici, yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla

bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde

başvuru reddedilir ve yargılama giderleri dışında ilgilinin 2.000 Türk

lirasından fazla olmamak üzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasına karar

verilir.

20. İlgili düzenlemeler vasıtasıyla genel hukuk teorisinde bir

kamu düzeni kuralı olarak ele alınan ve genel olarak bir hakkın açıkça

öngörüldüğü amaç dışında ve başkalarını zarara sokacak şekilde kullanılmasının

hukuk düzenince himaye edilmeyeceğini ifade eden hakkın kötüye kullanılmasının

bireysel başvuru alanında özel olarak ele alındığı görülmektedir. Bu bağlamda

bireysel başvuru usulünün amacına açıkça aykırı olan ve mahkemenin başvuruyu

gereği gibi değerlendirmesini engelleyen davranışların, başvuru hakkının kötüye

kullanılması olarak değerlendirilmesi mümkündür (S.Ö., B. No: 2013/7087, 18/9/2014, § 28).

21. Bu kapsamda özellikle mahkemeyi yanıltmak amacıyla gerçek

olmayan maddi vakıalara dayanılması veya bu nitelikte bilgi ve belge sunulması,

başvurunun değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsur hakkında bilgi

verilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde vuku bulan ve söz konusu

değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmeler hakkında

mahkemenin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru hakkında doğru bir kanaat

oluşturulmasının engellenmesi, medeni ve meşru eleştiri sınırları saklı kalmak

kaydıyla bireysel başvuru amacıyla bağdaşmayacak surette hakaret, tehdit veya

tahrik edici bir üslup kullanılması, söz konusu başvuru yolu kapsamında ihlalin

tespiti ile ihlal ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ilişkin amaçla

bağdaşmayacak surette içeriksiz bir başvuruda bulunulması durumunda başvuru

hakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (S.Ö., § 29, Mehmet Güven

Ulusoy [GK], B. No: 2013/1013, 2/7/2015; Osman Sandıkçı, B. No: 2013/6297, 10/3/2016; Selman Kapan ve diğerleri, B. No:

2013/7302, 20/4/2016).

22. 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 28.

maddesine göre gerçek kişiler hakkında sağ doğmakla başlayan kişilik, ölümle

sona ermekte olup ölüm ile kişiliği sona erenler için artık hak ve fiil

ehliyetine sahip olduklarından söz etmeye olanak bulunmamaktadır. 11/1/2011

tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 43. maddesinde ve 513.

maddesinin birinci fıkrasında yer alan hükümlerinden anlaşıldığı üzere ise

hukuki işlemden doğan vekâlet veren ile vekil arasında temsil yetkisine dair sözleşme,

aksi kararlaştırılmadıkça veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça

taraflardan birinin ölümü, ehliyetini kaybetmesi veya iflası ile hiçbir işleme

gerek kalmaksızın kendiliğinden son bulacaktır (Abdurrehman

Uray, B. No: 2013/6140, 5/11/2014, § 28). Bu bakımdan müvekkilin ölümü ile

davaya vekâlet son bulduğundan müvekkilin sağlığında düzenlediği vekâletname

ile yetkili kıldığı vekili (avukatı), müvekkilin ölümünden sonra onun adına

dava açamaz (Abdulhalim Özdemir ve diğerleri, B. No: 2014/9850, 16/11/2016, §

28).

23. Başvuru konusu olayda, başvurucu Esma Oğurlu

25/11/2013 tarihinde vefat etmiş, başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde

tanımlanan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla

21/10/2014 tarihinde avukat tarafından bireysel başvuru yapılmıştır.

24. Bu durumda, başvuru tarihinden önce vefat eden başvurucu

adına aksi bir kanıya varılacak durum bulunmadığından vekâlet ilişkisi sona

ermiş olan avukat tarafından yapılan bireysel başvuruda, başvurucunun güncel

bir hakkının ihlal edildiği iddiasının değerlendirilmesi söz konusu

olamayacaktır.

25. Başvuru konusu olayda başvurucu Esma Oğurlu

9/1/2008 tarihinde Avukat Vedat Özkan’a vekâlet vermiştir. Nüfus kayıtlarına

göre başvurucunun 25/11/2013 tarihinde vefat ettiği tespit edilmiştir.

Başvurucu vekili tarafından 21/10/2014 tarihinde başvurucunun makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapılmış,

başvuru formunda başvurucunun öldüğü konusunda bir bilgiye yer verilmediği gibi

başvuru sonuçlanana kadar da bir bildirimde bulunulmayarak Mahkemeyi yanıltıcı

bir davranışın ortaya konulduğu anlaşılmaktadır.

26. Açıklanan nedenlerle başvuru tarihinden önce vefat etmiş

başvurucu adına vekâlet ilişkisi sona ermiş olan avukat tarafından yapılan

bireysel başvurunun başvuru hakkının kötüye

kullanılması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

27. Avukat Vedat Özkan aleyhine Anayasa Mahkemesini yanıltıcı

nitelikte başvuru yapması nedeniyle 6216 sayılı Kanun’un 51. maddesi ve İçtüzük’ün 83. maddesi uyarınca takdiren

2.000 TL disiplin para cezasına hükmedilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun başvuru

hakkının kötüye kullanılması nedeniyle REDDİNE,

B. 6216 sayılı Kanun’un 51. maddesi ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 83. maddesi uyarınca Avukat Vedat Özkan’ın

2.000 TL disiplin para cezası ile CEZALANDIRILMASINA,

C. Başvuru, başvuru hakkının

kötüye kullanılması nedeniyle reddedildiğinden 206,10 TL harcın

Avukat Vedat Özkan'dan TAHSİLİNE,

D. Kararın bir örneğinin Van Valiliği Zarar Tespit Komisyonuna

GÖNDERİLMESİNE,

E. Kararın bir örneğinin Adana Barosuna GÖNDERİLMESİNE 11/5/2017

tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Leyla Nur

ODUNCU

Başvurucu

:

Esma OĞURLU

Vekili

:

Av. Vedat

ÖZKAN